Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. Prezydent Miasta [...] wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], w przedmiocie wniosku I. P. o wydanie decyzji w sprawie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór 55 pojazdów wyszczególnionych w zestawieniu dołączonym do wniosku, poprzez wskazanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na następujące okoliczności.
Do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek I. P. z [...] lipca 2017 r., prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą [...] z siedzibą w [...], o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór 55 pojazdów wyszczególnionych w zestawieniu dołączonym do wniosku.
Wniosek przedsiębiorcy zawiera w swym wykazie wyłącznie pojazdy, których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (6 miesięcy) rozpoczął się i jednocześnie zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018), a postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności każdego z ujętych we wniosku pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby, zostały zakończone.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 65 § k.p.a., Prezydent Miasta [...] stwierdził swą niewłaściwość w sprawie i przekazał wniosek do organu właściwego – Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...].
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] w piśmie z [...] listopada 2017 r. stwierdził, iż Urząd Skarbowy nie jest właściwy do przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad pojazdami, których akta zostały załączone do wniosku, z uwagi na to, że wniosek został złożony do Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r., co oznacza, że postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym brzmieniu.
W ocenie wnioskodawcy w przepisach intertemporalnych pominięto kwestię organu, który ma wydać orzeczenie w przedmiocie kosztów, w tym tych ciążących na Skarbie Państwa. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowy, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. Natomiast art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje umorzenie i przekazanie sprawy właściwym starostom, w przypadku postępowań o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, jeżeli postępowania te nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Ustęp 2 powołanej wyżej regulacji ustawowej dotyczy sytuacji, w których termin określony w poprzednim brzmieniu art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu nie zostało wszczęte, stosuje się wówczas odpowiednio przepis art. 11 ustawy. Z kolei z art. 13 ustawy nowelizującej wynika, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6 miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. do 4 września 2010 r.
W przedmiotowej sprawie spór dotyczy okresu przed zmianą przepisów (w latach 2008-2009), wtedy o przejęciu pojazdu przez Skarb Państwa i wynagrodzeniu za jego przechowywanie decydował Naczelnik Urzędu Skarbowego, oraz okresu, w którym obowiązywały przepisy już nieistniejące, ale nadal wywołujące skutki finansowe. Niewskazanie przez ustawodawcę podmiotu, do którego należy kierować wnioski o zwrot kosztów przechowywania i wynagradzania za przechowywanie tych pojazdów w niniejszej sprawie wywołało spór kompetencyjny.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku I. P. z [...] lipca 2017 r., prowadzącej działalność pod nazwą [...].
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] zauważył, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) i obowiązuje od 4 września 2010 r. Ustawa ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym.
Rozstrzygając kwestię kosztów, ustawodawca wskazał ogólnie Skarb Państwa, nie wskazując jednostki organizacyjnej kompetentnej do załatwienia tych spraw. Należy zatem przyjąć, że skoro ustawodawca wskazuje starostę jako organ kompetentny do załatwienia sprawy, a koszty wg ustawodawcy miałby ponosić Skarb Państwa, zatem to starosta wydając orzeczenia w sprawie kosztów dozoru wykonywałby zadanie zlecone na podstawie ustawy.
W obecnie obowiązującym stanie prawnym organy skarbowe utraciły nie tylko prawo do orzekania w kwestii przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, ale również wszelkie poprzednio posiadane uprawnienia w postępowaniach związanych z usunięciem pojazdu z drogi.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] mając na względzie linię orzecznictwa w tym zakresie, wniósł o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu biorąc po uwagę, że wniosek złożony przez I. P. został wniesiony [...] sierpnia 2017 r., a tym samym postępowanie w sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i dodania do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Jak podkreślił NSA w postanowieniu z 24 stycznia 2017 r., I OW 174/16, przepis ten wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. –sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej, przy czym właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem.
Zgodnie z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Uwzględniając powyższe przepisy stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Prezydenta Miasta [...]. Wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdu został złożony w dniu [...] sierpnia 2017 r. Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Mając na względzie, że miasto [...] jest miastem na prawach powiatu, właściwym w sprawie jest Prezydent tego miasta – sprawujący funkcję starosty.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest powszechnie akceptowane (por. postanowienia NSA: z 17 lipca 2012 r., I OW 95/12; z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12 i I OW 94/12; z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11; z 4 sierpnia 2011 r., I OW 72/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a.