Uzasadnienie
C. zwrócił się w dniu 16 października 2013 r. do Prezydenta Miasta L. o udostępnienie z ewidencji ludności danych osobowych zmarłego J. W., PESEL [...] ostatnio zameldowanego w L., poprzez wskazanie osób z nim spokrewnionych (wniosek nr [...]). W uzasadnieniu wniosku C. wskazał, że zmarły J. W. był kredytobiorcą C. i pozostawił nierozliczone kredyty. Chcąc odzyskać należności na drodze sądowej, C. potrzebuje ustalić osoby spokrewnione.
Działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta L. J. W., Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich, przekazała sprawę do załatwienia Wójtowi Gminy D. W uzasadnieniu zawiadomienia wydanego na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. stwierdziła, że w ewidencji ludności miasta L. widnieje informacja o dziecku zmarłego J. W. – M. W., który na terenie miasta L. był zameldowany na pobyt czasowy, natomiast przy dokonywaniu zameldowania wskazano miejsce pobytu M. W. na terenie Gminy D. – miejscowość P. Dokonanie powyższych ustaleń ma zdaniem organu uzasadniać przekazanie sprawy do załatwienia Wójtowi Gminy D..
Wnioskiem z dnia 22 listopada 2013 r. Wójt Gminy D. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta L. w sprawie z wniosku C. o udostępnienie danych z ewidencji ludności, poprzez wskazanie – że właściwym do załatwienia tej sprawy jest Prezydent Miasta L. W swoim wniosku Wójt Gminy D. wskazał, że nie jest właściwy do załatwienia wniosku C. Wniosek dotyczy udostępnienia danych z ewidencji ludności dotyczących zmarłego J. W. Do udostępnienia danych osoby zmarłej jest miejscowo właściwy organ ostatniego miejsca zameldowania tej osoby. W rozpatrywanej sprawie, skoro ostatnim miejscem zameldowania zmarłego było L., miejscowo właściwy do załatwienia sprawy udostępnienia danych dotyczących osoby zmarłego jest Prezydent Miasta L. Zdaniem ww. Wójta, ustalenia, które poczynił Prezydent Miasta L., a które legły u podstaw przekazania sprawy Wójtowi Gminy D. – wykraczają poza uprawnienia organu przetwarzającego dane zgromadzone w ewidencji ludności.
Zakres danych, które są gromadzone w ewidencji ludności, i które można przetwarzać wymienia enumeratywnie przepis art. 44a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Jak wskazał Wójt, pośród tych danych nie mieszczą się dane dotyczące zstępnych osób objętych ewidencją. Skoro przekazanie wniosku do załatwienia przez Wójta Gminy D. oparte zostało na pozaprawnych ustaleniach, to nie może wywoływać konsekwencji w postaci dalszego jego procedowania przez organ przekazany, a organ przekazujący, czyli Prezydent Miasta L. – nadal jest obowiązany, i kompetentny do załatwienia sprawy zgodnie z prawem.
W odpowiedzi Prezydenta Miasta L. na ww. wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wniósł on o uznanie Wójta Gminy D. właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy.
W uzasadnieniu swojej odpowiedzi wskazany organ podał, że Bank zwrócił się nie o udostępnienie danych osoby zmarłej – J. W. – do czego był rzeczywiście właściwy, lecz o wskazanie danych osób spokrewnionych ze zmarłym. Jak wskazał Prezydent Miasta L., art. 44a ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdza, że zbiorze stałych mieszkańców gromadzi się m.in. dane w zakresie imion i nazwisk rodowych rodziców. Zatem organ prowadzący ewidencję ludności, pomimo braku jednoznacznego zapisu w ewidencji ludności "syn", "córka" – jest w stanie ustalić stopień pokrewieństwa chociażby w ten sposób, że wyszukując w systemie informatycznym ewidencji ludności określone dane, jako kryterium wyszukiwania wskaże imiona rodziców i ich nazwiska rodowe. Stąd też trudno uznać, ze ustalenie żądanych danych wykracza poza uprawnienia organu przetwarzającego dane zgromadzone w ewidencji ludności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwaną dalej – p.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie – zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule.
Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy D. a Prezydentem Miasta L. był sporem negatywnym i dotyczył wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku C. o dane osób bliskich po zmarłym J. W. Stosownie do art. 44i ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), dane ze zbiorów meldunkowych oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia organ gminy.
Stosownie do art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu – według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
W omawianym przypadku wniosek C. z [...] października 2013 r. nie dotyczy danych osoby zmarłej, lecz osób z nim spokrewnionych. Jedną z nich jest dziecko zmarłego – M. W., który na terenie L. zameldowany był na pobyt czasowy, natomiast przy dokonywaniu zameldowania wskazano jaki miejsce jego pobytu – miejscowość P. na terenie Gminy D. Przesądza to, stosownie do art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., że miejscem stałego pobytu strony (osoby bliskiej) w tym przypadku jest Gmina D., a zatem jest on właściwy w sprawie.
Jak słusznie zauważono w odpowiedzi na wniosek, zgodnie z art. 44a ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w zbiorze stałych mieszkańców gromadzi się m.in. dane w zakresie imion i nazwisk rodowych rodziców. Zatem organ prowadzący ewidencję ludności jest w stanie ustalić stopień pokrewieństwa, chociażby w ten sposób, że wyszukując w systemie informatycznym ewidencji ludności określone dane, jako kryterium wyszukiwania wskaże imiona rodziców i ich nazwiska rodowe. Należy zaś zwrócić w tym miejscu uwagę, że wyznaczając organ właściwy uwzględnienia wymaga możność załatwienia przez niego danej sprawy.
Z tych względów, z mocy powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.