Uzasadnienie
Na podstawie art. 22 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Burmistrz N. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w sprawie o właściwość miejscową pomiędzy Burmistrzem N., a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie z wniosku M.M. z dnia [...] sierpnia 2017 r. i wskazanie Prezydenta Miasta K. jako właściwego do rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: A.M., E.M., A.M. i J.M..
We wniosku Burmistrz wskazał, że Prezydent Miasta K. pismem z dnia [...] listopada 2017 r. przekazał według właściwości ww. wniosek M.M.. Z akt sprawy wynika, iż rodzina wnioskodawczyni zameldowana jest pod adresem: K., ul. [...], jednakże M.M., w odpowiedzi na wezwanie pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. złożyła pisemne oświadczenie dnia [...] października 2017 r., z którego wynika, iż rodzina jest w trakcie przeprowadzki do miejscowości K.[...]. Do akt sprawy dołączono wypis aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie ustalenia pełnomocnika wnioskodawczyni - ojca Z.M.. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego wystosowano wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych do Szkoły Podstawowej w [...] celem uzyskania informacji na temat realizacji obowiązku szkolnego przez dzieci: N.M., A.M., E.M. oraz A.M.. W odpowiedzi uzyskano informację, iż dzieci nie uczęszczają do Szkoły Podstawowej w K., a szkoła nie posiada wiedzy o tym gdzie realizują obowiązek szkolny. Wystosowano wezwanie do pełnomocnika Z.M. w celu potwierdzenia adresu zamieszkania dzieci, jak również w celu ustalenia realizacji obowiązku szkolnego dzieci. W odpowiedzi na wezwanie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. zgłosił się w wyznaczonym terminie Z.M. wraz z A.M. - mężem M.M. oraz jedną z wnuczek. Panowie poinformowali, iż rodzina mieszka zarówno w K., w K. i jeszcze w kilku miejscach w Polsce, a także za granicą - również w krajach azjatyckich. Poinformowali, iż dzieci odbywają naukę "przez internet". Wystosowano wniosek do Ministerstwa Edukacji Narodowej celem ustalenia realizacji obowiązku szkolnego przez dzieci M.M. - w odpowiedzi uzyskano informacje, iż w bazie danych systemu informacji oświatowej takie osoby nie są odnotowane. W celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania faktycznej opieki nad dziećmi pod wskazanym adresem: K. pracownicy socjalni Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. udali się pod wskazany adres w dniach 11 i 13 grudnia 2017 r., jednakże nikogo nie zastali. W dniu 9 stycznia 2018 r. pracownicy socjalni zastali pod adresem rodziców M.M., którzy poinformowali m.in., iż córka jest na zawodach w T. i P. z dziećmi: N.E., a zięć z pozostałymi dziećmi przebywa w C.. Z obserwacji pracowników socjalnych wynika, iż dom pełni bardziej funkcję magazynu, niż miejsca gdzie rodzina koncentruje swoje interesy życiowe - notatka służbowa. W efekcie końcowym nie udało się pracownikom socjalnym przeprowadzić rodzinnego wywiadu środowiskowego z M.M. pod wskazanym adresem: K..
Następnie Burmistrz N.., powołując się na art. 13 ust. 2 oraz art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i definicję "miejsca zamieszkania" zawartą w art. 25 ustawy Kodeks cywilny i § 6 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, wskazał, że w sytuacji gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania wnioskodawcy, organem właściwym jest organ miejsca, w którym jest ona czasowo zameldowana lub faktycznie przebywa. Materiał dowodowy nie wskazuje, aby to Burmistrz N.. był organem właściwym w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego. Dokumentacja nie potwierdza, aby rodzina zamieszkiwała w miejscowości zlokalizowanej w Gminie N.. W trakcie licznych wizyt pracowników socjalnych nie udało się potwierdzić, aby wnioskodawczyni i dzieci przebywały choćby czasowo na terenie Gminy N.. Osoby te nie posiadają zameldowania na terenie Gminy N., nawet czasowego. Nadto również ojciec małoletnich jak i pełnomocnik M.M. nie potwierdzają faktu jej zamieszkiwania czy przebywania na terenie tej Gminy.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta K., zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość poprzez wskazanie Burmistrza N. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku. Pełnomocnik organu wskazał, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi miejsca zamieszkania M.M. i sprawowania przez nią opieki faktycznej nad dziećmi, pismem z dnia [...] września 2017 r. organ wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z prośbą o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki faktycznej nad dziećmi N.M., A.M., E.M., A.M. i J.M. pod adresem ul. [...],K.. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przekazał informację, iż pracownik socjalny kilkakrotnie podjął próbę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, ale nie zastał nikogo pod wskazanym adresem. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wystosował do M.M. wezwanie do kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia terminu wizyty w miejscu zamieszkania. Wezwanie zostało odebrane przez Z.M.. Z ustaleń Wydziału Spraw Społecznych Urzędu wynika, iż M.M. wraz z rodziną nie mieszka w K., dzieci nie uczęszczają do k. szkół. W opisanym stanie faktycznym nie ma podstaw do przyjęcia, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni wraz z dziećmi jest K. Również zawarte we wniosku twierdzenia nie potwierdzają tej okoliczności. Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, że jest w trakcie przeprowadzki z K., co wskazuje iż nie ma zamiaru tutaj przebywać i nie traktuje K. jako miejsca swojego pobytu. Podjęte próby weryfikacji miejsca faktycznego pobytu wnioskodawczyni nie potwierdziły zamieszkiwania w K..
Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Przedmiotowy spór zaistniał pomiędzy Burmistrzem N.., a Prezydentem Miasta K. i dotyczył wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M.M. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A.M., E.M., A.M. i J.M..
Dla rozstrzygnięcia tego sporu podstawowe znaczenie mają przepisy art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, z którego treści wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkiwania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Analiza stanu faktycznego, który przedstawiony został w aktach administracyjnych oraz wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość skierowanym przez Burmistrza N. i odpowiedzi na ten wniosek przedstawionej przez Prezydenta Miasta K., wskazuje, że wnioskodawczyni reprezentowana przez swojego ojca nie posiada zameldowania stałego, ani czasowego na terenie Gminy N..
Brak jest też jakichkolwiek danych wskazujących na zamieszkiwanie wnioskodawczyni na terenie tej gminy.
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawczyni zameldowana jest na stałe w K. przy ul. [...].
Nadto stwierdzono, że rodzina wnioskodawczyni nie przebywa pod wskazanym adresem, a jak wynika z wyjaśnień małżonka M.M. rodzina przebywa w różnych miejscach na terenie kraju oraz zagranicą.
Nie zostało też ustalone, gdzie dzieci realizują obowiązek szkolny.
Mając na uwadze tą nietypową sytuację Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia miejsca zamieszkania wnioskodawczyni biorąc pod uwagę jej dotychczasowe zameldowanie stałe.
Naczelny Sąd Administracyjny nie wyklucza, że na skutek poczynionych ustaleń zostanie ustalony inny organ, niż Prezydent Miasta K., jako organ właściwy do załatwienia wniosku M.M..
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.