Uzasadnienie
Dyrektor Powiatowej Służby Drogowej, działający z upoważnienia Starosty O., wniósł o rozstrzygniecie negatywnego sporu kompetencyjnego między nim a Naczelnikiem Urzędu Celnego w O. oraz skierowanie przedmiotowej sprawy do rozpatrzenia przez właściwy organ.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 28 lutego 2013 r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...], dotycząca samochodu marki BMW 520 o nr rej. [...] nr VIN [...]. Kierujący pojazdem W. P. oświadczył, że pojazd ten kupił w Niemczech, nie przedstawił jednakże żadnej dokumentacji poświadczającej, że jest właścicielem pojazdu. W trakcie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ustalono, że pojazd został wyrejestrowany z niemieckich rejestrów we wrześniu 2012 r. i nie figuruje jako utracony oraz, że nie został zarejestrowany ani w Polsce, ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
W takim stanie sprawy, z uwagi na przepis art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012,poz. 1137), który stanowi: "Jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określanych w ust. 1 tub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego" Dyrektor Powiatowej Służby Drogowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w O. o przejęcie przedmiotowego pojazdu.
Decyzją dnia [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. potwierdził wspólnotowy status pojazdu, a następnie w piśmie z [...] listopada 2013 r. wskazał brak podstaw do jego zajęcia przez organ celny.
W ocenie wnioskującego organu brzmienie przepisu art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym jest jednoznaczne. Z jego treści wynika bowiem, że okoliczność, iż dany pojazd nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej skutkuje obowiązkiem przekazania pojazdu właściwemu miejscowo Naczelnikowi Urzędu Celnego, co wnioskodawca uczynił. Podkreślił także, że ustawodawca nie reguluje w przytoczonym przepisie sytuacji pojazdów stosownie do ich statusu wspólnotowego. Odnosi się wyłącznie do okoliczności braku zarejestrowania pojazdu w którymkolwiek z państw członkowskich Unii Europejskiej. Stąd Dyrektor postąpił prawidłowo, przekazując samochód, który w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, Naczelnikowi Urzędu Celnego w O.. Jest to sytuacja, którą reguluje art. 130a ust. 10b.
Przepis ten przewiduje, jako wyjątek od generalnej zasady, właściwość naczelnika urzędu celnego do załatwienia sprawy, tj. takiego uregulowania sytuacji, aby możliwe było podjęcie dalszych czynności związanych z orzeczeniem przepadku samochodu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OW 221/12.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Celnego w O. wskazał, że w jego ocenie organem właściwym do dalszego prowadzenia postępowania w celu regulacji statusu przedmiotowego pojazdu jest Starosta O. Mając na względzie z art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również rozstrzygnięcia NSA w analogicznych sprawach (sygn. akt I OW 221/12 i I OW 227/12), Naczelnik Urzędu Celnego w O., decyzją z [...] listopada 2013 r., potwierdził status auta zgodnie z przepisami prawa celnego, o czym poinformował Dyrektora PSD wskazując jednocześnie, że nie ma podstaw do zajęcia pojazdu.
W ocenie organu celnego w ten sposób wypełnił on obowiązek wynikający z art. 130a ust. 10b Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem organu celnego, zgodnie z brzmieniem art. 130a ust. 10, właściwym w sprawie jest Starosta, który w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" s. 94). Przedmiotem takiego sporu jest indywidualna sprawa administracyjna należąca do właściwości organu administracji publicznej, rozstrzygana przez ten organ w postępowaniu regulowanym procedurą administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie zaistniał spór negatywny, ponieważ żaden z dwóch organów administracji nie uznaje się właściwym do załatwienia sprawy. Przedmiotem sporu jest uregulowanie sytuacji samochodu osobowego marki BMW 520 o nr rej. [...], w sytuacji, gdy usunięty z drogi pojazd został wyrejestrowany z niemieckich rejestrów i nie figuruje jako utracony oraz nie został ponownie zarejestrowany ani w Polsce, ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 10b Prawa o ruchu drogowym, jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa tego przepisu, jak i wykładnia celowościowa, prowadzą do przekonania o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej. Tak rozstrzygnięte zostały spory kompetencyjne w sprawach o sygn. akt I OW 221/12 i I OW 227/12, na które powołują się obie strony sporu.
Jednakże w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. potwierdził status auta zgodnie z przepisami prawa celnego W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że doszło do uregulowania przez Naczelnika sytuacji przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego, do czego był właściwy, wobec czego osiągnięty został cel wynikający z przepisu art. 130a ust. 10b Prawa o ruchu drogowym. Dalsze czynności związane z wystąpieniem do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia nalezą na podstawie przepisu art. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym do Starosty.
W konsekwencji organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta O. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.