Uzasadnienie
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...], wnioskiem z dnia 18 października 2019 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta [...] a Wójtem Gminy [...] poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku F.M. o umorzenie należności naliczonych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że F.M. w dniu 10 czerwca 2019 r. złożył do MOPS w [...] wniosek o umorzenie należności naliczonych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor MOPS umorzył postępowanie w zakresie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jednocześnie wskazano wnioskodawcy, że do spłaty pozostały jedynie należności z tytułu wypłaconych świadczeń w formie zaliczki alimentacyjnej, które mogą być umorzone przez organ właściwy dłużnika.
Ponadto w dniu 16 sierpnia 2019 r. do MOPS [...] wpłynęło zawiadomienie od działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...], iż do tego organu wpłynął wniosek F.M. o umorzenie należności wypłaconych uprawnionym do alimentacji w formie zaliczki alimentacyjnej.
Zdaniem Dyrektora MOPS w [...], skoro SKO [...] utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w zakresie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku F.M. o umorzenie należności naliczonych z tytułu zaliczki alimentacyjnej jest Wójt Gminy [...].
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...], wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku F.M. o umorzenie należności wypłaconych osobom uprawnionym w formie zaliczki alimentacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. spory te rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało uruchomione na skutek wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. We wniosku tym podniesiono, iż wnioskodawca nie jest w stanie spłacić należności powstałej z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (organ właściwy wierzyciela) na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.).
Przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670 ze zm.) stanowi, iż organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy. W ust. 1 pkt 2 art. 28 jest mowa o należnościach powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Należność zaś objęta wnioskiem o umorzenie, jest należnością powstałą z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a więc jest należnością, o której mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W tej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest organ właściwy dłużnika. W myśl zaś art. 2 pkt 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym dłużnika oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Wobec tego, że dłużnik alimentacyjny zamieszkuje na terenie gminy R. oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jest Wójt Gminy [...].
Przepis art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewidujący, iż sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego sporu o właściwość, gdyż niniejsza sprawa nie jest sprawą o zaliczkę alimentacyjną, lecz sprawą powstałą już w wyniku wypłaty zaliczki alimentacyjnej osobom uprawnionym (wierzycielowi) i dotyczy umorzenia wypłaconej zaliczki, tj. "uwolnienia" dłużnika od obowiązku zwrotu należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.