Postanowienie NSA z 12 kwietnia 2012 r., I OW 2/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy z wniosku Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem Miasta O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. R. w sprawie udzielenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów pobytu w placówce Wielkopolskiego Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar Markot" w P. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta P. jako organ właściwy w sprawie.

Skład

Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok
Karolina Kubik protokolant

Uzasadnienie

Prezydent Miasta P. reprezentowany przez Kierownika Filii N. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta O. poprzez wskazanie Prezydenta Miasta O. jako właściwego do rozpatrzenia wniosku J. R. z dnia [..] sierpnia 2011 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów pobytu w placówce W. Centrum Pomocy Bliźniemu "M." w P. W uzasadnieniu swego wniosku organ wskazał, że przekazał wniosek J. R. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o pokrycie kosztów pobytu w "M." w P. MOPR w O.jako właściwemu do jego rozpatrzenia wskazując, że J. R. nie posiada obecnie stałego miejsca zameldowania, a ostatnie stałe miejsce zameldowania miała w O. Obecnie zaś przebywa w W. Centrum Pomocy Bliźniemu M. w P. Właściwym zatem miejscowo do rozpoznania jej wniosku, jako osoby bezdomnej, bez stałego miejsca zamieszkania i zameldowania – zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – do rozpoznania jej wniosku jest Gmina O., w której była ostatnio zameldowana.

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O., uznając się niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku J. R., przekazał go wnioskodawcy wskazując, że nie przebywa ona w O., a stały meldunek w tym mieście utraciła po sprzedaży mieszkania. Konkludując swoje rozważania organ stwierdził, iż skoro J. R. przebywa w P. i ma zamiar w nim przebywać na stałe, właściwym do rozpatrzenia jej wniosku jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P., gdyż na jego obszarze ma ona swoje miejsce zamieszkania (art. 25 k.c.), które odnosi się do miejscowości, a nie konkretnego lokalu.

Kwestionując powyższe stanowisko wnioskodawca wskazał, że J. R. od kwietnia do czerwca 2011 r. korzystała z pomocy Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. W tym czasie wynajmowała mieszkanie na terenie Miasta P., nie mogła więc zostać uznana za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym zgodnie z art. 101 ust. 1 tego aktu w zw. z art. 25 k.c. wnioskodawca był właściwy do przyznawania pomocy, o którą J. R. występowała. Sytuacja ta uległa jednak zmianie, bowiem od [...] czerwca 2011 r. J.. R. przebywa w W. Centrum Pomocy Bliźniemu M. w P. Placówka ta jest schroniskiem dla osób bezdomnych, a zatem pomieszczeniem przeznaczonym do krótkotrwałego pobytu (nie można go uznać za lokal mieszkalny).

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że J. R., od momentu kiedy przebywa w w/w ośrodku, jest - rozumieniu w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej osobą bezdomną, a tym samym właściwą miejscowo do rozpatrzenia złożonego wniosku jest gmina ostatniego miejsca jej zameldowania na pobyt stały – tj. O. Organ podkreślił również, że J. R. wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. wystąpiła o przyznanie jej zasiłku okresowego. Wniosek ten został przekazany MOPR w O., który wydał w tej sprawie decyzję. Skoro zatem MOPR w O. w sprawie w/w wniosku uznał się za właściwy, a w sprawie nie nastąpiła żadna zmiana stanu faktycznego, ani prawnego, która to miałaby wpływ na zmianę właściwości organu.

W odpowiedzi na złożony wniosek Prezydent Miasta O. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta P.jako organu właściwego do rozpoznania wniosku J. R. o udzielenie pomocy finansowej na pokrycie kosztów pobytu w placówce W. Centrum Pomocy Bliźniemu "M." w P..

Uzasadniając swoje stanowisko organ wywodził, że J. R. nie jest nigdzie zameldowana. Od ponad roku nie przebywa w miejscu ostatniego stałego zameldowania w O. Ostatni stały meldunek utraciła po sprzedaży w dniu [...] grudnia 2010 r. spółdzielczo-własnościowego lokalu mieszkalnego. Od marca 2011 r. przebywa ona na terenie województwa w., gdzie koncentruje swoje sprawy życiowe co potwierdza złożone przez nią oświadczenie z dnia [...] lipca 2011 r., z którego wynika, iż zamierza zamieszkiwać na stałe w P., gdzie wynajmowała mieszkanie.

W ocenie organu, rezygnacja z dalszego wynajmu lokalu a następnie pobyt w placówce W. Centrum Pomocy Bliźniemu, spowodowany został utratą posiadanych zasobów finansowych ze sprzedaży mieszkania w O. J. R. wskazała, że zmiana jej miejsca pobytu, jest w pełni uzasadniona i powrót do O., czy też terenu województwa mazowieckiego jest w jej przypadku niemożliwy. W podaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. potwierdziła, iż w P. przebywa z zamiarem stałego pobytu, motywując to większymi możliwościami znalezienia pracy na terenie województwa w. Od października 2011 r. uczestniczy w zajęciach CIS w P. z tego tytułu pobiera świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o który mowa w cytowanym wyżej artykule.

Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem Miasta O. był sporem o właściwość i dotyczył wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. R. o sfinansowanie pobytu w placówce W. Centrum Pomocy Bliźniemu "M." w P. Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.).

Ustawa ta stanowiąc w art. 101 ust. 1, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, nie zawiera jednak legalnej definicji tego ostatniego pojęcia. Z tego powodu zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W sytuacji zatem, gdy J. R. przebywa w P. i deklaruje, że z uwagi na większe możliwości znalezienia pracy na terenie województwa w., w mieście tym zamierza przebywać na stałe, w świetle treści w/w przepisu kodeksu cywilnego należało uznać, że właściwą gminą do rozpoznania jej wniosku o sfinansowanie pobytu w placówce W. Centrum Pomocy Bliźniemu "M." w P. była, co do zasady, Gmina Miasta P..

Wprawdzie J. R. z powodu braku środków finansowych nie mieszka już obecnie, w wynajmowanym dotąd w P. lokalu mieszkalnym, a przebywa w schronisku prowadzonym przez Stowarzyszenie M. w P., ale należy zwrócić uwagę, że jej sytuacja jest szczególna. Jak wynika bowiem z przeprowadzonego z zainteresowaną wywiadu środowiskowego, J. R. jest w ciąży, bez odpowiednich środków finansowych a jej sytuacja osobista i rodzinna, w której wystąpiły m. in. akty przemocy w rodzinie, stała się aktualnie mocno skomplikowaną. Strona wykluczyła nawet możliwość ponownego nawiązania z kontaktów z bliskimi, zamieszkującymi w O. W tych warunkach, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uznać, że J. R. znajduje się w szczególnie uzasadnionej sytuacji, o której mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a który to przepis stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W związku z powyższym, dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu nie tyle był istotny fakt, że schronisko nie spełnia wymogów pojęcia "lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych", o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), a rozstrzygające znaczenie miała okoliczność, że miejscem pobytu J. R. jest Miasto P. Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.