Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy przez wskazanie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organu właściwego do załatwienia wniosku A. z 24 stycznia 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...], wniesionego na podstawie art. 102 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 115). Wnosił też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że A. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rej [...]. Wniosek obejmuje okres przechowywania pojazdu za czas od dnia następnego po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, zgodnie zobowiązującym w tym czasie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz. 1137 ze zm.). Przedmiotowy pojazd został zlikwidowany przez Naczelnika Urzędu Warszawa Bemowo w 2007 r.
Zgodnie z art. 130 a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 113 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywanie pojazdu, oszacowaniem, sprzedaży lub zniszczeniem powstałe do momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i decyzje o zapłacie kosztów wydaje starosta.
Przepis niniejszy został dodany na podstawie ar. 1 pkt.10 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatniej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Rozstrzygając o tychże kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie Skarb Państwa, nie wskazując jednostki organizacyjnej kompetentnej do załatwiania tych spraw. Zdaniem wnioskodawcy należy przyjąć, że skoro ustawodawca wskazuje starostę jako organ kompetentny do załatwienia sprawy, a koszty wg ustawodawcy miałby ponosić Skarb Państwa, należy przyjąć, że starosta wydając orzeczenia w sprawie kosztów dozoru wykonywałby zadanie zlecone na podstawie ustawy.
Wniosek został przez spółkę złożony w dniu 28 stycznia 2013 r., co oznacza, że postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji art. 13 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i dodanego do niego ust. 10h w obowiązującym cytowanym wyżej brzmieniu, a właściwy do rozpatrzenia sprawy jest starosta a w warunkach m.st. Warszawy – Prezydent m.st. Warszawy.
21 czerwca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Prezydentowi m.st. Warszawy, jednakże ten pismem z dnia 12 lipca 2013 r. odmówił rozstrzygnięcia, uznając że jest niewłaściwy.
W tej sytuacji powstał spór kompetencyjny, którego rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny jest konieczne.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo do załatwienia sprawy z wniosku A. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wskazał, że spór kompetencyjny pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy, odnośnie właściwości organu do rozpoznania wniosku A. o przyznanie wynagrodzenia za dozór, dotyczy pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], usuniętego z drogi w dniu 9 listopada 2006 r. i przejętego na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów, znak [...], z dnia [...] lipca 2007 r.
Po nabyciu przez Skarb Państwa własności pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] sprawa jego likwidacji została przekazana Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo. Nastąpiło to pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów z dnia 13 września 2007 r. W tym samym roku, w ramach prowadzonego postępowania likwidacyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo dokonał oszacowanie wartości rynkowej pojazdu, odebrał go z parkingu A. i zlikwidował.
Powyższy stan potwierdzają dokumenty złożone przez wnioskodawcę przy wniosku z dnia 2 września 2013 r.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że 4 września 2010 r. przedmiotowy pojazd nie spełniał warunków określonych w art. 10–12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.).
Prawa do wynagrodzenia za dozór pojazdu spółka może dochodzić na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", a nie wskazanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). W związku z tym, że podstawą przyznania wynagrodzenia jest wyżej wskazany przepis ustawy, właściwość organu wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie przez organ egzekucyjny. Takim organem, w przypadku przedmiotowego pojazdu, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo, bo taka właściwość wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia. Wnioskodawca niezasadnie powołuje się na art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jako podstawę właściwości Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Przepis ten wskazuje starostę jako organ właściwy do orzekania o kosztach ponoszonych przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a nie o przyznawaniu wynagrodzenia za dozór. Stroną decyzji, wydawanej przez starostę na podstawie powyższego przepisu, może być tylko były właściciel pojazdu, a wniosek A. dotyczy roszczenia dozorcy rzeczy, której własność nabył Skarb Państwa.
Tym samym właściwość organu do przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia wynika z art. 102 § 2 i art. 174 ustawy oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i pkt 3 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia wykluczają starostę jako organ egzekucyjny (likwidacyjny) w sprawach dotyczących rzeczy nabytych przez Skarb Państwa, wynika z nich natomiast właściwość naczelnika urzędu skarbowego.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie został przejęty na rzecz m.st. Warszawy, lecz stał się własnością Skarbu Państwa, co potwierdziła decyzja znak [...]. Rozporządzenie ustanawia starostów oraz dyrektorów izb celnych organami likwidacyjnymi tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym akcie, jednocześnie określając właściwość naczelników urzędów skarbowych w sprawach przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż przypisane właściwości dwóch wyżej wymienionych organów (§ 4 ust. 1 pkt 3).
Dlatego też w sprawie objętego wnioskiem pojazdu Prezydent Miasta Warszawy nie był i nie jest organem egzekucyjnym, bo w dacie kiedy starostowie stali się organami likwidacyjnymi pojazdów usuniętych z drogi przedmiotowy pojazd był już nabyty przez Skarb Państwa oraz zlikwidowany. Dlatego też Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie mógł zostać organem egzekucyjnym w sprawie likwidacji tej rzeczy, bo nowelizacja ustawy, dokonana ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 225, poz. 1466 ze zm.) oraz rozporządzenie, ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi tylko w sprawach pojazdów "istniejących" w dniu 4 września 2010 r., czyli nie zlikwidowanych, oraz nie przejętych na rzecz Skarbu Państwa. Także przepisy przejściowe ustawy z dnia 22 lipca 2010 o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw nie ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi w sprawach dotyczących rzeczy, co do których takim organem byli uprzednio naczelnicy urzędów skarbowych, niezależnie od daty złożenia wniosku o przyznanie kosztów przechowywania.
W związku z powyższym wnosił o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku A. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Do rozstrzygania sporów o właściwość, jak i sporów kompetencyjnych jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sporem o właściwość oraz sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której ze względu na brak precyzyjnych regulacji prawnych powstają wątpliwości, która wymaga zastosowania środków prawnych przez właściwy organ. W sprawie pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy powstał negatywny spór kompetencyjny o załatwienie wniosku A. z 24 stycznia 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...].
Stosownie do treści art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k/ ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powoływanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym.
Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (zdanie drugie powyższego przepisu). Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.
Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór został złożony 24 stycznia 2013 r. Oznacza to, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i dodania do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.
Z tych względów Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo o zwrot kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje bowiem zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, o czym stanowi art. 199 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, 201, 203 i 204 tej ustawy i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami, co wynika z art. 209 ustawy. Żaden ze wskazanych przepisów nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poniesionych przez organ biorący udział w tym postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OW 94/08 Lex nr 575377).