Postanowienie NSA z 6 maja 2009 r., I OW 2/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Wrocławia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Wrocławia a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku P. N. z dnia 30 października 2008r. o przyznanie zasiłku celowego na odzież i obuwie zimowe dla dziecka wskazać Prezydenta Miasta Wrocławia jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego.

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz przewodniczący
Sędzia NSA Joanna Banasiewicz sprawozdawca
Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska
Magdalena Cieślak protokolant

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Wrocławia wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Wrocławia - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we Wrocławiu a Prezydentem Miasta Kraków - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Krakowie przez wskazanie Prezydenta Miasta Krakowa jako organu właściwego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na odzież i obuwie zimowe dla dziecka P. N. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie uznał, iż nie jest właściwy w sprawie rozpoznania wniosku P. N. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na odzież i obuwie zimowe dla dziecka i przekazał sprawę według właściwości do MOPS we Wrocławiu. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Wnioskodawca nie podzielając tego stanowiska podniósł, że P. N. wraz z mężem i rocznym synem mieszka w ośrodku Niepublicznym ZOZ DOM MONARU Ośrodek Rehabilitacyjno-Readaptacyjny w Krakowie, ul. [...], gdzie jej mąż Ł. N. kontynuuje leczenie odwykowe. Rodzina ma problemy finansowe z uwagi na fakt, że mąż nie może podjąć pracy w trakcie leczenia, natomiast wnioskodawczyni zajmuje się małym dzieckiem. W placówce Ł. N. przebywa od [...] kwietnia 2008 r., natomiast cała rodzina przebywa od [...] października 2008 r. - czas pobytu jest uzależniony od postępów w leczeniu męża wnioskodawczyni.

Orzecznictwo dotyczące określania właściwości miejscowej ośrodków pomocy społecznej przy udzielaniu pomocy osobom ze względu na ich miejsce zamieszkania jest jednolite. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Stały pobyt oznacza traktowanie określonej miejscowości jako centrum spraw życiowych. Gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały byłaby brana pod uwagę jedynie w przypadku, gdy osoba nie miałaby żadnego miejsca zamieszkania. Z dokumentacji wynika, że P. N. jest zameldowana na pobyt stały we Wrocławiu przy ul. [...], gdzie zamieszkiwała bezpośrednio przed wyjazdem do Krakowa i gdzie może nadal mieszkać w związku z czym nie posiada ona statusu osoby bezdomnej. W ocenie wnioskodawcy Prezydent Miasta Krakowa - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie błędnie wskazał Prezydenta Wrocławia - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu jako właściwy do załatwienia sprawy kierując się miejscem zameldowania wnioskodawcy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Krakowa stwierdził, że argumenty podniesione przez wnioskodawcę we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego są chybione i nie zasługują na uwzględnienie. Niesporne jest, że P. N. jest zameldowana na pobyt stały pod adresem: Wrocław ul. [...]. Na terenie Gminy Miejskiej Kraków przebywa czasowo w warunkach niemieszkalnych. Czasowy pobyt P. N. w Krakowie jest ściśle związany z prowadzoną terapią odwykową jej męża Ł. N. O czasowości tego pobytu świadczy dołączony do wniosku kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] listopada 2008 r., w którym adres zamieszkania został określony we Wrocławiu, a jako pobyt czasowy wskazany jest Kraków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej (spór pozytywny) lub żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). W razie sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia spór taki rozstrzygany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

W sprawie niniejszej doszło do negatywnego sporu o właściwość miejscową w sprawie o przyznanie P. N. świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. W negatywnym sporze pozostają w sprawie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Wrocławia i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie reprezentujący Prezydenta Miasta Krakowa.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa ta nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", należy więc je rozumieć zgodnie z definicją ogólną tego terminu zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 75/06, Lex nr 362465). Miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle tego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli, nie jest to bowiem czynność prawna. Zamiar taki powinien wynikać z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane, które w świetle danych okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest centrum życiowej działalności danej osoby.

W dacie wystąpienia z wnioskiem P. N. była zameldowana na pobyt stały we Wrocławiu ul. [...], a jej pobyt w Krakowie miał charakter czasowy, co potwierdza protokół z ustnego zgłoszenia podania o udzielenie pomocy z dnia 30 października 2008 r., kwestionariusz wywiadu środowiskowego i inne dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. P. N. wraz z mężem i rocznym synem mieszka w ośrodku Niepublicznym ZOZ DOM MONARU Ośrodek Rehabilitacyjno-Readaptacyjny w Krakowie, ul. [...], gdzie jej mąż Ł. N. kontynuuje leczenie odwykowe. W placówce Ł. N. przebywa od [...] kwietnia 2008 r., natomiast cała rodzina przebywa od [...] października 2008 r. - czas pobytu jest uzależniony od postępów w leczeniu męża wnioskodawczyni, a okoliczności te podano we wniosku o rozstrzygnięcie sporu na podstawie dokumentacji aktowej sprawy. W takiej sytuacji należy uznać, że pobyt wnioskodawczyni w Krakowie ma charakter czasowy i nie nosi znamion zamiaru stałego pobytu, Kraków nie jest więc jej miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Za miejsce zamieszkania P. N. należy uznać zatem Wrocław, w której to miejscowości jest zameldowana na pobyt stały i gdzie zamieszkiwała z rodziną przed czasowym wyjazdem do męża odbywającego leczenie odwykowe. Z tego względu odwołując się do normy zawartej w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej należało wskazać Prezydenta Miasta Wrocławia - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu jako organ właściwy do rozpoznania wniosku P. N. o przyznanie zasiłku celowego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł jak w sentencji.