Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu wniosło rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Krajową Komisją Uwłaszczeniową w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania M. W. od decyzji Wójta Gminy Mycielin z dnia [...] października 2015 r.
W uzasadnieniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu wskazało, że pismem z dnia 29 października 2015 r. M. W. złożyła za pośrednictwem Wójta Gminy Mycielin wniosek do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.
Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. Kolegium wezwało stronę do wskazania, czy ww. pismo stanowi odwołanie od decyzji Wójta Gminy Mycielin z dnia [...] października 2015 r., czy też stanowi wniosek do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. zainteresowana wskazała, że jej pismo z dnia 29 października 2015 r. stanowi odwołanie do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i wnosi o przekazanie sprawy ww. organowi.
Wobec powyższego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, właściwy do rozpoznania odwołania jest Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa.
W odpowiedzi na wniosek Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu jako organu właściwego w sprawie, podnosząc że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego (...). Stosownie natomiast do art. 2 ww. ustawy w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji.
W oparciu o art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) Wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, w sprawie jego przekazania - w zakresie unormowanym ustawą. Z kolei na podstawie art. 18 ust. 2 ww. ustawy tworzy się Krajową Komisję Uwłaszczeniową jako organ odwoławczy od decyzji, o których mowa w ust. 1.
Wobec powyższego, zdaniem organu, właściwe do rozpatrzenia sprawy jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Podkreślić należy, że dla właściwego rozpoznania sprawy administracyjnej niezbędne jest dokładne poznanie zarówno istoty żądania strony, jak i okoliczności faktycznych sprawy, której dotyczy wniosek. W razie wątpliwości, organy dysponują odpowiednimi środkami pozwalającymi jednoznacznie ustalić stan faktyczny sprawy i sposób załatwienia żądania strony. Wyjaśnienie okoliczności sprawy, a więc ustalenie jakie były intencje strony składającej wniosek, ma w sprawie zasadnicze znaczenie.
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wójt Gminy Mycielin zatwierdził ustalone protokołem granicznym w dniu 8 kwietnia 2011 r. przez geodetę uprawnionego granice nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej numerem [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność P. W. oraz uznał postępowanie rozgraniczające za zakończone. Powyższa decyzja stała się ostateczna.
Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wystąpiła M. W. W dniu [...] września 2015 r. Wójt Gminy Mycielin wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., a następnie decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił, we wznowionym postępowaniu, uchylenia ww. decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości.
M. W. pismem z dnia 29 października 2015 r. zatytułowanym "Odwołanie" zakwestionowała prawidłowość działania organu I instancji. Pismo to zostało wniesione w odpowiedzi na doręczenie zainteresowanej decyzji z dnia [...] października 2015 r., jednakże wobec treści żądania strony o rozpoznanie odwołania przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, pismem z dnia 22 grudnia 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu wezwało zainteresowaną do sprecyzowania, czy pismo to stanowi odwołanie od decyzji Wójta Gminy Mycielin z dnia [...] października 2015 r., czy też stanowi wniosek do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. W. wskazała, że wnosi odwołanie "od wszelkich decyzji Wójta Gminy Mycielin, również od decyzji z dnia [...] października 2015 r.". Mając na uwadze treść tego pisma uznać zatem należy, że intencją strony było odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2015 r.
Właściwość organów w sprawie wznowienia postępowania określa art. 150 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W powołanym przepisie brak jest regulacji która określałaby sposób ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Należy odnieść się zatem do ogólnej reguły wynikającej z art. 127 § 2 k.p.a., dotyczącej postępowania odwoławczego. Przepis ten stanowi, że właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Art. 17 k.p.a. wskazuje natomiast, które organy są organami wyższego stopnia w stosunku do organów orzekających w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. precyzuje, że gdy mowa o organach jednostek samorządu terytorialnego rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze.
Zatem, co do zasady, organem wyższego stopnia w stosunku do wójta jest samorządowe kolegium odwoławcze. Inaczej będzie się natomiast kształtować sytuacja, gdy "ustawy szczególne stanowią inaczej". Oznacza to, że w sytuacji, gdy przepis szczególny będzie wskazywał inny organ odwoławczy w stosunku do organu jednostki samorządu terytorialnego niż samorządowe kolegium odwoławcze, to ogólna reguła z art. 17 pkt 1 k.p.a. nie będzie miała zastosowania. W niniejszej sprawie takiej normy szczególnej brak. Powyższe pozwala na przyjęcie, że organem wyższego stopnia, właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Wójta Gminy Mycielin z dnia [...] października 2015 r., jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 2015 r. wniosku M. W. o rozpoznanie odwołania przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową wskazać należy, że powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego muszą być interpretowane w powiązaniu między innymi z art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracyjne przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej oraz art. 20 k.p.a., który stanowi, że właściwość rzeczowa organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Wobec powyższego brak było podstaw do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] października 2015 r. przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.