Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] wnioskiem z dnia 5 lutego 2013 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Wójtem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej skierowania J. S. do domu pomocy społecznej.
Powyższy wniosek został złożony w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. przekazał Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w [...] według właściwości sprawę o skierowanie J. S. do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu powołanego postanowienia organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. S. został wymeldowany z terenu Gminy [...] dnia 26 stycznia 2009 r. Z informacji uzyskanych od samego zainteresowanego wynika, że do tej pory mieszkał on z córką na terenie gminy [...]. Z uwagi na to, iż obecnie miejscem zamieszkania J. S. jest Gmina [...] (ul. [...]), organem właściwym do rozpatrzenia sprawy i udzielenia świadczeń z pomocy społecznej jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...].
Ze stanowiskiem Wójta Gminy [...] nie zgodził się Prezydent Miasta [...]. Organ ten podniósł, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dla osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej właściwą jest gmina miejsca zamieszkania. W przypadku osoby bezdomnej, którą jest J. S., gminą właściwą miejscowo do udzielenia pomocy jest natomiast gmina ostatniego zameldowania tej osoby na pobyt stały. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że J. S. ostatnio był zameldowany na pobyt stały w miejscowości [...], gmina [...]. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi, że pod pojęciem lokal mieszkalny należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia wyłączone są więc pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione. Nie stanowią one bowiem lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy. Sam fakt przebywania zainteresowanego w [...] nie jest wystarczający do stwierdzenia, że Gmina [...] jest miejscem zamieszkania czy też pobytu stałego tej osoby. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy przyjąć, że organem właściwym w sprawie powinien być Wójt Gminy [...]. W ocenie wnioskodawcy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że J. S. jest osobą bezdomną, posiadającą ostatnie stałe miejsce zameldowania na terenie gminy [...].
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] stwierdził, że J. S. został wymeldowany z terenu Gminy [...] w dniu 26 stycznia 2009 r. Następnie przez okres dwóch lat przebywał u swojej córki w [...]. Aktualnie przebywa on w [...] przy ul. [...]. Zatem nie można uznać go za osobę bezdomną, gdyż wskazał on [...] jako miejsce swojego aktualnego pobytu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), spory o właściwość. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub tez żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.). W myśl art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Do rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść jednak tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 K.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 6 lit. b powyższego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] obejmuje między innymi powiat [...] oraz miasto na prawach powiatu – [...].
W rozpoznawanej sprawie zarówno Wójt Gminy [...] jak i Prezydent Miasta [...] są organami jednostek samorządu terytorialnego, dla których wspólnym organem wyższego stopnia, zgodnie z przepisami cytowanego rozporządzenia, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Tym samym, skoro Wójt Gminy [...] oraz Prezydent Miasta [...] posiadają wspólny organ wyższego stopnia, to sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tymi organami.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 lit. a Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Skoro zatem, w przedmiotowej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał odrzuceniu, Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.