Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy Radków wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta Krosno Odrzańskie, który z organów jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego A. S. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w Z. W uzasadnieniu wniosku powołał się na materiały otrzymane we wrześniu 2012 r. od Burmistrza Krosna Odrzańskiego, który uznał się za organ niewłaściwy w tej sprawie, gdyż wg niego właściwą jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zdaniem wnioskodawcy ma w tej sprawie zastosowanie przepis art. 101 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
Organ powołał się na dane z akt sprawy, z których wynika, że małoletni A. S. od miesiąca września 2008 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie w Ś. – na terenie gminy Radków (zameldowany na pobyt stały – Krosno Odrzańskie, ul. [...]; pobyt czasowy od dnia 6 października 2008 r. do dnia 6 października 2013 r. – Ś. [...]).
Małoletni został umieszczony postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim (sygn. akt III RNsm 144/08), na podstawie decyzji (znak: [...] z dnia [...] września 2008 r.) Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Krośnie Odrzańskim kierującej małoletniego do DPS w Ś. W związku z potrzebą zmiany placówki (przekierowania) A. S. na okres 3 lat do specjalistycznego, ze względu na stan zdrowia, DPS dla Dzieci w Z., Ośrodek Pomocy Społecznej w Krośnie Odrzańskim wskazał, że właściwym dla załatwienia sprawy jest Ośrodek Pomocy Społecznej w Radkowie z siedzibą w Ś. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Krosna Odrzańskiego wniósł o wskazanie jako właściwego Burmistrza Miasta i Gminy Radków.
Organ potwierdził fakt skierowania dziecka do DPS postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim i decyzją Kierownika OPS w Krośnie Odrzańskim z dnia [...] września 2009 r.
Przed skierowaniem do DPS A. S. mieszkał z ojcem K. T. w Krośnie Odrzańskim.
Rodzice małoletniego postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt III R Nsm 4/10 zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej nad małoletnim A. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. opiekunem prawnym małoletniego A. została ustanowiona M. K. zamieszkała w Ś. Radków.
Na skierowanie małoletniego do DPS dla Dzieci [...] w Z. opiekunka wyraziła zgodę.
W związku z tym organ powołał się na przepisy art. 25 w zw. z art. 27 kodeksu cywilnego, z których wynika, że właściwą w tej sprawie jest gmina miejsca zamieszkania opiekuna prawnego, a więc organ wykonawczy Gminy Radków.
Gminna Krosno Odrzańskie była gminą właściwą dopóki małoletni pozostawał pod władzą ojca zamieszkałego w Krośnie Odrzańskim.
Podobne stanowisko zajął sąd w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2012 r., I OW 133/11.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Spór powstały pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Radków a Burmistrzem Miasta Krosna Odrzańskiego jest negatywnym sporem o właściwość miejscową, który z organów jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego A. S. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w Z. i podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, że przepisami określającymi właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej są przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.).
W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Jeśli chodzi o pojęcie "miejsca zamieszkania" to ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie zawiera własnej definicji to stosując wykładnię systemową należy posłużyć się definicją zamieszczoną w art. 25 kodeksu cywilnego. Stanowi on, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Takie rozumienie miejsca zamieszkania odnosi się do osób dorosłych, posiadających pełną zdolność do czynności prawnych.
W odniesieniu do małoletnich, pozostających pod władzą rodzicielską miejscem ich zamieszkania zgodnie z art. 26 k.c. jest miejsce zamieszkania rodziców.
Z materiałów nadesłanych przez wnioskodawcę wynika, iż rodzice małoletniego A. S. zostali pozbawienie władzy rodzicielskiej, natomiast została ustanowiona dla niego opiekunka prawna M. K. zamieszkała w Ś. gm. Radków. W takiej sytuacji w myśl art. 27 k.c. miejscem zamieszkania małoletniego jest miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego. Organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do DPS, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest zatem Burmistrz Miasta i Gminy Radków.
Z powyższych względów na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.