Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem m. st. Warszawy, przez wskazanie Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. datowanego na dzień 5 marca 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 125 p, nr rej [...], wniesionego na podstawie art. 102 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015).
W uzasadnieniu organ podał następujący stan sprawy: [...] Sp. z o.o. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki Fiat 125 p o nr rej [...] za czas od dnia następnego po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, zgodnie zobowiązującym w tym czasie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1137 z poźn. zm.). Przedmiotowy pojazd został zlikwidowany przez Naczelnika Urzędu Warszawa Bemowo w 2008 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem pojazdu, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i, decyzje o zapłacie kosztów wydaje starosta.
Wskazano, że niniejszy przepis został dodany na podstawie art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152. poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatniej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podano, że rozstrzygając o tychże kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie Skarb Państwa, nie wskazując jednostki organizacyjnej kompetentnej do załatwiania tych spraw. Zdaniem wnioskodawcy należy przyjąć, że skoro ustawodawca wskazuje starostę jako organ kompetentny do załatwienia sprawy, a koszty według ustawodawcy miałby ponosić Skarb Państwa, należy przyjąć, że starosta wydając orzeczenia w sprawie kosztów dozoru wykonywałby zadanie zlecone na podstawie ustawy.
W odpowiedzi na wniosek, Prezydent m. st. Warszawy wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Bemowo do załatwienia sprawy z wniosku [...] sp. z o.o. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 125p o numerze rejestracyjnym [...].
Wskazano, że z dokumentów złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż powyższy pojazd został usunięty z drogi w dniu 3 lipca 2000 r. i po prawie ośmiu latach przechowywania na parkingu [...] sp. z o. o nabyty przez Skarbu Państwa. W dniu 19 marca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa – Bemowo, będący organem likwidacyjnym w rozumieniu ówcześnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odebrał pojazd z parkingu. Nastąpiło to po uprzednim dokonaniu wyceny. Zgodnie z informacją zawartą we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, pojazd został zlikwidowany w 2008 r. W aktach sprawy nie ma decyzji stwierdzającej przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, co dowodzi, iż nabycie jego własności nastąpiło na podstawie art. 181 kodeksu cywilnego, czyli poprzez objęcie w posiadanie rzeczy niczyjej.
Zdaniem organu z powyższego jednoznacznie wynika, że w dniu 4 września 2010 r. przedmiotowy pojazd nie istniał, a tym samym nie mógł spełniać warunków określonych w art. 10 – 12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późn. zm.).
Prezydent m. st. Warszawy podał, że prawa do wynagrodzenia za dozór pojazdu spółka może dochodzić na podstawie art. 102 § 2 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie wskazanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Bemowo art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Prezydenta w związku z tym, że podstawą przyznania wynagrodzenia jest wyżej wskazany przepis ustawy, właściwość organu wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237).
Wskazano, że zgodnie z art. 102 § 2 tejże ustawy wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie przez organ egzekucyjny. Takim organem, w przypadku przedmiotowego pojazdu, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa – Bemowo, bo taka właściwość wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia. Wobec tego organ uznał, że wnioskodawca niezasadnie powołał się na art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako podstawę właściwości Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Przepis ten wskazuje starostę jako organ właściwy do orzekania o kosztach ponoszonych przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a nie o przyznawaniu wynagrodzenia za dozór. Stroną decyzji, wydawanej przez starostę na podstawie powyższego przepisu, może być tylko były właściciel pojazdu, a wniosek [...] sp. z o.o. dotyczy roszczenia dozorcy rzeczy, której własność nabył Skarb Państwa.
Tym samym organ uznał, że właściwość organu do przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia wynika z art. 102 § 2 i art. 174 ustawy oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia wykluczają starostę jako organ egzekucyjny (likwidacyjny) w sprawach dotyczących rzeczy nabytych przez Skarb Państwa, wynika z nich natomiast właściwość naczelnika urzędu skarbowego.
Podano, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd marki Fiat 125p o numerze rejestracyjnym [...] nie został przejęty na rzecz m.st. Warszawy, lecz stał się własnością Skarbu Państwa, a jego przepadek nastąpił na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, a nie wskazanej w rozporządzeniu ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Rozporządzenie ustanawia starostów oraz dyrektorów izb celnych organami likwidacyjnymi tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym akcie, jednocześnie określając właściwość naczelników urzędów skarbowych w sprawach przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż przypisane właściwości dwóch wyżej wymienionych organów (§ 4 ust. 1 pkt 3).
Wobec tego organ stwierdził, że w sprawie objętej wnioskiem Prezydent Miasta Warszawy nie jest organem egzekucyjnym, bo w czasie kiedy starostowie stali się organami likwidacyjnymi pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez właściciela, przedmiotowy pojazd był już zlikwidowany. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie mógł więc zostać organem egzekucyjnym w sprawie likwidacji tej rzeczy, bo ustawa oraz rozporządzenie ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi tylko w odniesieniu do pojazdów "istniejących" do dnia 4 września 2010 r., czyli nie zlikwidowanych, oraz nie przejętych na rzecz Skarbu Państwa. Wskazano, że także przepisy przejściowe ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw nie ustanowiły starostów organami egzekucyjnymi w sprawach dotyczących rzeczy, co do których takim organem byli uprzednio naczelnicy urzędów skarbowych, niezależnie od daty złożenia wniosku o przyznanie kosztów przechowywania.
W związku z powyższym Prezydent m. st. Warszawy wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Bemowo jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku [...] sp. z o.o. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 125p o numerze rejestracyjnym [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 powołanej ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W obu przypadkach spór kompetencyjny (i spór o właściwość) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.
W niniejszej sprawie powstał spór kompetencyjny pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Warszawa Bemowo a Prezydentem m. st. Warszawy co do tego, który z nich jest właściwy do załatwienia sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. z dnia 5 marca 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu.
W obecnym stanie prawnym zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Ustawodawca w art. 13 noweli rozstrzygnął o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym.
Rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej nie zawiera bowiem odmiennych regulowań co do organu właściwego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z tym przepisem ustawy nowelizacyjnej w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
Natomiast zgodnie z powołanym art. 11 ustawy nowelizacyjnej, w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. Jednostka prowadząca parking strzeżony po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powiadamia o jego nieodebraniu właściwego starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Wskazany art. 13 ustawy nowelizacyjnej wskazuje jedynie źródło finansowania kosztów parkowania, nie zaś tryb przyznawania wynagrodzenia. Tryb przyznawania wynagrodzenia reguluje obecnie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W związku z powyższym uznać należy, że skoro w niniejszej sprawie wniosek o zwrot wydatków za usunięcie i przechowywanie pojazdu został złożony w 2013 r., to oznacza, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu (po 4 września 2010 r.). Natomiast przepis ten wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Zasadnym jest zatem, wskazanie Prezydenta m. st. Warszawy pełniącego funkcję starosty, jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy zapłaty wynagrodzenia i zwrotu wydatków z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi w omawianym trybie. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 96/11, z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 152/11.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.