Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 27 lutego 2013 r. Prezydent Wrocławia wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta Łańcuta w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wskazano, że J. K. przebywa w Łańcucie ale bez zamiaru stałego pobytu. Tym samym właściwość organu pomocy społecznej ustala się ze względu na miejsce aktualnego jego pobytu. W ocenie organu bez znaczenia jest zameldowanie J. K. na pobyt stały we Wrocławiu, ponieważ klient nie jest osobą bezdomną i okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia przy ustalaniu właściwości miejscowej. Niezależnie od powyższego, Burmistrz Miasta Łańcuta uznał się już za właściwym w styczniu 2013 r., kiedy przyznał świadczenie J. K. w postaci usług opiekuńczych. Ponieważ przepisy dotyczące ustalenia właściwości miejscowej przy obu świadczeniach są tożsame, obecna zmiana stanowiska organu jest niezrozumiała.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Łańcuta wniósł o wskazanie Prezydenta Wrocławia jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż czasowy i do końca niezgodny z jego wolą fakt przebywania w Łańcucie neguje to miasto jako miejsce jego zamieszkania. W ocenie organu krótkotrwały pobyt J. K. w Łańcucie nie zmienił jego miejsca zamieszkania, a organem właściwym do wydania decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej pozostaje Prezydent Wrocławia.
Ponadto w piśmie z dnia 4 maja 2013 r. J. K. poinformował, że w Łańcucie jest zameldowany na pobyt czasowy na okres 6 miesięcy, a także w mieście tym znajduje się pod opieką lekarza rodzinnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia ww. pojęcia zawartego w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie.
Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania J. K. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miejscowość Łańcut, w której wnioskodawca jest zameldowany na pobyt czasowy. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie akcentuje się m. in., że o ześrodkowaniu ważnych spraw życiowych może świadczyć fakt korzystania z opieki zdrowotnej i leczenie specjalistyczne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OW 156/10). O tym, że centrum życiowych interesów J. K. koncentruje się w Łańcucie może świadczyć fakt korzystania z podstawowej opieki zdrowotnej i z leczenia szpitalnego, zamieszkiwanie na pobyt czasowy w tej miejscowości, a także załatwianie bieżących spraw.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w okolicznościach sprawy, miejscem zamieszkania J. K. jest Łańcut, to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta Łańcuta.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.