Uzasadnienie
Starosta [...] reprezentujący Powiat [...] wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2019 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej pojazdu marki Suzuki Swift o numerze nadwozia: [...].
We wniosku wskazano, że pojazd marki Suzuki Swift o określonym numerze identyfikacyjnym został, na podstawie dyspozycji Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia 1 lipca 2007 r., nr [...], usunięty z drogi z powodu braku ubezpieczenia polisy OC, braku tablic rejestracyjnych pojazdu oraz braku innej możliwości zabezpieczenia pojazdu uszkodzonego w wyniku zdarzenia drogowego. Ustalono przy tym, że pojazd marki Suzuki Swift został wyrejestrowany z terytorium Niemiec i nie jest zarejestrowany obecnie w żadnym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Następnie pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. Starosta [...], na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej jako "p.r.d."), przekazał Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] dokumentację pojazdu marki Suzuki Swift celem uregulowania jego sytuacji prawnej zgodnie z przepisami prawa celnego. Przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] odesłał Staroście [...] materiały dotyczące samochodu marki Suzuki Swift, celem załatwienia sprawy zgodnie z właściwością, wskazując, że pojazd ten posiada status towaru unijnego oraz nie podlega opodatkowaniu. Zatem sytuacja pojazdu zarówno pod względem przepisów celnych jak i pod względem przepisów podatkowych w zakresie podatków od wewnątrzwspólnotowego nabycia jest uregulowana. Za pismem z dnia 16 maja 2019 r. Starosta [...] ponownie przesłał akta sprawy Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] celem rozpatrzenia sytuacji prawnej pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. zwrócił nadesłane akta, podnosząc, że bezspornie do chwili wyrejestrowania pojazdu z terenu Niemiec, samochód ten posiadał wspólnotowy status, bowiem spełniał warunki określone w art. 320 lit. a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Samochód ten od chwili wyrejestrowania do chwili obecnej nie utracił swego wspólnotowego statusu celnego. Taki status mógłby utracić wyłącznie z chwilą opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty. Nie stwierdzono jednak wywozu tego pojazdu poza obszar Wspólnoty. Fakt sprzedaży i użytkowania towaru wspólnotowego na obszarze Wspólnoty nie zmienia statusu tego towaru i towar ten nie podlega regulacjom prawa celnego. Zasada ta obowiązuje także w przypadku gdy towarem tym jest samochód, bez względu czy samochód ten jest zarejestrowany czy też nie. Wyrejestrowanie pojazdu czy brak rejestracji nie ma wpływu na status pojazdu. Konkludując Naczelnik stwierdził, że to Starosta [...] jest organem właściwym, który winien wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku samochodu marki Suzuki Swift na rzecz powiatu, ponieważ sytuacja tego pojazdu jest regulowana zgodnie z przepisami prawa celnego.
W ocenie Starosty [...] stanowisko Naczelnika jest nieprawidłowe. Przesłanką do uregulowania przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu celno-skarbowego sytuacji usuniętego pojazdu, zgodnie z przepisami prawa celnego jest wyłącznie brak jego rejestracji w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. W takiej sytuacji obowiązek przekazania prawy organowi celno-skarbowemu jest obligatoryjny i tylko ten organ posiada kompetencję do uregulowania sytuacji pojazdu. Z tych względów jedynym organem władnym do przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 130a ust. 10b p.r.d. jest Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wniósł o wskazanie jako organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej pojazdu marki Suzuki Swift Starostę [...]. Jednocześnie organ podtrzymał argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 26 czerwca 2019 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej samochodu marki Suzuki Swift o określonym numerze identyfikacyjnym.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 10b p.r.d. jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego.
Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celno-skarbowego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę powołanego przepisu. Z akt sprawy wynika, że pojazd nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Ustalono, że samochód ten został wyrejestrowany w Niemczech w 2007 r. oraz, że nie został zarejestrowany na terytorium RP. Dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i ustalenia właściwości organu bez znaczenia jest okoliczność, że pojazd był zarejestrowany w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej (Niemczech). Z uzasadnienia wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego wynika, że samochód nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest to zatem sytuacja, którą reguluje art. 130a ust. 10b p.r.d. W takim przypadku powołany przepis, jako wyjątek od generalnej zasady, przewiduje właściwość naczelnika urzędu celno-skarbowego do załatwienia sprawy, tj. uregulowania sytuacji, aby możliwe było podjęcie dalszych czynności związanych z orzeczeniem przepadku samochodu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., jako organ właściwy do załatwienia sprawy wskazał Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].