Uzasadnienie
Wnioskiem z 3 lutego 2020 r. Burmistrz N. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Prezydentem E. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. C. o przyznanie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym oraz schronienia w schronisku dla osób bezdomnych.
Powyższy spór o właściwość zaistniał na tle następujących okoliczności.
K. C. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E. wniosek o zasiłek stały wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym oraz schronienie w schronisku dla osób bezdomnych na pobyt całodobowy wraz z wyżywieniem. Z ustaleń Ośrodka wynika, że K. C. (ur. [...].) nie posiada stałego adresu zameldowania, a ostatnie jego zameldowanie to miejscowość N. Jest osobą bezdomną. Dotychczas mieszkał u swojej matki w E., ale z chwilą jej śmierci 18 października 2019 r. opuścił zajmowany lokal z powodu przeprowadzanego tam remontu przez jego siostrę. Od tamtej pory nadal przebywa w E., nie podejmuje żadnych prac i nie posiada żadnego dochodu. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Nowy dowód osobisty został wydany przez Prezydenta Miasta E. K. C. ma dwie córki, z którymi ma zachowany kontakt oraz otrzymuje od nich pomoc w naturze (żywność, pranie ubrań). 27 grudnia 2019 r. został przyjęty do Schroniska dla bezdomnych [...]. 9 stycznia 2020 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w E. przekazał ww. wniosek do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. według właściwości.
Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N. poinformował, iż K. C. złożył w dniu 9 kwietnia 2018 r. pisemne oświadczenie, w którym poinformował, że jego centrum życiowe znajduje się w E. Ponadto, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w E. przyznał wyżej wymienionemu pomoc w formie zasiłku stałego w okresie od 1 kwietnia 2018 do 30 września 2018 r., tym samym uznając go za mieszkańca E. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Burmistrz N. wskazał, że niewątpliwie miejscowością, w której przebywa K. C. z zamiarem stałego pobytu jest E. Wynika to ze złożonego oświadczenia. Tu też ma najbliższą rodzinę, z którą utrzymuje kontakt i która mu pomaga. Z N. nie wiąże żadnej przyszłości. Tym samym to właśnie miasto E. stało się miejscem aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw strony, a więc organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w E..
W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent E. stwierdził, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w E. nie jest organem właściwym miejscowo do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie poinformował, że K. C. przebywał w Schronisku dla Bezdomnych w E. w okresie od 27 grudnia 2019 r. W dniu 5 lutego 2020 r. został skreślony z listy mieszkańców Schroniska (nie przebywał w placówce w dniach 2 – 4 lutego 2020 r.), a od lutego 2020 r. zamieszkał ze znajomą. Obecnie wynajmuje pokój w E. W związku z tym, iż obecnie nie jest osobą bezdomną tutejszy Ośrodek przyznał mu pomoc w formie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym od 1 lutego 2020 r. do 30 listopada 2021 w wysokości 645 zł miesięcznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.): "Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej". Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ww. ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W obu przypadkach spór kompetencyjny (i spór o właściwość) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu, a więc która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, w szczególności w drodze decyzji administracyjnej, a co za tym idzie jest już przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego lub nie stała się nim z tego powodu, że organ odmówił nadania postępowaniu dalszego biegu. Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać załatwił już sprawę w sposób określony w art. 104 K.p.a., czyli co do zasady wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie, czy to przez organ orzekający w kwestii odwołania lub wniosku o stwierdzenie nieważności, czy to przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na ten akt (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OW 10/07, ONSAiWSA 2008 r. nr 2, poz. 30; 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GW 7/11, 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OW 66/12, 16 czerwca 2019 r. sygn. akt I OW 170/19 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż Prezydent E. (reprezentowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w E.), jak sam podał, udzielił K. C. pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponieważ jednak nie jest on obecnie osobą bezdomną Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał mu pomoc w formie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym od 1 lutego 2020 r. do 30 listopada 2021 w wysokości 645 zł miesięcznie. Tym samym w dniu składania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, tj. 3 lutego 2020 r. w sprawie dotyczącej wniosku o zasiłek stały wraz z ubezpieczeniem społecznym oraz schronienia w schronisku, sprawa została rozpatrzona poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej, a więc spór o właściwość miejscową nie istniał. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli jeden z będących w sporze organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2014 r. sygn. akt I OW 130/14). W konsekwencji stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek organu podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 166 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.