Uzasadnienie
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta G. a Prezydentem Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku B. K. z dnia 2 sierpnia 2019 roku o skierowanie do domu pomocy społecznej poprzez wskazanie Prezydenta Miasta W. jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest W. Podkreślono, że wnioskodawczyni jest wprawdzie zameldowana na pobyt stały w G. przy ul. [...], ale nie mieszka pod tym adresem od kwietnia 2016 roku. Powołano się na przeprowadzony 2 września 2019 r. rodzinny wywiad środowiskowy, w którym stwierdzono, że B. K. ze względu na zły stan zdrowia przebywa w Szpitalu [...] we W., przed pobytem w szpitalu zamieszkiwała zaś we W. z córką i jej rodziną. Zwrócono też uwagę na to, że B. K. zwróciła się o skierowanie jej do domu pomocy społecznej położonego na terenie W., co wskazuje, że ma zamiar nadal tam przebywać.
W odpowiedzi na wniosek działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zwrócił się o wskazanie Prezydenta Miasta G. jako organu właściwego w sprawie. W ocenie tego organu nie można przyjąć, że miejsce zamieszkania B. K. stanowi W. Podkreślono, że wnioskodawczyni przebywała we W. jedynie przez krótki czas, powodem jej pobytu w tym mieście był zły stan zdrowia, ze względu na który wymagała pomocy ze strony córki i jej rodziny. Przed przyjazdem do W. B. K. mieszkała przez lata w G. gdzie jest również zameldowana na pobyt stały, tam też są przesyłane decyzje o waloryzacji renty rodzinnej.
Ponadto zaznaczono, że po opuszczeniu szpitala wnioskodawczyni trafiła do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w B., gdzie nadal przebywa. Córka, u której B. K. przebywała czasowo przed pobytem w szpitalu oświadczyła zaś, że nie jest w stanie dłużej zapewnić matce właściwej opieki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, kiedy każdy z nich uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej właściwości w sprawie rozpatrzenia wniosku B. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2019, poz. 1507 ze zm.) dalej zwanej "u.p.s." decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
W myśl art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle wskazanego przepisu decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny, czyli fakt przebywania i wewnętrzny, czyli zamiar stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. Zamiar stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli, ponieważ nie jest czynnością prawną. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.
W niniejszej sprawie wnioskująca o skierowanie do domu pomocy społecznej B. K. jest zameldowana na pobyt stały w G. pod adresem [...]. Nie mieszka tam jednak od kwietnia 2016 r. Z przeprowadzonego 2 września 2019 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że zamieszkała wraz z córką i zięciem we W. Prowadziła wraz z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Tam też była pod opieką lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Następnie ze względu na zły stan zdrowia trafiła do jednego z [...] szpitali - Szpitala [...], a potem do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w B. (woj. [...]).
Dodatkowo w oświadczeniu z dnia 2 sierpnia 2019 r. dotyczącym sposobu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wnioskodawczyni wskazała jako swoje miejsce zamieszkania właśnie W. Ponadto we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej podała, że chciałaby zostać skierowana do domu pomocy społecznej położonego na terenie W. Powyższe okoliczności faktyczne pozwalają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę na stwierdzenie, że to W. jest obecnie głównym ośrodkiem działalności wnioskodawczyni. Tutaj koncentrują się aktualnie jej sprawy życiowe.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 25 k.c. nie ma znaczenia okoliczność przebywania wnioskodawczyni w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w B. Pobytowi w tym Zakładzie z całą pewnością nie można przypisać charakteru stałego. Okoliczności sprawy wskazują, że jest to jedynie pobyt czasowy, związany wyłącznie z leczeniem. Zwrócić tu trzeba uwagę na to, że wnioskodawczyni wiązała swoją przyszłość z W., a nie z B. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 1 i art. 101 ust. 1 u.p.s. wskazał, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta W.