Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 listopada 2017 r. Starosta [...] (dalej Starosta) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] (dalej Naczelnik) w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z usunięciem z drogi samochodu osobowego marki [...] nr VIN [...], rok produkcji [...].
W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że dnia [...] stycznia 2017 r. Komenda Miejska Policji w [...] wydała dyspozycję usunięcia przedmiotowego pojazdu na parking strzeżony firmy X, położony w [....[ przy ul. [...], z powodu kierowania pojazdem przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdem.
W związku z tym, że pojazd nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, dnia [...] września 2017 r. przekazano dokumenty do Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w [...] na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, dalej prd), oddając Naczelnikowi do dyspozycji ów pojazd.
Pismem z [...] października 2017 r. Naczelnik przesłał Staroście akta sprawy związane z usunięciem pojazdu. Naczelnik wskazał, że dnia [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję, w której uregulował zgodnie z przepisami prawa celnego sytuację towaru w postaci pojazdu samochodowego marki [...] nr VIN [...].
Wobec powyższego Starosta w dniu [...] października 2017 r. zwrócił się do Urzędu w Niemczech z prośbą o udzielenie informacji czy przedmiotowy pojazd był w dniu [...] stycznia 2017 r. zarejestrowany na terytorium Niemiec.
Z otrzymanej informacji władz niemieckich [Kraftfahrt-Bundesamt we [...] w Niemczech] wynika, że przedmiotowy pojazd wyrejestrowano w Niemczech od dnia [...] września 2016 r.
Z uwagi na powyższe Starosta, powołując art. 130a ust. 10b prd uznał, że nie jest kompetentny do załatwienia sprawy, ponieważ przedmiotowy pojazd w dniu wydania dyspozycji przez Komendę Miejską Policji nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Odpowiadając na wniosek, Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], wskazał, że zaistniały spór nie dotyczy uregulowania sytuacji przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego, w oparciu o art. 130a ust. 10 prd. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Naczelnik potwierdził unijny status towaru w postaci pojazdu samochodowego marki [...] nr [...], która to decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym. Z treści wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie wynika, by Starosta podważał prawidłowość pozostawienia jej w obrocie prawnym. Spór w niniejszej sprawie dotyczy wskazania organu właściwego do przeprowadzenia dalszych czynności dotyczących orzeczenia przepadku przedmiotowego pojazdu i dokonania jego likwidacji, które winny nastąpić po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 130a ust. 10b prd.
Zdaniem Naczelnika, z art. 130a ust. 10 prd wynika generalna kompetencja Starosty do załatwienia sprawy związanej z usunięciem pojazdu z drogi, zaś ust. 10b stanowi wyjątek od tej zasady. Nie ma sporu co do tego, że przedmiotowy pojazd faktycznie był użytkowany na terenie Niemiec, jednak został wyrejestrowany. Bezsporny jest również fakt, że dnia [...] stycznia 2017 r., tj. w momencie jego zatrzymania i wydania dyspozycji usunięcia go z drogi, był pojazdem nie zarejestrowanym w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Sytuację taką reguluje art. 130a ust. 10b prd, który przewiduje, jako wyjątek od generalnej zasady, właściwość naczelnika urzędu celno - skarbowego do załatwienia sprawy. Bezsporne jest, że taka decyzja przez Naczelnika została wydana i skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego. Jednak z art. 130a ust. 10 prd wynika jednoznacznie, że z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu, może wystąpić wyłącznie Starosta, który stosownie do art. 130a ust. 10f prd jest obowiązany do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu.
Z uwagi na powyższe Naczelnik wskazał, że odmienny zakres tematyczny, a zarazem kompetencyjny ww. norm materialnoprawnych nie daje podstaw do wyprowadzenia konkluzji, że w niniejszej sprawie doszło do zaistnienia sporu kompetencyjnego. Sprawa określona w art. 130a ust. 10b prd jest odrębną od innych uregulowanych w art. 130a prd.
Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] wniósł o rozstrzygnięcie powstałego sporu przez wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do przeprowadzenia czynności związanych z usunięciem z drogi przedmiotowego pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, co następuje:
Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) spory o właściwość. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z usunięciem z drogi samochodu osobowego marki [...] nr VIN [...], rok produkcji [...].
Zgodnie z art. 130a ust. 10b prd, jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa tego przepisu, jak i wykładnia celowościowa, prowadzą do przekonania o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej (odpowiednio postanowienia NSA z: 13.3.2013 r. I OW 221/12; 16.4. 2013 r. I OW 227/12, cbosa).
W przedmiotowej sprawie prawomocną decyzją z [...] czerwca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] potwierdził unijny status towaru w postaci pojazdu samochodowego marki [...] nr VIN [...], rok produkcji [...], zgodnie z przepisami prawa celnego. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że doszło do uregulowania przez Naczelnika sytuacji przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego, do czego był właściwy, wobec czego osiągnięty został cel wynikający z przepisu art. 130a ust. 10b prd. Organy ustaliły, że właścicielem pojazdu jest B. B., który nabył ów pojazd od siostry S. B. dnia [...] stycznia 2017 r., a która zakupiła ten pojazd na terytorium Niemiec dnia [...] września 2016 r. Dalsze czynności związane z wystąpieniem do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, należą na podstawie art. 130a ust. 10 prd do Starosty (postanowienie NSA z 6.3.2014 r. I OW 221/13, cbosa). Także starosta wydaje decyzję o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, które to koszty ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i (ust. 10h).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.