Uzasadnienie
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Karczmiskach wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość miejscową z Kierownikiem Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wskazał, że W. P. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy o zasiłek stały i składkę na ubezpieczenie społeczne.
Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w toku prowadzonego postępowania zebrał dokumentację, przeprowadził wywiad środowiskowy. Postanowieniem z 11 października 2010 r. uznając się za niewłaściwy przekazał akta sprawy do Ośrodka Pomocy Społecznej w Karczmiskach.
Uzasadniając wydane postanowienie Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego Warszawy powołał się na art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), który mówi, że właściwość miejscową gminy w przypadku osoby bezdomnej, która ubiega się o świadczenia ustala się według ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Powyższej sprawy Ośrodek Pomocy Społecznej w Warszawie nie uznał za przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie – art. 101 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, pomimo iż wcześniej, tj. w miesiącu lipcu (20 i 29 lipca br.) ten sam Ośrodek wydał decyzje i udzielił pomocy w postaci zasiłków celowych. Uzasadniając decyzję napisano, iż "ze względu na Pana trudną sytuację materialną uznaję za konieczne niezwłoczne udzielenie pomocy – dlatego nadaję decyzji rygor natychmiastowej wykonalności". Z dokumentacji przesłanej do naszego Ośrodka nie wynika jakoby sytuacja klienta uległa poprawie, wręcz przeciwnie, skoro w dniu 17 sierpnia 2010 r. Miejski, Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie wydał orzeczenie zaliczające W. P. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Ponadto wskazać należy, iż ten sam Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy udzielając pomocy w formie zasiłku celowego uznał się za właściwy do rozpatrzenia sprawy, przyznał pomoc i wystosował notę obciążeniową Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Karczmiskach, natomiast w sprawie o przyznanie zasiłku stałego uznaje się za niewłaściwy.
Ośrodek Pomocy Społecznej w Karczmiskach nie uznając się za organ właściwy do rozpatrzenia sprawy W. P. i przyznania zasiłku stałego postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r. przekazał akta sprawy Ośrodkowi Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy.
W uzasadnieniu Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Karczmiskach przywołał treść art. 110 ust. 7, który mówi, że "wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. W. P., którego akta sprawy dotyczą nie mieszka w Gminie Karczmiska od około 20 lat, nie jest znana jego sytuacja tutejszemu Ośrodkowi, nie ma z nim bezpośredniego kontaktu, możliwości przeprowadzania wywiadów oraz prowadzenia pracy socjalnej.
Z treści rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego Schroniska "[...]" wynika, że W. P. "od 15 lat jest w Warszawie, ale zawsze pracował na czarno, wynajmując pokoje ze znajomymi".
Z powyższego wynika, że jest to sytuacja wyjątkowa i zostały spełnione przesłanki z art. 101 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
W zgromadzonej przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy dokumentacji jest kserokopia zaświadczenia o wymeldowaniu się z pobytu stałego wydanego przez Urząd Gminy w Karczmiskach w dniu 19 sierpnia 2010 r., z którego treści wynika, że adresem pobytu stałego W. P. była miejscowość S. [...] w Gminie Karczmiska. Ośrodek Pomocy Społecznej w Karczmiskach uznaje to za fakt bezsporny.
Dokonując wymeldowania się z pobytu stałego z Gminy Karczmiska, W. P. poinformował pracownika socjalnego tut. Ośrodka, że podjął taką decyzję, ponieważ nic go z tą gminą od wielu lat nie wiąże, nie ma tu żadnych możliwości zarobkowania, nie ma mieszkania i nigdy tu nie wróci.
Z treści art. 101 ust. 7 wynika, że gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest zobowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.
Wobec powyższego zapisu Ośrodek Pomocy Społecznej deklarował, że będzie zwracał wydatki poniesione na rzecz osoby bezdomnej, której ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały była Gmina Karczmiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) "W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały". W sprawie nie ulega wątpliwości, że W. P. jest bezdomny, jak i nie ulega wątpliwości, że jego miejscem ostatniego zameldowania była miejscowość S. [...] w Gminie Karczmiska. Przesądza to o ustaleniu właściwości miejscowej organu do rozpoznania sprawy. Nie ma podstaw do ustalenia właściwości miejscowej organu w oparciu o trudności w przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W takim zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwość skorzystania z pomocy prawnej, uregulowanej w art. 52 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.