Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2011 r. nr DS.0552-2/2011, Prezydent Miasta Katowice wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jaki powstał pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Krakowa, który z nich powinien rozpoznać wniosek 106 Szpitala Wojskowego w Gliwicach w przedmiocie potwierdzenia prawa K. S. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za okres 28 października 2011 r. – 10 listopada 2011 r. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu został wywołany przekazaniem przez Prezydenta Miasta Krakowa sprawy K. S. Prezydentowi Miasta Katowice do załatwienia wg właściwości.
Przekazując sprawę, Prezydent Miasta Krakowa podniósł, że K. S. po kilkudziesięciu latach powrócił z zagranicy, nie jest zameldowany w Polsce ani na pobyt stały, ani czasowy, natomiast od kilku miesięcy miejscem jego pobytu jest Dom Sióstr Misjonarek w Katowicach, zatem zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych właściwym do wydania decyzji potwierdzające prawo do świadczeń zdrowotnych za okres 28 października 2011 – 20 listopada 2011 r., tj. przebywania w 106 Szpitalu Wojskowym jest Prezydent Miasta Katowice.
Prezydent Miasta Katowice nie zgodził się z tym stanowiskiem i we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podkreślił, że K. S. przed wyjazdem za granicę był zameldowany na pobyt stały w Krakowie, oczekuje na umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie, natomiast obecnie przebywa w Domu Sióstr Misjonarek spełnia zatem przesłanki uznania go za osobę bezdomną, a w takiej sytuacji ma zastosowanie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zatem to Prezydent Miasta Krakowa jest właściwy do rozpoznania sprawy. We wniosku Prezydent powołał szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujących, że gminą właściwą do załatwienia spraw osób bezdomnych jest gmina ostatniego miejsca zameldowania.
Odpowiadając na wniosek Prezydent Miasta Krakowa podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie przekazującym sprawę, również powołując orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W sprawie bezsporne jest, iż K. S. jest osobą bezdomną, nigdzie w Polsce niezameldowaną, a ostatnim miejscem zameldowania do 18 marca 1983 r. był Kraków. Przedmiotem sprawy jest potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za okres 28 października 2011 r. – 20 listopada 2011 r. w związku z pobytem K. S. w Szpitalu Wojskowym, o co Szpital ten wystąpił. Kwestie te reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zaś właściwość organu jej art.
54. Przepis ten jako gminę właściwą do załatwienia sprawy poświadczenia prawa wskazuje gminę miejsca zamieszkania, jednak w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie ma dotyczyć osoby bezdomnej. Kwestie objęcia opieką osób bezdomnych reguluje zaś ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomoc społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362), dalej w "ustawa o pomocy", i jej przepisy powinny mieć zastosowanie.
Artykuł 101 ust. 1 ustawy o pomocy zawiera generalną zasadę, że właściwą jest gmina miejsca zamieszkania, jednak dalsze przepisy przewidują wyjątki od tej zasady. Ustęp 2 dotyczy osób bezdomnych, co do takich właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, natomiast ust. 3 stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osoby ubiegającej się o świadczenie, właściwą jest gmina miejsca pobytu.
W niniejszej sprawie występuje właśnie taka szczególna sytuacja osobista. K. S. po powrocie z zagranicy przebywa na terenie gminy Katowice, zamieszkuje w Domu Sióstr Misjonarek w Katowicach i był hospitalizowany w Szpitalu Wojskowym w Gliwicach. Skoro konieczne jest przyznanie prawa do świadczenia opieki zdrowotnej z tytułu jej udzielenia to ustawodawca kierując się zasadą dobra osoby, której prawo ma być przyznane przewidział właśnie takie szczególne przypadki, które wykraczają poza ramy generalnych zasad, dotyczących określenie właściwości gminy.
W sprawie zasadne zatem było wskazanie Prezydenta Miasta Katowice jako organ właściwy w sprawie i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2, art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).