Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 16 listopada 2009 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania, na podstawie art. 22 kpa w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem m. st. Warszawy - Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy a Prezydentem Miasta Poznania - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Poznaniu i wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy M. S. w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).
Jak wynika z akt sprawy M. S. w dniu [...] kwietnia 2009 r. został przyjęty do Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie, gdzie przebywał do dnia [...] kwietnia 2009 r. W dniu 27 kwietnia 2009 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy wpłynął wniosek Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla M. S., ostatnio zameldowanego w P. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy, na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał podanie do Prezydenta Miasta Poznania jako właściwego do załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu wskazano, iż M. S. dnia [...] września 2008 r. został wymeldowany z lokalu przy [...] w P., gdzie zamieszkują jego rodzice. Jak oświadczyła matka M. S. opuścił on dom w 1999 r. i przebywa od kilku lat w W., wynajmując różne mieszkania. Kontakty z rodziną mają charakter sporadyczny i ograniczają się do kontaktów telefonicznych. Jak natomiast oświadczył M. S. w dniu 26 października 2009 r., od grudnia 1999 r. zamieszkuje w Warszawie. Początkowo zamieszkiwał u osób starszych w zamian za opiekę. Następnie wynajmował mieszkania wraz ze znajomymi. Do P. przyjeżdża rzadko w odwiedziny do rodziców.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie Dzielnicy Wola m. st. Warszawy wskazał, iż z okoliczności sprawy wynika, iż M. S. nie przebywa w Warszawie z zamiarem stałego zamieszkiwania, a jego pobyt w stolicy ma charakter czasowy. Jeśli zaś z pobytem w miejscowości nie wiąże się wola stałego w niej zamieszkiwania, brak jest podstaw aby uznać, że miejscowość ta jest miejscem zamieszkania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Przedmiotem sprawy jest spór o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem m. st. Warszawy. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się natomiast do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Jak wynika z treści powyższego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania". W konsekwencji przy ustalaniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Natomiast samo zameldowanie jest kategorią prawa administracyjnego i nie przesądza o miejscu zamieszkania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r. o sygn. akt I OW 231/05, System Informacji Prawnej LEX nr 201525).
Świadczeniobiorcą w rozpoznawanej sprawie jest M. S., który aktualnie nie posiada miejsca zameldowania. Do dnia [...] września 2008 r. był on zameldowany w P. przy [...]. Jednak według zgodnego oświadczenia M. S. oraz jego matki D. S. od grudnia 1999 r. przebywa on i pracuje w Warszawie.
Na tej podstawie należy stwierdzić, iż miejscem zamieszkania M. S. jest Warszawa. Okoliczność, iż M. S. nie posiada stałego adresu zamieszkania na terenie Warszawy nie ma natomiast znaczenia. Na gruncie art. 25 kodeksu cywilnego dla ustalenia miejsca zamieszkania istotny jest bowiem pobyt z zamiarem stałego pobytu w danej miejscowości, nie zaś pod konkretnie wskazanym adresem.
Reasumując, organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w treści 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Prezydent m. st. Warszawy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.