Uzasadnienie
Pismem z 25 lutego 2021 r. Starosta Powiatu C. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Prezydentem Miasta K. i Burmistrzem Gminy S. w sprawie zmiany decyzji o skierowaniu B.M. do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku Starosta Powiatu C. wskazał, że Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z [...] lutego 2011 r. orzekł o umieszczeniu małoletniego wówczas B.M. w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej upośledzonej. W wykonaniu tego postanowienia Prezydent Miasta K. decyzją z [...] marca 2011 r. orzekł o skierowaniu B.M. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w S. Starosta C. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. orzekł o umieszczeniu wskazanej powyżej osoby w tym ośrodku. Z dniem [...] sierpnia 2019 r. osiągnął pełnoletniość, w związku z czym Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. ustanowił dla B.M. opiekuna prawnego w osobie S.R. zamieszkałej w S. Następnie na wniosek Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w S. Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] listopada 2020 r. stwierdził konieczność przyjęcia B.M. do domu pomocy społecznej dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie bez jego zgody.
W wykonaniu tego postanowienia Dom Pomocy Społecznej w S. przesłał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. komplet dokumentacji w sprawie przeniesienia B.M. do Domu Pomocy Społecznej w R. celem zmiany decyzji o skierowaniu beneficjenta do domu pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał dokumentację do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wskazując Burmistrza Miasta S. jako właściwy w sprawie. Organ ten uznał się jednakże za niewłaściwy w sprawie. Organ podkreślił, że umieszczenie beneficjenta w ośrodku pomocy społecznej dokonywane jest na podstawie decyzji o skierowaniu beneficjenta do ośrodka pomocy społecznej, w związku z czym zmiana ośrodka docelowego jest możliwa dopiero po zmianie decyzji o skierowaniu do ośrodka pomocy społecznej. Z uwagi na fakt obowiązywania decyzji o skierowaniu wydanej przez Prezydenta Miasta K., organ uznał się za niewłaściwy w sprawie i wniósł o wskazanie jako organu właściwego w sprawie Prezydenta Miasta K. bądź Burmistrza Gminy S. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Miasta K. wniósł o wskazanie Burmistrza Gminy S. jako organu właściwego w sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko, Prezydent wskazał, że z uwagi na zmianę okoliczności sprawy przez ubezwłasnowolnienie B.M. i wyznaczenie dla niego opiekuna prawnego zamieszkałego w S. zmianie uległo miejsce zamieszkania beneficjenta pomocy społecznej.
Z kolei Burmistrz Gminy S. wniósł o wskazanie Starosty Powiatu C. jako organu właściwego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając wniosek Starosty Powiatu C., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta K. i Burmistrzem Gminy S. Organy te uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii skierowania B.M. do domu pomocy społecznej dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie.
Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 z późn. zm.), dalej: ups, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Odnotować w tym miejscu należy, że przepisy ustawy nie przewidują odrębnego trybu dotyczącego wydania decyzji zmieniającej decyzję o skierowaniu w domu pomocy społecznej. Oznacza to, że decyzja o skierowaniu do nowego, kolejnego domu pomocy społecznej powinna być traktowana jako nowa decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej.
Tym samym do decyzji tej ma zastosowanie regulacja wynikająca z art. 59 ust. 1 ups przewidujący właściwość gminy dla osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, tj. według jej miejsca zamieszkania. Należy zauważyć, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera odrębnej regulacji dotyczącej określenia miejsca zamieszkania, w związku z czym zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.) w przypadku osoby znajdującej się pod opieką miejscem zamieszkania tej osoby jest miejsce zamieszkania opiekuna.
Skoro zatem opiekun B.M. ma miejsce zamieszkania w Gminie S., to organ tej gminy będzie właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Tym samym w sprawie skierowania B.M. do domu pomocy społecznej dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie jest Burmistrz Gminy S. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.