Uzasadnienie
Dyrektor Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oddział regionalny w Ł., działając z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezesem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W., a Wójtem Gminy O., poprzez wskazanie Wójta Gminy O. jako organu właściwego do uchylenia decyzji z dnia (...) czerwca 2004 r. Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznającej G. M. zasiłek rodzinny na synów H. i D. M. W uzasadnieniu wniosku organ podał, że decyzją z dnia (...) czerwca 2004 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał G. M. prawo do zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. dla jej synów H. i D. M. W dniu 23 marca 2009 r. do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w W. wpłynęło pismo z Regionalnego Centrum Polityki Społecznej Jednostki Organizacyjnej Samorządu Województwa w Ł., że w związku z zatrudnieniem męża G. M. we W. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie w okresie od dnia 6 czerwca 2005 r. do 30 września 2005 r. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W związku z tym, w ocenie organu, zachodzi konieczność uchylenia decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych od dnia 6 czerwca 2005 r., stosownie do treści art. 23 a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Wnioskodawca wskazał, że Kierownik Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W., uznając się organem niewłaściwym do prowadzenia postępowania przekazał pismo Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w O., realizującemu na podstawie upoważnienia wójta gminy O. zadania w tym zakresie. O przekazaniu sprawy zostało poinformowane Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. Następnie organ ten zwrócił się o uchylenie przedmiotowej decyzji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Jednostka ta uznała, iż nie znajduje żadnych podstaw prawnych do uchylenia decyzji innego organu i zwróciła się o wskazanie właściwego organu do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Dyrektor Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ł. wskazał, że w piśmie z dnia 31 lipca 2009 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wyraziło pogląd, że art. 23 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych uprawnia organ właściwy do uchylenia jedynie własnej decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczeń rodzinnych, a w omawianej sprawie decyzję uchylającą może wydać tylko Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, ewentualnie może on przekazać sprawę do organu wyższego stopnia w celu stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a.
Wnioskujący o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu kompetencyjnego podkreślił, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 23 a ust 2 powołanej wyżej ustawy. Mąż G. M. wyjechał bowiem z Polski do W. po wydaniu spornej decyzji, a marszałek województwa zastępowany przez Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. ustalił, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Wnioskujący wskazał, że stosownie do treści art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992), świadczenia te osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników przyznawał i wypłacał Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Kompetencje te Prezes utracił z dniem 31 sierpnia 2005 r. Z dniem 1 września 2005 r. utracił on upoważnienie ustawowe do wydawania jakichkolwiek decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych, nawet jeśli -prawo lub jego utrata powstało przed tą datą.
Wskazano, że w obecnym stanie prawnym właściwym organem w myśl przepisów ustawy jest wójt.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie natomiast do art. 15 § 1 pkt 4 powołanej ustawy rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z istoty sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego wynika, że musi on mieć miejsce pomiędzy co najmniej dwoma organami, które odmawiają załatwienia danej sprawy bądź uważają, że są właściwe jednocześnie do załatwienia tej sprawy.
Na wstępie swych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że przepis art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. świadczenia rodzinne osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników, w tym zasiłki pielęgnacyjne, przyznaje i wypłaca Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W tym przejściowym okresie jego kompetencja obejmowała dwa rodzaje spraw, to jest orzekanie w sprawach zasiłków rodzinnych i ich wypłacanie.
Kompetencje te Prezes KRUS utracił z dniem 31 sierpnia 2005 r. Oznacza to, że po tym dniu nie może już orzekać o zasiłkach rodzinnych, a więc konsekwentnie trzeba przyjąć, że także nie może wydawać decyzji w sprawach zasiłków za okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. Oznacza to również, że utracił kompetencję do wypłacania takich zasiłków. Nie można bowiem uznać, że Prezes KRUS zachował właściwość do wypłacania zaległych zasiłków, jeżeli z dniem 1 września 2005 r. przestał być właściwy do orzekania w tych sprawach.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.