Uzasadnienie
Starosta Powiatu W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie o przyznanie P. D. pomocy na zagospodarowanie pomiędzy Starostą Powiatu W. a Starostą Powiatu Ś. i wyznaczenie jako właściwego Starosty Powiatu Ś. W uzasadnieniu wniosku Starosta Powiatu W. wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. P. D. wystąpiła do Starosty Powiatu W. o udzielenie pomocy na zagospodarowanie. Jako adres zamieszkania strona wskazała Ś. We wniosku znalazło się oświadczenie strony o zamiarze osiedlenia się w miejscowości U. (Powiat W.).
Pismem z dnia [...] września 2019 r. Kierownik Zespołu ds. Świadczeń w Ś. przekazał wniosek do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie we W. Ze względu na wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia strony o miejscu osiedlenia się działający z upoważnienia Starosty W. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie we W. przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które nie rozwiało wątpliwości co do rzeczywistego miejsca osiedlenia się strony.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie we W. zwróciło się z prośbą o dostarczenie dokumentacji poświadczającej osiedlenie się strony w miejscowości U. (poświadczenie zameldowania, umowa najmu).
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie we W. poinformowało stronę, że w indywidualnym programie usamodzielnienia z dnia [...] września 2015 r., w części D, zawarta jest informacja, że powiatem właściwym do przyznania pomocy pieniężnej na zagospodarowanie jest Powiat Ś. Natomiast we wniosku z dnia [...] września 2019 r. strona oświadczyła, że zamierza osiedlić się na terenie Powiatu W. W związku z tym Centrum zobowiązało stronę do dostarczenia zatwierdzonej weryfikacji indywidualnego programu usamodzielnienia.
Pomimo prawidłowo odebranej korespondencji strona nie dostarczyła wymienionych dokumentów, nie skontaktowała się z też pracownikiem socjalnym Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie we W. Ponadto w indywidualnym programie usamodzielnienia z dnia [...] września 2015 r. zawarta jest informacja, że usamodzielniana mieszka z siostrą E. oraz opiekunką usamodzielnienia M. S. w Ś., pod adresem: ul. [...]. Usamodzielniana podaje również informację, że miejscem osiedlenia się będzie powyższy adres, a powiatem właściwym do przyznania pomocy pieniężnej na zagospodarowanie jest Powiat Ś. Podsumowując, w zebranej dokumentacji kilkakrotnie pojawia się Powiat Ś jako miejsce osiedlenia się strony w związku z czym organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy na zagospodarowanie jest Starosta Powiatu Ś. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ś. wskazał, że dnia [...] września 2019r. P. D. złożyła wnioski o przyznanie pomocy na usamodzielnienie i zagospodarowanie w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Ś. W złożonym wniosku o przyznanie pomocy na zagospodarowanie strona oświadczyła, że zamierza osiedlić się w miejscowości U. na terenie Powiatu W. P. D. zakończyła proces usamodzielniania w dnia [...] września 2019 r. składając ocenę końcową procesu usamodzielnienia. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ś. nie potwierdza swojej właściwości w przedmiotowej sprawie, ponieważ w złożonym wniosku strona wskazała Powiat W. jako swoje miejsce osiedlenia. P. D. wskazując U. jako miejsce osiedlenia przeniosła obowiązek prowadzenia postępowania administracyjnego na PCPR we W. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że organ wrocławski nie wykazał, czy P. D. nie mieszka na terenie Powiatu W. Postępowanie w przedmiotowej sprawie nie wykazało, czy P. D. osiedliła się w U., czy w Ś., a więc w oparciu o zebranie dowody należałoby wydać decyzję odmowną w przedmiotowej sprawie, a nie złożyć wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, bo nie zostało ustalone gdzie strona faktycznie się osiedliła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie doszło do powstania negatywnego sporu o właściwość pomiędzy starostami powiatów W. i Ś. Żaden z wymienionych organów nie uznał swojej właściwości do rozpoznania wniosku P. D. o udzielenie pomocy na zagospodarowanie.
Na tle tak zaistniałego sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 1111), pomoc na zagospodarowanie jest jedną z form pomocy dla osób usamodzielnianych. Z treści art. 143 ust. 1 ustawy wynika z kolei, że pomoc, o której mowa w art. 140 ust. 1, jest przyznawana lub udzielana na wniosek osoby usamodzielnianej. Wniosek o przyznanie pomocy na zagospodarowanie oraz o udzielenie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych lub w uzyskaniu zatrudnienia składa się w powiecie właściwym ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przywołanych przepisów wynika, że to wskazanie we wniosku miejscowości osiedlenia się na terenie konkretnego powiatu przez osobę usamodzielnianą, występującą o przyznanie pomocy na zagospodarowanie, determinuje właściwość miejscową organu do rozpoznania sprawy. To oświadczenie woli osoby usamodzielnianej dotyczące miejsca osiedlenia się stanowi jedyną podstawę faktyczną do ustalenia właściwości miejscowej i jest dla organów administracji wiążące. Oznacza to, że inne okoliczności faktyczne nie mają dla ustalenia właściwości miejscowej znaczenia.
We wniosku o udzielenie osobie usamodzielnianej pomocy pieniężnej na zagospodarowanie P. D. bezspornie oświadczyła, że jej zamiarem jest osiedlenie się na terenie Powiatu W., w miejscowości U. Okoliczności takie jak faktyczne zamieszkiwanie na terenie Ś. w dacie składania wniosku, czy wskazanie Ś. jako miejsca osiedlenia się w indywidualnym programie usamodzielnienia datowanym kilka lat wcześniej, z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisu art. 143 ust. 3 ustawy, nie mogą zatem zmienić właściwości miejscowej organu. Wskazanie w indywidualnym programie usamodzielnienia z 2015r. zamierzonego miejsca osiedlenia nie ma przymiotu niezmienności. O właściwości organu decyduje miejsce osiedlenia wskazane przez stronę ubiegającą się o pomoc na zagospodarowanie w dacie złożenia wniosku o taką pomoc, a nie wskazywane w dość odległej przeszłości.
W konsekwencji za organ właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku P. D. o przyznanie osobie usamodzielnianej pomocy na zagospodarowanie uznać należało Starostę Powiatu W. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a.