Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 listopada 2017 r. Prezydent Miasta R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Burmistrzem Miasta M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku podano, iż pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. H. M., zamieszkała od 29 maja 2017 r. w Domu Opieki "E." ul. Z., [...] M., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wniosek ten, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., został przekazany do rozpatrzenia Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej w R.. Czynność tę OPS w M. motywował tym, że H. M. od kilku lat przebywała w R. przy ul. J. [...] R. u siostry B. K., która opiekowała się nią do momentu pogorszenia swojego stanu zdrowia. Dyrektor OPS w R. zwrócił uwagę, że zgodnie z dokumentem tożsamości H. M. jej miejscem zamieszkania jest [...] L. ul. A. A. Z karty wypisowej ZOZ w W. z dnia 27 czerwca 2002 r. wynika, że ww. zamieszkuje pod wskazanym powyżej adresem w L. Wprawdzie w karcie oceny świadczeniobiorcy oraz w karcie zdrowia z dnia 24 maja 2017 r. wypełnianymi na potrzeby umieszczenia w Domu Opieki "E." wskazano, że zainteresowana przebywa w R. na ul. J., jednakże dokumenty te wypełnione zostały przez osoby udzielające świadczeń zdrowotnych w N. Sp. z o.o. w L. W zaświadczeniu o stanie zdrowia z dnia 25 września 2017 r. wydanym w M. jako adres zamieszkania wskazano ul. A. w L. O czasowym pobycie zainteresowanej w R. wyłącznie z uwagi na opiekę sprawowaną przez siostrę świadczy nie tylko fakt braku meldunku, świadczenie opieki zdrowotnej w L., ale i oświadczenie C. J.,potwierdzone przez B. K., które wskazują na brak możliwości powrotu zainteresowanej do R. oraz fakt, że dobrowolnie zamieszkała ona w M. w Domu Opieki "E.", otrzymując tam opiekę z zamiarem stałego pobytu, nie składając ówcześnie wniosku u umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Zdaniem wnioskodawcy, oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej jest Burmistrz Miasta M. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wskazał, że H. M. od wielu lat mieszkała w R. wraz z osobą która się nią opiekowała. To tam było jej centrum życiowe, tam załatwiała wszystkie swoje sprawy, leczyła się, miała mieszkanie i bliskich. Tam koncentrowała wszystkie swoje działania i to z tym miejscem była związana tak faktycznie, jak i emocjonalnie. Potwierdza to również obecnie prezentowana przez nią postawa, tj. chęć bycia w domu pomocy społecznej właśnie w R. Swój pobyt w Domu Opieki "E." w M. zainteresowana traktuje na zasadzie przejściowej, wywołanej zdarzeniem nagłym i niezależnym od niej, na które nie miała wpływu ale też i niechcianym przez nią. Stąd też, organem, który winien rozpoznać wniosek H. M. jest Prezydent Miasta R., jako miejsca zamieszkania strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Prezydent Miasta R. jak i Burmistrz Miasta M. uznali się za niewłaściwych w sprawie rozpoznania wniosku H. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Z kolei, art. 101 ust. 3 tej ustawy przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
Ten ostatnio wskazany przepis ma w ocenianej sprawie zastosowanie. Z akt sprawy wynika, że do 28 maja 2017 r. H. M. mieszkała w R.. Jej zamiarem nie było opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania, jednakże okoliczności faktyczne, tj. pogorszenie stanu zdrowia opiekującej się nią krewnej spowodowały, iż aktualnie przebywa ona w Domu Opieki "E." w M., gdzie oczekuje na skierowanie do domu pomocy społecznej. Nie ulega również wątpliwości, że do R. w chwili obecnej nie może powrócić, gdyż krewna, u której dotychczas mieszkała, nie jest już w stanie zapewnić jej dalszej, niezbędnej opieki. H. M. jest osobą w podeszłym wieku (90 lat) i nie jest w stanie samodzielnie mieszkać i funkcjonować. Z miejscem stałego zameldowania w L., obecnie nic jej nie łączy. Jakkolwiek pobyt w Domu Opieki "E." miał mieć charakter czasowy (do momentu skierowania do domu pomocy społecznej), to jednak miejscowość ta aktualnie stanowi centrum jej aktywności życiowej.
Przedstawione wyżej okoliczności świadczą o szczególnej sytuacji osobistej w jakiej znalazła się zainteresowana, co uzasadnia przyjęcie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do określenia właściwości miejscowej gminy na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. według miejsca pobytu H. M. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 P.p.s.a., wskazał Burmistrza Miasta M. jako organ właściwy w sprawie.