Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 listopada 2016 r. Starosta B. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą B. a Naczelnikiem Urzędu Celnego w K. w sprawie dotyczącej przejęcia pojazdu marki Opel Astra o numerze [...] usuniętego z drogi i przechowywanego na parkingu strzeżonym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 31 sierpnia 2008 r. usunięto z drogi, w trybie określonym w art. 130a ust. 2 pkt. 1 lit a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), pojazd marki Opel Astra o numerze rejestracyjnym [...]. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że zgodnie z informacją uzyskaną z właściwego urzędu do spraw rejestracji pojazdów w Niemczech ww. pojazd został ostatecznie wyrejestrowany w dniu 9 sierpnia 2007 r.; pojazd oznaczony był nieprzynależnymi mu tablicami rejestracyjnymi o numerze [...], które pochodzą z innego pojazdu; pojazd nie był zarejestrowany na terenie RP.
Ponieważ ww. pojazd w dniu usunięcia go z drogi nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, Starosta B., w oparciu o art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego w K. akta ww. pojazdu w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Naczelnik Urzędu Celnego w K. odesłał akta przedmiotowego pojazdu uznając się za organ niewłaściwy.
W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Celnego w K. wskazał, że art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, miałby zastosowanie w przypadku gdyby pojazd nie posiadał unijnego (wspólnotowego) statusu co pozwalałoby na uregulowanie sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. W przedmiotowej sprawie samochód zgodnie z dowodem rejestracyjnym nr [...] zarejestrowany był w państwie członkowskim Unii Europejskiej na terytorium Niemiec od 18 czerwca 1993 r. do 9 sierpnia 2007 r. co świadczy, że pojazd ten w chwili sprowadzenia do kraju posiadał i nadal posiada status pojazdu unijnego. Wyrejestrowanie pojazdu z terytorium Niemiec sprowadzonego na terytorium kraju, nie powoduje utraty statusu unijnego pojazdu.
Również wydając decyzję z dnia 1 sierpnia 2012 r., określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, Naczelnik Urzędu Celnego w K. potwierdził status wspólnotowy (unijny) samochodu marki Opel Astra o numerze nadwozia [...]. Natomiast decyzja nr [...], którą powołuje Starosta we wniosku, wydana w trybie art. 67d § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o umorzeniu zaległości, dotyczy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych wynikających z ww. decyzji określającej zobowiązanie, gdyż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Naczelnik wyjaśnił, że w przypadku gdy brak jest podstaw do określenia jakichkolwiek należności z tytułu importu (należności takie nie mogą powstać w przypadku towarów posiadających status wspólnotowy), nie ma podstaw do przejęcia zabezpieczonego pojazdu. W przeciwnym natomiast wypadku możliwym byłoby jego zajęcie na poczet tych należności przez organ egzekucyjny.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydając ww. decyzję wykonał dyspozycję zawartą w art. 130a ust. 10b ustawy - Prawo o ruchu drogowym i umożliwił Staroście B. podjecie dalszych czynności. W myśl art. 130a ust 10 wymienionej ustawy, dalsze działania związane z przedmiotowym samochodem leżą w gestii Starosty B., gdyż to on jest w niniejszej sprawie władny do wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa - tj. powiatu b..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Starostą B. a Naczelnikiem Urzędu Celnego w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z usuniętym z drogi pojazdem marki Opel Astra o numerze [...].
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128), jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu – wbrew stanowisku Naczelnika Urzędu Celnego w K. – prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej.
W sprawie nie ma sporu co do tego, iż przedmiotowy samochód, faktycznie był użytkowany na terenie Niemiec, jednak został wyrejestrowany, zatem w chwili obecnej jest pojazdem niezarejestrowanym w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest to zatem sytuacja, którą reguluje art. 130a ust. 10b, a przepis ten przewiduje, jako wyjątek od generalnej zasady, właściwość naczelnika urzędu celnego do załatwienia sprawy, tj. uregulowania sytuacji, aby możliwe było podjęcie dalszych czynności związanych z orzeczeniem przepadku samochodu.
Wobec powyższego należało wskazać Naczelnika Urzędu Celnego w K. jako organ właściwy w sprawie i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 P.p.s.a.