Uzasadnienie
Starosta B., działając na podstawie art. 22 § 2 i 3 k.p.a. oraz art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a., wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Starostą B. a Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego, poprzez wskazanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku P. S.A. dotyczącej usunięcia obiektów naturalnych stanowiących fragmenty lasu, oznaczonych w dokumentacji rejestracyjnej lotniska jako przeszkody.
W uzasadnieniu wniosku Starosta B. wskazał, że w art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2019 r. poz. 1580), dalej ustawa, wyraźnie przewidziano, że zarządzający lotniskiem wnioskuje o wydanie decyzji: "w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu stanowiącego przeszkodę lotniczą do starosty właściwego dla nieruchomości, na której znajduje się przeszkoda lotnicza" - chodzi więc o pojedyncze drzewo lub krzew. W tych okolicznościach należy rozważyć, czy nie traktować fragmentu lasu jako naturalnej przeszkody lotniczej, która nie jest obiektem budowlanym, drzewem lub krzewem, a stanowi zagrożenie dla ruchu lotniczego.
Wnioskodawca podniósł, że przeszkody będące fragmentami lasu zlokalizowane są w zasięgu powierzchni podejścia do lądowania, przekraczają dopuszczalne wysokości przy podejściu, stanowią naturalną przeszkodę lotniczą i zagrażają bezpieczeństwu w ruchu lotniczym, a wniosek o jej usunięcie winien być rozpatrywany w trybie art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy, który stanowi: W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem wnioskuje o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej, która nie jest obiektem budowlanym, drzewem lub krzewem, a stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, do Prezesa Urzędu - w przypadku lotniska wpisanego do rejestru lotnisk cywilnych.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o wskazanie Starosty B. jako organu właściwego w sprawie.
W ocenie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego stanowisko Starosty B. nie jest zasadne ze względu na przyznanie wyłącznej kompetencji do załatwiania spraw dotyczących usuwania drzew i krzewów stanowiących przeszkody lotnicze staroście właściwemu ze względu na położenie przeszkody.
Wbrew stanowisku wnioskodawcy lasy oraz ich części nie stanowią odrębnej kategorii obiektów naturalnych stanowiących przeszkody lotnicze. Jest to określenie, które nie zostało odrębnie zdefiniowane w przepisach ustawy i do jego wykładni należy przyjmować nadane mu znaczenie semantyczne. Las stanowi w istocie zbiór przeszkód indywidualnych - drzew i krzewów, będących obiektami naturalnymi, które w przypadku przekroczenia powierzchni ograniczających zagrażają bezpieczeństwu operacji lotniczych na terenie oraz w otoczeniu lotniska. W przypadku gdy przedmiotem żądania jest zatem usunięcie fragmentu lasu lub grupy drzew stanowiących przeszkody lotnicze, organ zobligowany będzie do zbadania, czy poszczególne elementy zbioru wyczerpują pojęcie przeszkody lotniczej.
Stosownie do art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem wnioskuje o wydanie decyzji w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu stanowiącego przeszkodę lotniczą do starosty właściwego dla nieruchomości, na której znajduje się przeszkoda lotnicza. Norma ta w zakresie przedmiotowym obejmującym drzewa i krzewy stanowi instytucjonalny odpowiednik regulacji zawartej w art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 kwietnia 2019 r. Przepis ten uległ zmianie wyłącznie w zakresie właściwości organu powołanego do rozstrzygania spraw o usunięcie naturalnej przeszkody lotniczej.
Intencją racjonalnego ustawodawcy było przyznanie starostom wyłącznej kompetencji do rozstrzygania spraw dotyczących usuwania drzew i krzewów stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Z tych względów, wyłączenie pewnej kategorii obiektów naturalnych spod tej regulacji bez przyznania w tym zakresie wyraźnej kompetencji do wydawania decyzji Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego, należałoby kwalifikować jako zabieg niezgodny z ratio legis, pozbawiający zarządzającego lotniskiem możliwości efektywnego zapobiegania powstawaniu zagrożeń powodowanych przez przeszkody o charakterze zbiorowym, tj. lasy oraz grupy drzew.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaistniały w sprawie negatywny spór o właściwość, zgodnie z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podlega rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Istota niniejszego sporu sprowadza się do tego ustalenia, który z organów będących w sporze jest właściwy do rozpoznania wniosku P. S.A., dotyczącego usunięcia obiektów naturalnych stanowiących fragmenty lasu, oznaczonych w dokumentacji rejestracyjnej lotniska jako przeszkody lotnicze.
Stosownie do art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem wnioskuje o wydanie decyzji w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu stanowiącego przeszkodę lotniczą do starosty właściwego dla nieruchomości, na której znajduje się przeszkoda lotnicza.
Starosta B. podnosi, że skoro w przepisie tym ustawodawca użył liczby pojedynczej – "drzewa lub krzewu" – to nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, w której przeszkodę lotnicza stanowi las, a więc duża liczba drzew. W jego ocenie las stanowi inną przeszkodę lotniczą, do usunięcia której właściwy jest Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego - w myśl art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. b), traktującego o usunięciu przeszkody lotniczej, która nie jest obiektem budowlanym, drzewem lub krzewem, a stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego.
Należy jednakże zgodzić się Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego, że lasy oraz ich części nie stanowią odrębnej kategorii obiektów naturalnych stanowiących przeszkody lotnicze. Las stanowi zbiór przeszkód indywidualnych - drzew i krzewów, będących obiektami naturalnymi. Wystąpienie zagrożenia wywołanego przeszkodą lotniczą w postaci więcej niż jednego drzewa uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia tej przeszkody na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy. Użycie w tym przepisie liczby pojedynczej nie powoduje, że las czy jego fragment (a więc więcej niż jedno drzewo) przestaje być przeszkodą lotniczą w jego rozumieniu. Trudno bowiem przypuszczać, by racjonalny ustawodawca określił starostę jako organ właściwy do usunięcia jednego drzewa będącego przeszkodą lotniczą, a do usunięcia dwóch drzew (a do tego sprowadza się zaproponowana przez wnioskodawcę wykładnia art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy) starosta właściwy by już nie był.
Przywiązywanie wagi do użytej w tym przepisie liczby pojedynczej zawsze oznaczałoby jedno drzewo, a więcej drzew (czy to dwa, czy jak w niniejszej sprawie tysiące) w każdym przypadku prowadziłoby przeniesienie kompetencji do wydania decyzji w sprawie usunięcia tych drzew na Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Z pewnością trudno takiej wykładni przypisać cechę racjonalności.
W tej sytuacji wniosek zarządzającego lotniskiem w sprawie wszczętej na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy w sprawie usunięcia pojedynczego drzewa lub grupy drzew lub krzewów, powinien być rozpoznany przez starostę właściwego dla nieruchomości, na której położona jest przeszkoda lotnicza.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.