Postanowienie NSA z 24 kwietnia 2012 r., I OW 23/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy z wniosku Wójta Gminy B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy B. a Burmistrzem Miasta B. w przedmiocie organu właściwego do rozpoznania wniosku E.K. o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta B. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku E.K.

Skład

sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący
sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący, sprawozdawca
sędzia del. WSA Leszek Kamiński przewodniczący
asystent sędziego Marcin Rączka protokolant

Uzasadnienie

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., reprezentujący Wójta Gminy B., zwrócił się z wnioskiem o ustalenie organu właściwego do rozpoznania wniosku E. K. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej.

Organ podał, że w dniu 12 października 2011 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wpłynęło pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w sprawie rozważenia skierowania E. K. do wskazanego przez nią Domu Pomocy Społecznej [...] w M., ul. [...]. E. K. była zameldowana na pobyt stały w miejscowości B. Nr [...], gm. B. w okresie od 9 czerwca 2000 r. do 7 grudnia 2004 r., natomiast pod wskazanym adresem przebywała znacznie krócej niż faktycznie była zameldowana. Od momentu wymeldowania E. K. mieszkała w T. ul. [...], a następnie w B. ul. [...], to jest przez okres około 7 lat. Powołując się na dokumentację dołączoną do wniosku – kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, oświadczenia majątkowego oraz decyzję ZUS w Nowym Sączu – wnioskodawca stwierdził, że E. K. nadal zamieszkuje w B. ul. [...] z zamiarem pobytu pod wskazanym adresem. Zauważył przy tym, że zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Skoro E. K. nie jest osobą bezdomną, w ustaleniu właściwości miejscowej gminy nie znajdzie zastosowania art. 101 ust. 2 powyższej ustawy. Dlatego też właściwość miejscową gminy należy ustalić w trybie art. 101 ust. 1 ustawy tzn. według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Odpowiedź na wniosek złożył w Imieniu Burmistrza Miasta B. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wnosząc o wskazanie Wójta Gminy B. jako organu właściwego "w sprawie skierowania E. K. do Domu Pomocy Społecznej [...] w M. W piśmie tym zaznaczono, że E. K. obecnie przebywa w mieszkaniu, które zorganizowali jej B. P. Ś. Zameldowana była w nim od dnia 9 stycznia 2008 r. do dnia 10 czerwca 2011 r., poprzednio zamieszkiwała i zameldowana była w B. i B.. Miejscowości te nadal uważa za miejsce, do których może powrócić na pobyt stały, jednakże ze względu na pogarszający się stan zdrowia uważa, że powinna zostać umieszczona w położonym w pobliżu DPS w M. Zauważono ponadto, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, rozumianego zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 k.c. jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wobec powyższego B. nie jest miejscem zamieszkania E. K., gdyż zamierza ona wrócić w rodzinne strony, a pobyt w DPS w M. zapewni jej potrzeby duchowe, a zatem właściwą do skierowania jej do DPS jest Wójt Gminy, na terenie której ma zamiar przebywać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość, na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zaistniały w sprawie negatywny spór dotyczący organu właściwego miejscowo w sprawie skierowania E. K. do domu pomocy społecznej wymagał rozstrzygnięcia w powyższym trybie.

Zgodnie z art. 59 ust..... ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) decyzję o skierowaniu do domku pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 101 ust. 1 powołanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponadto szczególne przypadki dotyczące właściwości miejscowej gminy stanowiące odstępstwo od powyższej zasady przewidziane zostały w ust. 2 i 3 wskazanego artykułu. Jednakże w sprawie niniejszej wyjątki te nie mogą mieć zastosowania, bowiem poza sporem jest, że E. K. nie jest osobą bezdomną (art. 101 ust. 2). Nie może też być w sprawie zastosowany art. 101 ust. 3 ustawy, gdyż regulacja ta odnosi się wyłącznie do świadczeń wymienionych w ust. 4 art. 101, do których nie należy skierowanie do domu pomocy społecznej.

Wobec powyższego wskazanie właściwego organu poprzedzone być musiało oceną dotyczącą ustalenia obecnego miejsca zamieszkania E. K..

Jak wynika z załączonych do akt sprawy materiałów E. K. była zameldowana na pobyt stały w miejscowości B. od 9 czerwca 2000 r. do 7 grudnia 2004 r., u obcych dla mniej osób, faktycznie przebywała tam znacznie krócej, po wymeldowaniu mieszkała też w T., a następnie, od 7 lat mieszkała w B. Zajmowany przez nią lokal mieszkalny, jak podano w odpowiedzi na wniosek, zorganizowali jej B. P. Ś.. Zainteresowana w wywiadzie środowiskowym z dnia 19 sierpnia 2011 r. podała, że nie ma kontaktów z rodziną – poza siostrzenicą – a w B. przebywa z uwagi na pomoc B.. Ubiegając się o skierowanie do domu pomocy społecznej E. K., z uwagi na względy religijne, wskazała Dom Pomocy Społecznej [...] w M. Pojęcie "Miejsce zamieszkania" należy rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 k.c. jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Niezbędne więc dla ustalenia, że dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości jest, by przebywanie w tej miejscowości miało charakter wskazujący na zamiar stałego pobytu. Skoro E. K. mieszka na stałe w B. od około 7 lat, gdzie przebywa z uwagi na kontakty z B. P. Ś., które to kontakty nie mają tylko charakteru religijnego, ale także udzielana jest jej konkretna pomoc w rozwiązywaniu spraw życiowych, to niewątpliwie za jej obecne miejsce zamieszkania, to jest za miejscowość, która stanowi centrum spraw życiowych należało uznać B. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak na wstępie.