Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 listopada 2011 r. Prezydent Miasta Poznania wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta Karlina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. B. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wskazano, że organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta Karlina z uwagi na ostatnie stałe miejsce zameldowania S. B. w miejscowości U. położonej na terenie gminy Karlino. Obecnie przebywa on w Domu Gościnnym "[...]" w Poznaniu, jednakże lokal ten nie może zostać uznany za lokal w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, gdyż z samego założenia jest pomieszczeniem przeznaczonym do krótkotrwałego pobytu. Skoro miejsce, w którym obecnie przebywa S. B. nie może zostać uznane za lokal w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, a ponadto nie może zamieszkiwać w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały to zainteresowanego należy uznać za osobę bezdomną.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Karlina wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Poznania jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż dokumentacja zebrana w sprawie wskazuje, że S. B. nie jest osobą bezdomną. Dom Gościnny "[...]" nie jest przeznaczony wyłącznie do krótkotrwałego pobytu. Dodatkowo wskazano, że wnioskujący o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej nie przebywa pod ww. adresem w celach turystycznych czy wypoczynkowych ale w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: właściwość miejscowa organów udzielających świadczeń z pomocy społecznej uregulowana została w art. 101 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). Od zasady tej przewidziano wyjątek w odniesieniu do osób bezdomnych. W myśl art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w stosunku do tych osób właściwą miejscowo jest gmina ostatniego ich zameldowania na pobyt stały.
Na użytek ustawy o pomocy społecznej ustawodawca zdefiniował pojęcie osoby bezdomnej, wskazując w art. 6 pkt 8 tej ustawy, że jest to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Przepis powyższy przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), do której odsyła art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, pod pojęciem "lokal mieszkalny" rozumieć należy lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy.
W przedmiotowej sprawie ubiegający się o świadczenie z pomocy społecznej w chwili składania wniosku zamieszkiwał w Poznaniu w Domu Gościnnym "[...]", którego nie można uznać za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Jak zasadnie wskazał bowiem Prezydent Miasta Poznania we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość lokal ten z założenia służył do krótkotrwałego pobytu osób odwiedzających Poznań. Bez znaczenia w tej sytuacji jest zamiar przebywania zainteresowanego w Poznaniu na stałe.
W świetle powyższych okoliczności, właściwość miejscową gminy należało ustalić na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. według ostatniego miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały S. B. była miejscowość U. położona w gminie Karlino, to organem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta Karlina.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.