Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2015 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając w imieniu Prezydenta Miasta K., wniosła o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. o wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla E. W., finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na następujący stan faktyczny sprawy.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. z dnia [...] lipca 2015 r. o wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla E. W. W przedmiotowym piśmie Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. wskazał, że E. W. przebywała gościnnie pod adresem K., a jej miejscem stałego zamieszkania są K. ul. Z. Ponadto napisano, że nie przeprowadzono z E. W. wywiadu środowiskowego, ponieważ nie przebywała pod adresem K. W ocenie wnioskodawcy przekazanie wniosku przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, ani w zgromadzonym materiale dowodowym. Po otrzymaniu wniosku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. podjął czynności celem ustalenia sytuacji E. W, w szczególności pod adresem wskazanym jako jej miejsce zamieszkania, tj. K. ul. Z. Ustalono, że E. W. nie posiada zameldowania na pobyt stały w K., z adresu przy ul. Z. została wymeldowana decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2003 r., która uprawomocniła się [...] lutego 2003 r. Od tego czasu nie zamieszkuje i nie przebywa pod adresem: K., ul. Z., nie posiada najprawdopodobniej zameldowania na pobyt stały pod żadnym adresem, natomiast przebywa w gminie K..
Okoliczności powyższe wynikają z treści oświadczenia córki E. W. – A. W. (złożonego pod odpowiedzialnością karną), która zamieszkuje w lokalu w K. przy ul. Z. Za pośrednictwem A. W. MOPS w K. otrzymał kopię potwierdzenia zapłaty dokonanej przez E.W. na rzecz Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K., na kwotę [...]. Na przedmiotowym potwierdzeniu z [...] sierpnia 2015 r., jako adres E. W. wpisano: [...].
W tym stanie faktycznym MOPS w K. stwierdził, że K. nie są miejscem zamieszkania E.W. (ani nawet miejscem jej pobytu). Z uwagi na brak definicji pojęcia "miejsca zamieszkania" w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środkom publicznych, przyjęto definicje zawartą w art. 25 k.c. Z treści tego przepisu wynika, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do oceny ustalenia miejsca zamieszkania, w myśl cytowanego przepisu, konieczne jest kumulatywne spełnienie obu zawartych w nim przesłanek – przebywanie w sensie fizycznym oraz zamiar (wola) stałego pobytu. Przebywanie musi mieć cechy wskazujące na założenie w tej miejscowości ośrodka osobistych i majątkowych interesów określonej osoby.
W tej sytuacji, na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.), gminą właściwą do wydania decyzji w niniejszej sprawie jest gmina M., na terenie której, a dokładnie w miejscowości K., E. W. zamieszkuje, a co najmniej przebywa.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta K. (lub Miasta K.), jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia w zakresie prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla E. W., ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na dobrowolną spłatę całości należności za pobyt i leczenie w szpitalu oraz cofnięcie wniosku przez Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K., pismem z dnia [...] stycznia 2016 r.
W ocenie Wójta Gminy M. nie można stwierdzić, że miejscem zamieszkania E. W. w rozumieniu art. 25 k.c. jest miejscowość K. Po zebraniu wszystkich dokumentów i informacji organ uznał, że E. W. nie zamieszkiwała na terenie gminy z zamiarem stałego pobytu, zgodnie z art. 25 k.c. Zarówno z oświadczenia siostry E. W. – M. W. z dnia [...] lipca 2015 r., jak i z oświadczenia właściciela nieruchomości położonej w miejscowości K. z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, że pobyt E. W. w miejscowości K. u siostry miał charakter gościnny, a właściciel nieruchomości położonej w miejscowości K. nr [...] nigdy nie wyrażał zgody ani na zamieszkanie, ani na przebywanie E. W. pod wskazanym adresem.
W ocenie Wójta Gminy M. w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której nie da się ustalić miejsca zamieszkania E. W., w rozumieniu art. 25 k.c. W takim przypadku w sprawach dotyczących prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należy posiłkować się art. 21 § 2 k.p.a., mówiącym o tym, że w przypadku braku możliwości ustalenia właściwości zgodnie a z art. 21 § 1 k.p.a. właściwość oznacza się według miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, a tym zdarzeniem jest hospitalizacja E. W. w okresie od [...] czerwca 2015 r. do [...] lipca 2015 r. w szpitalu w K., w związku z czym właściwym do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie byłby Prezydent Miasta K. Odnośnie wniosku o umorzenie postępowania organ podniósł, że E. W. w dniu [...] sierpnia 2015 r. dokonała dobrowolnej spłaty całości należności z tytułu udzielonej jej pomocy medycznej w wysokości [...] zł. Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. cofnął wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. W związku z powyższym, w ocenie Wójta Gminy M., zasadnym jest również rozważenie umorzenie postępowania w sprawie sporu o właściwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej, przy czym właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W niniejszej sprawie na etapie składania wniosku chodziło o ten drugi przypadek.
Z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego w przedmiocie żądania Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. o wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla E. W., finansowanych ze środków publicznych, wystąpił Prezydent K. O sporze kompetencyjnym możemy jednakże mówić wówczas, gdy aktualne jest wciąż żądanie dotyczące rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której spór o właściwość dotyczy. W tym przypadku wnioskodawca – Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego [...]w K. – wycofał żądanie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla E. W., finansowanych ze środków publicznych, z uwagi na zapłatę za świadczenia medyczne przez świadczeniobiorcę (zob. pismo z dnia [..] stycznia 2016 r.). E. W. sama zaś nie wystąpiła o potwierdzenie jej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Skoro zatem bezprzedmiotowa stała się sprawa, której spór o właściwość miałby dotyczyć, to tym samym bezprzedmiotowe stało się również rozstrzyganie samego sporu kompetencyjnego, a o formalnym zakończeniu postępowania administracyjnego powinien rozstrzygnąć organ, do którego wpłynęło (wycofane następnie) żądanie wszczęcia postępowania. Mając to na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.