Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Prezydentem Miasta L. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. M. o zmianę domu pomocy społecznej i przeniesienie go do Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. B. W uzasadnieniu wniosku Dyrektor podał, że zgodnie z decyzją MOPS w L. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] K. M. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w N.. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., wydaną przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G., orzeczono o umieszczeniu K. M. w Domu Pomocy Społecznej w N., ul. S..
Wnioskiem z [...] maja 2013 r. K. M. zwrócił się do Domu Pomocy Społecznej w N. z prośbą o przeniesienie do Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. B.. Wniosek ten został przekazany Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w L. jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. MOPS w L. trzykrotnie odmówił skierowania ww. do DPS w S. Decyzje te były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. i przekazywane do ponownego rozpatrzenia. W ostatniej decyzji Kolegium wskazało, że należy sprecyzować zakres żądania wnioskodawcy oraz że sprawa o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej jest de facto sprawą o umieszczenie w domu pomocy społecznej w innej miejscowości, co w świetle art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej pozwala na przyjęcie, iż organem właściwym do wydania decyzji w sprawie K. M. jest organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej.
W piśmie z [...] sierpnia 2014 r. opiekun prawny K. M. wskazał, że wniosek złożony przez jego podopiecznego w dniu [...] maja 2013 r. dotyczy zmiany decyzji PCPR w G. z 16 stycznia 2013 r. o umieszczeniu w DPS w N. W konsekwencji, zawiadomieniem z [...] sierpnia 2014 r. MOPS w L. przekazał do MOPR w S. wniosek K. M. w sprawie przeniesienia do Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. B., celem załatwienia sprawy według właściwości.
Dyrektor MOPR w S. przywołał treść art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej oraz podkreślił, że w decyzji kierującej z dnia [...] września 2010 r. został wskazany konkretny DPS w którym strona ostatecznie zamieszkała. Podniósł, że w tej sytuacji wydanie decyzji o umieszczeniu strony w innym domu pomocy społecznej niż określony w pierwotnych decyzjach o skierowaniu i o umieszczeniu – bez uprzedniego wzruszenia tych decyzji – pozostawałoby w ewidentnej sprzeczności z przedmiotowymi decyzjami i stawiałoby pod znakiem zapytania formalną poprawność wszystkich dotychczasowych rozstrzygnięć administracyjnych. Wskazał, że MOPR S. nie legitymuje się kompetencją do dokonywania zmiany decyzji wydanej z upoważnienia innego organu pomocy społecznej (tj. przez PCPR G.) a do tego sprowadza się wniosek opiekuna prawnego K. M., który w piśmie precyzującym podkreślił, że zależy mu na zmianie decyzji o umieszczeniu podopiecznego w DPS.
W konsekwencji zachodzą przesłanki by sprawę rozpatrzył MOPS w L. i w razie uznania takiej potrzeby – dokonał stosownej zmiany decyzji o skierowaniu poprzez określenie w tej decyzji innej placówki (np. DPS w S. – po ustaleniu z MOPR w S. czy istnieje taka możliwość) bądź poprzestał na orzeczeniu o skierowaniu strony do DPS odpowiedniego typu, bez konkretyzowania placówki. Podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie determinować będzie odpowiednie postępowanie PCPR w G. w zakresie obecnie obowiązującej decyzji o umieszczeniu. Dopiero po dokonaniu powyższych czynności i uregulowaniu stanu prawnego w przedmiocie skierowania strony do domu pomocy społecznej, MOPR S. będzie mógł ewentualnie podjąć decyzję o umieszczeniu strony w DPS w S..
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., wskazał że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w uzasadnieniach decyzji uchylających rozstrzygnięcia MOPS w L. o odmowie umieszczenia K. M. w DPS w S. wskazywało na zasadność rozważenia możliwości przekazania podania strony do organu właściwego. Z treści wyjaśnień opiekuna prawnego K. M. wynika, że wniosek z [...] maja 2013 r. dotyczy przeniesienia ww. do DPS w S.. Dlatego wniosek ten, zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz sugestią SKO w L., został przekazany do Dyrektora MOPS w S., jako organu właściwego z uwagi na miejsce położenia domu pomocy społecznej, w którym chce być umieszczony K. M..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W niniejszej sprawie zachodzi spór o właściwość między Prezydentem Miasta S., który wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu a Prezydentem Miasta L. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. M. o zmianę domu pomocy społecznej i przeniesienie go do Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. B. Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie w obrocie prawnym znajdują się dwie decyzje dotyczące praw K. M. związanych z jego pobytem w domu pomocy społecznej. Decyzjami tymi są: decyzja MOPS w L. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o skierowaniu K. M. do Domu Pomocy Społecznej w N. oraz decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r., wydana przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G., orzekająca o umieszczeniu K. M. w Domu Pomocy Społecznej w N., ul. S. Przed rozważeniem wniosku o rozstrzygnięcie sporu, należy przypomnieć stan prawny normujący kwestie związane ze skierowaniem do domu pomocy społecznej i umieszczeniem w takim domu.
W myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. 2013, poz. 182, dalej u.p.s.), pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest poprzedzony wydaniem kilku decyzji administracyjnych. Pierwszą jest decyzja o skierowaniu do domu wydana przez organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Organ gminy właściwej w dniu kierowania do placówki wydaje również decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu. W literaturze prezentowany jest pogląd, że obydwa rozstrzygnięcia - o skierowaniu i opłacie - powinny być objęte jednym postępowaniem i jedną decyzją. O umieszczeniu w domu pomocy społecznej rozstrzyga w drodze decyzji organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. Tak więc, ustawa o pomocy społecznej przewiduje odrębne rozstrzyganie o skierowaniu i o umieszczeniu w domu pomocy społecznej (zob. m. in. komentarz do art. 59 u.p.s. w Lexie, stan na dzień 1 maja 2014 r.).
Ustawa o pomocy społecznej nie normuje odrębnie "przeniesienia" do innego domu pomocy społecznej. Orzekający w niniejszej sprawie NSA akceptuje pogląd, w myśl którego, sprawa dotycząca przeniesienia do innego domu pomocy społecznej jest w istocie sprawą o umieszczenie w domu pomocy społecznej w innej miejscowości (zob. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2005 r., I OW 103/05, LEX nr 191803). Należy wyjaśnić, że wbrew temu, co podnosi Prezydent S. we wniosku o rozstrzygniecie sporu o właściwość, powyższy pogląd NSA wyrażony w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2005 r. nie został sformułowany na kanwie poprzedniej ustawy o pomocy społecznej, lecz aktualnie obowiązującej.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 59 ust. 2 u.p.s., o umieszczeniu w domu pomocy społecznej rozstrzyga w drodze decyzji organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. K. M. wskazuje jako kolejne miejsce pobytu - dom pomocy społecznej w S. Zdaniem NSA, organem właściwym do rozpoznania wniosku K. M. "o przeniesienie" go do Domu Pomocy Społecznej w S. przy ul. B. jest Prezydent Miasta S. Kwestia bytu prawnego pozostających aktualnie w obrocie decyzji w sprawach skierowania i umieszczenia K. M. w domu pomocy społecznej pozostaje poza zakresem rozstrzygania przez NSA sporu o właściwość z wniosku Prezydenta Miasta S. a z dnia [...] września 2014 r., jak również ocena prawidłowości tych decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. na podstawie art. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.