Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OW 179/14 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Wschowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Świnoujście w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie skierowania M. W. do domu pomocy społecznej, wskazał Burmistrza Miasta i Gminy Wschowa jako organ właściwy w sprawie.
Skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem wniósł Burmistrz Miasta i Gminy Wschowa, opierając ją na przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie wskazano, że w dniu 16 stycznia 2015 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej we Wschowie wpłynęło pismo B. S., wskazującej że jest opiekunem prawnym M. W. z zapytaniem czy wydana została decyzja o skierowaniu małoletniego M. W. do Domu Pomocy Społecznej. W tym dniu Ośrodek Pomocy Społecznej we Wschowie powziął istotną informację o ustanowieniu przez Sąd Rejonowy w Świnoujściu opiekuna prawnego dla małoletniego. Fakt ustanowienia opiekuna prawnego w dniu 27 października 2014 r. stanowi istotną okoliczność faktyczną dla rozstrzygnięcia sporu o właściwość miejscową między organami, która miałaby wpływ na wynik sprawy, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny posiadał wiedzę w tym zakresie i w oparciu o tę okoliczność faktyczną orzekał w sprawie. Ustanowienie opiekuna prawnego dla małoletniego jest kluczowe dla ustalenia, który organ jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy, gdyż jego miejsce zamieszkania decyduje o właściwości miejscowej organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu.
W związku z powyższym Burmistrz Miasta i Gminy Wschowa wniósł o:
- wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I OW 179/14, zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r.;
- zmianę ww. postanowienia poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Świnoujście jako organu właściwego dla wydania decyzji w sprawie skierowania M. W. do domu pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Prezydent Miasta Świnoujście wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając w dniu 18 grudnia 2014 r. spór o właściwość znał okoliczności dotyczące ustanowienia w dniu 27 października 2014 r. opiekuna prawnego dla małoletniego M. W. w osobie B. S. W dniu 5 grudnia 2014 r. Miejski Ośrodek Pomocy w Rodzinie w Świnoujściu wysłał bowiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo informujące, iż dla małoletniego został ustanowiony opiekun prawny. Ponadto Ośrodek przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Świnoujściu III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt III RNsm 316/14 w przedmiocie ustanowienia opiekuna prawnego na rzecz małoletniego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: stosownie do art. 280 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej powoływanej jako p.p.s.a.) sąd bada czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania został zachowany.
Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia.
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. skarga jest wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Rozumieć przez to należy, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie.
Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Autor skargi o wznowienie postępowania powołał jako podstawę żądania, art. 273 § 2 p.p.s.a., a więc "późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu".
Dokonując analizy przywołanej w skardze podstawy wznowienia, należy uznać, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Świnoujściu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 27 października 2014 r. został ustanowiony opiekun prawny dla małoletniego M. W. w osobie B. S. zamieszkałej w Świnoujściu przy ul. [...]. Okoliczność ta stanowi podstawę wznowienia o której stanowi art. 273 § 2 p.p.s.a. Postanowienie to zostało wydane przed postanowieniem kończącym postępowanie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wskazanie organu właściwego do wydania decyzji w sprawie skierowania M. W. do domu pomocy społecznej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadło w dniu 18 grudnia 2014 r. Treść postanowienia Sądu Rejonowego w Świnoujściu nie była znana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ani organom pomiędzy którymi, zaistniał spór o właściwość, w dniu orzekania. O fakcie wydania postanowienia ustanawiającego opiekę prawną Burmistrz Miasta i Gminy Wschowa dowiedział się w dniu 16 stycznia 2015 r. na skutek pisma skierowanego do tego organu przez B. S. Fakt ustanowienia opiekuna prawnego dla M. W. ma doniosłe znaczenie w kwestii wskazania organu właściwego do skierowania małoletniego do domu pomocy społecznej a to z tego względu, że zgodnie z art. 27 k.c. miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego. Zgodnie z art. 101 ust.1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro miejscem zamieszkania M. W. jest miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego to właściwym organem do skierowania małoletniego do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Świnoujście. W tej sytuacji należało wznowić postępowanie i zmienić Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie I OW 179/14.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 276 i art. 15 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.