Uzasadnienie
Burmistrz K., reprezentowany przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., wnioskiem z dnia 18 lutego 2010 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim a Burmistrzem L.- Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ponoszenia opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z. poprzez wskazanie Burmistrza L. - Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., działając z upoważnienia Burmistrza L., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. uznał się niewłaściwym do załatwienia sprawy małoletniego D. R. i przekazał sprawę Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. podnosząc, iż ponieważ obecny opiekun prawny D. R. – K. J. zamieszkuje w K. - to właściwym miejscowo i rzeczowo organem gminy jest w niniejszej sprawie Burmistrz K. Z treści wniosku wynikało, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] maja 2005 r. (sygn. akt [...]) małoletni D. R. został umieszczony w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w L., gdyż rodzice jego zostali pozbawienia władzy rodzicielskiej, zaś opiekunem prawnym małoletniego została A. B. - pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L..
Następnie, postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2008 r. (sygn. akt [...]) wobec małoletniego D. R. został orzeczony środek wychowawczy w postaci umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej.
W tym miejscu wnioskodawca wyjaśnił, że pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej poprzedza wydanie kilku decyzji administracyjnych, które dotyczą kolejno: skierowania, ustalenia opłaty oraz umieszczenia.
Zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
- 1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi 3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest przy tym art. 101 w/w ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 1 stanowi, iż właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym pojęcie miejsca zamieszkania należy rozumieć, zgodnie z ogólną jego definicją zawartą w kodeksie cywilnym, który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna (art. 27 k.c.).
Odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego, wnioskodawca podnosił zatem, że małoletni D. R. został umieszczony w domu pomocy społecznej w Z. w dniu [...] lutego 2010 r. na podstawie decyzji o skierowaniu do domu opieki społecznej i odpłatności za pobyt w nim, którą wydał Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]). W tym czasie bowiem opiekunem prawnym małoletniego była A. B. zam. w L. W związku z powyższym, organem właściwym do wydania decyzji w sprawie aktualizacji opłat za pobyt małoletniego w Domu Pomocy Społecznej w Z. jest Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. W odpowiedzi na wyżej przedstawiony wniosek Burmistrz L., reprezentowany przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wnosił o wskazanie Burmistrza K. - Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie aktualizacji opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z. Odpowiadając na wniosek, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wskazał, że po umieszczeniu D. R. w DPS w Z. jego kolejnym opiekunem prawnym została K. J. zamieszkała w K. Z uwagi na fakt, że uległa zmianie sytuacja dochodowa małoletniego, ponieważ od dnia [...] listopada 2010 r. uzyskał on dochód, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, koniecznym stało się wszczęcie postępowania celem wydania decyzji o aktualizacji odpłatności za jego w DPS.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej – p.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o który mowa w cytowanym wyżej artykule.
Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem K., reprezentowanym przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. a Burmistrzem L.- Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. był sporem o właściwość i dotyczył wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ponoszenia opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z. Wspomniana wyżej decyzja miała swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Ustawa ta stanowiąc w art. 101 ust. 1, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, nie zawiera jednak legalnej definicji tego ostatniego pojęcia. Z tego powodu zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego (dalej: k.c.).
W analizowanej sytuacji istotny był przepis art. 27 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna (art. 27 k.c.).
Z kolei, w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, decyzję w tej materii, jak również decyzję ustalającą opłatę za pobyt w tego rodzaju placówce, wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 cyt. ustawy).
Przepisy ustawy nie przewidują przy tym odrębnej regulacji prawnej dla decyzji aktualizującej powyższą opłatę, choć wyodrębniają jeszcze decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej.
Z tego powodu należy uznać, że decyzja aktualizująca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej jest decyzją, która na nowo ustala taką opłatę a zatem ma do niej zastosowanie regulacja dotycząca decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w placówce opiekuńczej tj. art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
W związku z powyższym, decyzję o aktualizacji opłaty winien wydać organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu kierowania jej do domu pomocy społecznej.
Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należało – wg Naczelnego Sądu Administracyjnego – uznać, że ponieważ miejscem zamieszkania małoletniego D. R. w dniu kierowania go do Domu Opieki Społecznej w Z. było miejsce zamieszkania jego ówczesnego opiekuna prawnego (Pani A. B. zamieszkałej w L.), to z tego powodu Burmistrz L., w imieniu którego działa Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. był właściwy do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do placówki opiekuńczej i do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt w niej. Z tego samego zatem powodu Burmistrz L. (Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.) jest właściwy do wydania nowej decyzji w sprawie opłaty za pobyt D. R. w domu opieki społecznej.
Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.