Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 13 lutego 2012r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Starostą K. i Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w sprawie rozpoznania wniosku A. D. o przyznanie zwrotu kosztów przechowywania samochodów osobowych na parkingu strzeżonym D. Spółka z o. o. Oddział w K., w tym samochodów marki: BMW nr rej. [...] za okres od [...].11.2008 r. do [...].11.2011 r.; Hyundai nr rej. [...] za okres od [...].05.2009 r. do [...].11.2011 r. i Renault nr rej. [...] za okres od [...].11.2008 r. do [...].11.2011 r.
Wnioskodawca wyjaśnił, że A. D. pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o zwrot kosztów przechowywania w/w pojazdów, dołączając doń fakturę na kwotę [...] zł., umowy zlecenia oznaczone numerami: [...], [...] i [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w K.: z dnia [...] czerwca 2011r. (sygn. akt I Ns [...]), z dnia [...] sierpnia 2011r. (sygn. akt I Ns [...]) i z dnia [...] maja 2011 r. (sygn. akt I [...]).
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., przy piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. przekazał w/w wniosek wraz z załącznikami - na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. – Staroście K., ustalając właściwość tego organu na zasądzie art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i w oparciu o treść w/w orzeczeń Sądu Rejonowego w K. Starosta K., przy piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., przekazał jednak w/w wniosek (również na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.) Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w K. uznając, że właściwość miejscowa tego organu wynikała z miejsca usunięcia pojazdów z drogi.
Z kolei, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. - uznając się także niewłaściwym do załatwienia w/w wniosku - przy piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócił powyższy wniosek Staroście K., jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy. Tenże organ ponownie zaś przesłał wniosek A. D. Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w K. Zdaniem wnioskodawcy, organem właściwym w sprawie był Starosta K., ponieważ przepadki wszystkich objętych wnioskiem A. D. pojazdów zostały orzeczone przez Sąd na rzecz tego powiatu. Wniosek o zwrot wydatków za przechowywanie pojazdów został też złożony w dniu [...] listopada 2011r., co oznaczało, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h.
Wnioskodawca podzielał przy tym stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach zapadłych w sprawach o sygnaturach akt I OW 96/11 i I OW 100/11, w których wskazano, że zgodnie z art. 130a ust. l0 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. l0d i l0i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Ponadto podnoszono, że nowela zmieniająca zawiera również regulacje międzyczasowe i w art. 13 rozstrzyga o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Ustawodawca rozstrzygając o kosztach wskazał przy tym ogólnie na Skarb Państwa, ale bez wskazania statio fisci. Jednocześnie nie rozstrzygnięto przy tym w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. l0h - Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
W tej sytuacji, zdaniem wnioskodawcy, jako organ właściwy do załatwienia wniosku A. D. winien być wskazany Starosta K. W odpowiedzi na wniosek uczestniczący w sporze Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego również wnosił o wskazanie Starosty K. jako organu właściwego w sprawie, zwracając uwagę na okoliczność, że żądanie zwrotu wydatków za przechowywanie pojazdów zostało wniesione w dniu [...] listopada 2011 r. a więc po nowelizacji art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego, z dniem [...] września 2010 r. ustępu 10 h.
Starosta K. w piśmie z dnia 23 marca 2012 r. przyznał zaś wprawdzie, że postępowanie administracyjne zostało w analizowanym przypadku istotnie wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h, który wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwiania tego rodzaju wniosków, ale Starosta K. – jak twierdził - nigdy nie wyznaczał A. D. do prowadzenia parkingu - na podstawie art. 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym - dla pojazdów usuniętych z drogi na obszarze Powiatu K., prawdopodobnie natomiast parking ten wyznaczył Prezydent Miasta K. Starosta K. podnosił również, że zgodnie z art. 130a ust. 6 cyt. ustawy, Rada Powiatu w K., biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 tej ustawy, ustala koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Dla obszaru Miasta K. opłaty za przechowywanie pojazdów na obszarze powiatu grodzkiego Miasta K. ustaliła Rada Miejska w K. Uczestnik akcentował przy tym, że żaden z przepisów prawa nie określa wprost, który starosta jest miejscowo właściwy do załatwiania spraw na podstawie art. 130a ust. 10h cyt. ustawy, tak jak to jest wprost określone przy ustalaniu opłat za przechowywanie w art. 130a ust. 6 cyt. ustawy.
