Uzasadnienie
Wnioskiem z 23 stycznia 2014 r., nr KT.7135.1.2014, Starosta D.(dalej wnioskodawca) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA) z podaniem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Nim a Starostą W. co do wskazania organu właściwego do orzekania w sprawie kosztów z tytułu usuwania, przechowywania, oszacowania i sprzedaży lub zniszczenia pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej prd) i wskazanie Starosty W. jako organu właściwego.
Przedstawiając okoliczności faktyczne sprawy wnioskodawca wyjaśnił, że dnia 23 września 2009 r. T. H. prowadzący firmę pod nazwą "Mechanika, Blacharstwo Pojazdowe, Całodobowa Pomoc Drogowa" w miejscowości J. położoną na obszarze właściwości Starosty W., zwrócił się do wnioskodawcy z podaniem o prowadzenie dalszego postępowania z samochodami usuniętymi z terenu miasta D. na podstawie art. 130a prd.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. wnioskodawca przekazał to podanie do Starostwa Powiatowego we W. z uzasadnieniem, że firma T. H. nie była wyznaczona przez wnioskodawcę do prowadzenia parkingu strzeżonego, a ponadto parking ten znajduje się na terenie Powiatu W. Starosta W. także nie uznał swej właściwości do prowadzenia postępowania z samochodami znajdującymi się na parkingu w J.i w dniu 26 listopada 2012 r. złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą W. i Starostą D. oraz wskazanie organu właściwego do wszczęcia postępowania w sprawie przepadku pojazdów na rzecz powiatu, tj. do złożenia wniosku do sądu o przepadek pojazdu na rzecz powiatu. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OW 213/12 NSA odrzucił ten wniosek uznając, że przedmiotem sporu o właściwość nie jest ustalenie podmiotu legitymowanego do złożenia wniosku do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Nie jest to bowiem rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w formie władczego działania na drodze administracyjnej przez organy administracji publicznej.
Przepisy prd nie precyzują wprost, który starosta ma kompetencje do wydania decyzji w przypadku, gdy samochód usunięty z obszaru właściwości jednego powiatu, jest parkowany na parkingu położonym na terenie innego powiatu. W ocenie wnioskodawcy analiza art. 130 a ust. 6 prd przesądza o tym, że organem właściwym do wydania decyzji w powyższym przypadku jest Starosta Powiatu W. Zgodnie bowiem z tym przepisem, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Ponieważ właściwość miejscowa starosty, wykonującego orzeczenie sądu musi umożliwiać jemu wykonywanie prawa miejscowego obowiązującego w danym powiecie, właściwość miejscowa tego organu musi odpowiadać właściwości miejscowej rady powiatu, która uchwaliła to prawo. W związku z tym, organem właściwym do wniesienia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu usuniętego z drogi oraz do orzekania w sprawie kosztów z tytułu przechowywania tego pojazdu jest starosta miejsca przechowywania pojazdu. Jeśli więc opisane na wstępie samochody przechowywane są na parkingu w J., a więc na obszarze właściwości powiatu wrocławskiego, to organem właściwym do orzekania o kosztach usuwania i przechowywania tych pojazdów jest starosta tego powiatu (k. 2-3 akt sądowych).
W odpowiedzi z dnia 28 lutego 2014 r., nr SP-KM.7135.36.14, Starosta Powiatu W. poinformował, że w związku z wydaniem przez NSA postanowienia z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I OW 22/14, całość dokumentacji przesłana została do wnioskodawcy (k. 10 akt sądowych).
Pismem z 5 kwietnia 2014 r. T. H. wniósł o wskazanie Starosty Powiatu D. jako organu właściwego do orzekania w sprawie kosztów usuwania, przechowywania i dozoru pojazdów objętych wnioskiem uczestnika na prawach strony.
Całkowicie nieuzasadnione jest twierdzenie wnioskodawcy, jakoby przepisy prd nie precyzowały właściwości Starosty w przedmiocie ustalania kosztów. Brzmienie art. 130a ust. 5f prd który wskazuje, że usuwanie pojazdów należy do zadań własnych powiatu, jak również sformułowanie poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 130a prd, a także art. 6106 § 2 KPC w zw. z art. 6107 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2014 r., poz. 101 ze zm., dalej kpc) wskazuje bezdyskusyjnie na właściwość starosty opartą o miejsce usunięcia pojazdu - w tym wypadku D. Argument wnioskodawcy, że dla rozstrzygnięcia o właściwości istotny jest art. 130a ust. 6 prd, a właściwość starosty jest ściśle powiązana z kompetencją rady do ustalania w drodze uchwały wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów jest całkowicie chybiony. Podniesione przez wnioskodawcę twierdzenia nie znajdują odniesienia do niniejszej sprawy, gdyż wysokość opłat uchwalana przez radę powiatu dotyczy pojazdów usuniętych i umieszczonych na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym, zgodnie z art. 130a ust. 5c prd. Mając to na uwadze należy wskazać, że parking uczestnika nie był nigdy wyznaczony przez wnioskodawcę do przechowywania przedmiotowych czterech pojazdów, a wszystkie pojazdy zostały usunięte w 2007 r., a więc w czasie gdy właściwość w sprawach przepadku pojazdów i ustalania kosztów należała do Naczelników Urzędów Skarbowych (k. 16-18 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
O sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, gdy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma natomiast sporu co do stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy. Chodzi więc nie o każdą sprawę, którą uprawniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale wyłącznie o indywidualną sprawę administracyjną należącą do jego właściwości. A zatem dla powstania sporu kompetencyjnego istotne jest istnienie toczącego się postępowania administracyjnego, na którego tle powstał dany spór lub żądanie wszczęcia takiego postępowania. Przy czym w przypadku sporów negatywnych postępowanie takie powinno być już wszczęte przez wniosek uprawnionej strony bądź innego podmiotu, który przypisuje sobie taką cechę. A zatem w sytuacji, gdy nie toczy się jeszcze postępowanie administracyjne w konkretnej sprawie, spór kompetencyjny nie będzie miał miejsca.
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu nie odwołał się do jakiegokolwiek wniosku (wskazując chociażby jego datę), który miałby wszcząć sprawę administracyjną. Powołując się na art. 130a ust. 10h prd wnioskodawca w uzasadnieniu wyraźnie nawiązał do konieczności przesądzenia, który z organów jest właściwy do złożenia w sądzie powszechnym podania o orzeczenie przepadku pojazdu usuniętego z drogi oraz do orzekania w sprawie kosztów z tytułu przechowywania pojazdu. W odniesieniu do pierwszego z wymienionych zagadnień Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OW 213/12, wskazał, że sporem o właściwość nie jest ustalenie podmiotu legitymowanego do złożenia wniosku do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei rozstrzygnięcie o kosztach o którym stanowi art. 130a ust. 10h prd obejmuje koszty powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Z przedstawionego we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stanu faktycznego nie wynika, ażeby postępowanie prowadzone w stosunku do pojazdów usuniętych z drogi zostało zakończone w ten sposób, że możliwym byłoby wydanie postanowienia co do kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem lub zniszczeniem pojazdów. Innymi słowy, przedstawiony we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stan faktyczny nie rodzi potrzeby rozstrzygnięcia sporu co do organu właściwego miejscowo do wydania decyzji o zapłacie kosztów. Spór ten ma charakter jedynie potencjalny, a nie rzeczywisty. W praktyce może on wystąpić dopiero w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że braki w zakresie określenia przedmiotu sprawy i wskazania jej podstawy materialnoprawnej, nie pozwalają na obecnym etapie na wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy i dlatego też, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.