Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OW 206/12 odrzucił zażalenie A. Z. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt I OW 206/12 oddalające wnioski A. Z. z dnia 14 listopada 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki i postanowienia) nie podlegają zaskarżeniu, gdyż stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługuje od nich środek odwoławczy /art. 168 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływanej jako P.p.s.a./. Prawomocność polegająca na wyłączeniu dalszego postępowania w sprawie jest założeniem mocy wiążącej orzeczenia, sprowadzającej się do tego, że nikt nie może negować faktu wydania oraz treści orzeczenia (art. 170 P.p.s.a.) i jego powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.). Sytuacja braku środka odwoławczego będzie miała miejsce wówczas, gdy od danego orzeczenia nie jest w ogóle przewidziany środek odwoławczy. Dotyczy to wszystkich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W takich sytuacjach orzeczenie staje się prawomocne z chwilą jego wydania. Skoro na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2012 r. nie przysługuje żaden z przewidzianych prawem środków zaskarżenia, to zażalenie A. Z. na to postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Od powyższego postanowienia z dnia 16 stycznia 2013 r. A. Z. wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił bezprawność oraz na mocy art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia, a mianowicie naruszenie: 1) "art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 252 § 3 P.p.s.a. na skutek art. 243 § 1 P.p.s.a.";
- 2) "art. 178 P.p.s.a. na skutek art. 252 § 3 P.p.s.a." i 3) art. 178 P.p.s.a.
Powołując powyższe zarzuty, skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia ze stwierdzeniem jego bezprawności oraz nieważności, ewentualnie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz orzeczenia nowym postanowieniem o wyznaczeniu, zgodnie z przepisami ustawy P.p.s.a., wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2012 r. o przyznaniu wnioskowanego prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OW 206/12 jest niedopuszczalne.
Zgodnie z treścią art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Prawomocność polegająca na wyłączeniu dalszego postępowania w sprawie sprowadza się do tego, że nikt nie może negować faktu wydania, jak i treści orzeczenia (art. 170 P.p.s.a.) oraz jego powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.). Środek odwoławczy jest niedopuszczalny wówczas, gdy od danego orzeczenia w ogóle nie przysługuje taki środek zaskarżenia. Dotyczy to wszystkich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W takich sytuacjach orzeczenie staje się prawomocne z chwilą jego wydania. Stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podkreślenia wymaga przewidziana przez ten artykuł moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Ratio legis wskazanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r. nie przysługuje żaden z przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Powyższe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, iż jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.
Skoro niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia na to orzeczenie, to również nie można żądać przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji