Postanowienie NSA z 30 lipca 2008 r., I OW 32/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

z wniosku Prezydenta Miasta K. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. a Wójtem Gminy Ś. K. Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. z/s w S. w przedmiocie wskazanie organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku T. B. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy Ś. K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku T. B.

Skład

Sędzia NSA Maria Wiśniewska przewodniczący
Sędzia NSA Anna Lech sprawozdawca
Sędzia NSA Jan Paweł Tarno
Tomasz Zieliński protokolant

Uzasadnienie

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. a Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. w sprawie rozpoznania wniosku T. B. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, ze wskazaniem, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu do domu pomocy społecznej T. B., jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S..

W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: postanowieniem z dnia [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S., przekazał do rozpatrzenia Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. wniosek złożony przez T. B., o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest gminą ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały T. B. Ponadto organ wskazał, że T. B. jest osobą bezdomną, a zatem, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

W związku z powyższymi okolicznościami, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wszczął postępowanie wyjaśniające, w którego trakcie ustalono, że T. B. nie zamieszkuje na terenie K. w lokalu przy ul. [...] od około [...] lat, lecz mieszka w miejscowości Ż. W. w lokalu, który jest lokalem mieszkalnym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego. W związku z tym organ stwierdził, że nie można uznać T. B. za osobę bezdomną, w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej.

Wskazano, że T. B. jest objęty przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. pomocą w formie usług opiekuńczych i dotychczas nie zwracano się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o zwrot za przyznane świadczenia.

W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., miejscem zamieszkania T. B. jest w chwili obecnej, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, miejscowość Ż. W. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy Ś. K., w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał, że T. B. przebywa na terenie gminy Ś. K. od [...]r. Wówczas to S. K. zam. Ż. W. ul. [...], zameldował go czasowo na okres od dnia [...] do dnia [...].

W dniu [...]. S. K. zmarł. W [...] T. B. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. o przyznanie pomocy.

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. K. podał, że w [...] T. B. poinformował tenże ośrodek, iż w wyniku postępowania spadkowego znalazła się spadkobierczyni po zmarłym S. K. i pozwala mu zamieszkiwać w domu jeszcze kilka miesięcy. W [...] z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. K. telefonicznie kontaktowała się właścicielka nieruchomości informując, iż prosi o opuszczenie lokalu z uwagi na wystawienie nieruchomości do sprzedaży.

Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, "osoba bezdomna to [...], a także osoba nie zamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania". W przypadku T. B. pozostaje on w chwili obecnej w Schronisku dla bezdomnych mężczyzn w S. ul. [...],[...] M. gmina D. Natomiast w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały nie ma możliwości zamieszkania, a od czasu śmierci użytkownika lokalu w Ż. W. i odnalezieniu spadkobierców - właścicieli lokalu - przebywanie jest bezprawne ze względu na brak zgody właścicieli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy).

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miejscowość Ż. W., w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania T. B., na co wskazuje okoliczność, że mieszka w tej miejscowości, gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy i objęty jest przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. K. z siedzibą w S. pomocą w formie usług opiekuńczych.

Zamiar przebywania na stałe w Ż. W. i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania T. B. w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że to Wójta Gminy Ś. K. uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku T. B. o wydanie decyzji dotyczącej skierowania do Domu Pomocy Społecznej.

Wskazać w tym miejscu należy, że brak tytułu prawnego do konkretnego lokalu nie stanowi również przeszkody dla zainteresowanego, aby zamiarem stałego pobytu objął miejscowość, w której aktualnie przebywa, czyli w niniejszym przypadku Ż. W. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), postanowił, jak w sentencji.