Uzasadnienie
We wniosku z dnia 12 sierpnia 2019 r. Wójt Gminy [...] wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku I. K. o udzielenie pomocy w formie schronienia.
We wniosku wyjaśniono, że I. K. jest osobą bezdomną, posiadającą zameldowanie tymczasowe w [...] przy ul. [...], pod którym to adresem aktualnie przebywa. Organ wnioskujący podkreślił przy tym, że I. K. we wniosku o udzielenie pomocy poinformował, iż (cyt.): "czuje się życiowo związany z [...]". Zdaniem zatem organu wnioskującego, w tym przypadku podstawę dla ustalenia organu właściwego w sprawie winien stanowić przepis art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm.) dalej: u.p.s.". Tym niemniej jednak organ wnioskujący wnosił, aby Sąd wskazał jako organ właściwy do rozpoznania wniosku I. K. Burmistrza Miasta i Gminy [...] (Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]).
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy [...] wnosił o wskazanie, jako organu właściwego do rozpatrzenia w/w podania I. K. Wójta Gminy [...].
W uzasadnieniu swego stanowiska, uczestnik postępowania zwracał uwagę, że I. K., składając w dniu 31 maja 2019 r. przedmiotowy wniosek, przebywał - jako osoba bezdomna - w schronisku dla osób bezdomnych w [...], to jest w Domu Inwalidy Bezdomnego w [...], prowadzonym przez Towarzystwo [...], gdzie był od dnia 18 lutego 2019 r. tymczasowo zameldowany. Zainteresowany nie figurował w ogóle w rejestrze mieszkańców gminy [...], a posiadał stały meldunek w miejscowości [...] w gminie [...].
W związku z powyższym, zdaniem uczestnika postępowania, organem właściwy do rozpatrzenia wniosku I. K. był Wójt Gminy [...] na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.
Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość w sprawach należących do sądów administracyjnych należy do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
W realiach niniejszej sprawy wystąpił spór negatywny o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w ustaleniu organu właściwego do rozpoznania wniosku I. K. o udzielenie pomocy w formie schronienia.
Należy wyjaśnić, że właściwość organu w tego rodzaju sprawach regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 48 cyt. ustawy, osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Po myśli zaś art. 101 ust. 2 u.p.s., w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo do rozpoznania wniosku takiej osoby jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
W rozpoznawanej sprawie kwestia bezdomności I. K. nie była sporna. Ostatnim zaś miejscem jego zameldowania na pobyt stały była gmina [...]. Wyjaśnić też w tym miejscu należy, z materiału dowodowego nie wynika, aby w tym przypadku zachodziła (cyt.): "szczególnie uzasadniona sytuacja osobista osoby ubiegającej się o świadczenie" ani "sytuacja niecierpiąca zwłoki", o których mowa w art. 101 ust. 3 u.p.s. Dodać też trzeba, że (z uwagi na miejsce pobytu zainteresowanego) zastosowanie tego ostatniego przepisu nie mogłoby nastąpić w sporze prowadzonym pomiędzy: z jednej strony Wójtem Gminy [...] a z drugiej strony - Burmistrzem Miasta i Gminy [...]. Przedłużanie zaś tego sporu poprzez włączanie doń podmiotu trzeciego (organu z [...]) odbyłoby się kosztem osoby zainteresowanej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie wyżej powołanych przepisów, orzekł jak w postanowieniu.