Niemniej jednak, w ocenie Starosty K., trudno uznać, iż właściwość miejscowa organów może być ustalana inaczej dla rady powiatu, inaczej dla starosty. Przesłanką dla wskazania właściwości miejscowej starosty powinno być, tak jak dla ustalania właściwości rady, miejsce przechowywania pojazdu usuniętego z drogi. W okolicznościach sprawy właściwym zaś miejscowo dla pojazdu przechowywanego na terenie Miasta K., na parkingu wyznaczonym przez Prezydenta Miasta K., winien być więc Prezydent Miasta K. Wskazywano także, że właściwość miejscowa Prezydenta K. jest w tej sytuacji bardziej uzasadniona, gdyż załatwienie sprawy administracyjnej przez Prezydenta Miasta K. opierać się będzie na stawkach określonych przez Radę Miejską w K. za przechowywanie pojazdów na terenie Miasta K., w ramach istniejącego pomiędzy Prezydentem a prowadzącym wyznaczony parking stosunku administracyjno-prawnego. Tym bardziej, iż - zgodnie z art. 130a ust. 6 cyt. ustawy - stawki określone przez Radę Powiatu w K. nie obowiązują na terenie innego powiatu, którym jest Miasto K. Starosta K. nie może więc wydawać decyzji w oparciu o przepisy prawa miejscowego uchwalone przez Radę Miejską w K., nie obowiązujące na terenie Powiatu K. Przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2012 r. Starosta K. nadesłał także stanowisko prawne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, z którego wynikało, że organem właściwym do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach o zwrot opłat za przechowywanie przedmiotowych pojazdów winien być Naczelnik II Urzędu Skarbowego w K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwaną dalej – P.p.s.a.) spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o który mowa w cytowanym wyżej artykule.
W przedmiotowej sprawie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wnosił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy nim a Starostą K. i Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w sprawie dotyczącej wniosku A. D. o przyznanie zwrotu kosztów przechowywania samochodów osobowych na parkingu strzeżonym D. Spółka z o. o. Oddział w K. w tym samochodów marki: BMW nr rej. [...] za okres od [...].11.2008 r. do [...].11.2011 r.; Hyundai nr rej. [...] za okres od [...].05.2009 r. do [...].11.2011 r. i Renault nr rej. [...] za okres od [...].11.2008 r. do [...].11.2011 r.
Jak wynikało przy tym z materiału dowodowego w/w pojazdy zostały usunięte z drogi a następnie Sąd Rejonowy w K., na wniosek Starosty K., orzekł o przepadku w/w pojazdów na rzecz Powiatu K. (postanowienia z dnia [...] czerwca 2011r., sygn. akt I Ns [...], z dnia [...] sierpnia 2011r., sygn. akt I Ns [...] i z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt I Ns [...]).
W dniu [...] listopada 2011 r. A. D. wystąpił z w/w wnioskiem o przyznanie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, przedkładając fakturę z dnia [...] listopada 2011 r. na kwotę [...] zł. oraz umowy zlecenia oznaczone numerami: [...], [...] i [...].
Zgodnie z art. 130 a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.), który to przepis obowiązywał już w dacie wniesienia przedmiotowego wniosku o przyznanie zwrotu kosztów przechowywania samochodów, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepisy ustawy nie precyzują wprawdzie wprost, o którym staroście mowa jest w w/w unormowaniu prawnym. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że w myśl art. 130a ust.10g omawianej ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (...).
Ponadto, zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c (opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu), oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a.
Zatem z wyżej powołanych przepisów wynika, że zarówno organem powołanym do wniesienia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu właściwym jest starosta miejsca przechowywania pojazdu, jak i właściwą do ustalania wysokości opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów jest rada powiatu, na terenie którego pojazd jest przechowywany.
Słusznie zatem zauważa uczestniczący w sporze Starosta K., że trudno jest przyjąć, iż właściwość miejscowa starosty, uprawnionego do wydawania decyzji w sprawie orzekania o przedmiotowych kosztach przechowywania pojazdów, może być ustalana inaczej niż dla rady powiatu, ustalającej wysokość tych opłat. Stawki bowiem uchwalone przez radę powiatu - zgodnie z art. 130a ust. 6 cyt. ustawy – muszą być prawem obowiązującym dla orzekającego starosty. Organ ten zaś nie może wydawać decyzji, w oparciu o przepisy prawa miejscowego innego, niż to które obowiązuje na obszarze powiatu, który reprezentuje.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego należy stwierdzić, że pojazdy objęte wnioskiem M. D. były przechowywane na parkingu znajdującym się na terenie Miasta K., a zatem w tym przypadku będą miały zastosowanie stawki opłat określone uchwałą Rady Miejskiej w K., które to miasto ma prawa powiatu. Starostą zaś tego powiatu grodzkiego nie jest Starosta K. a Prezydent Miasta K. Mając zatem na uwadze, że żaden z uczestniczących w sporze kompetencyjnym organów nie był właściwy w sprawie wspomnianego wyżej wniosku M. D. z dnia [...] listopada 2011 r., Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy powołanych wyżej przepisów – wniosek o rozstrzygnięcie sporu oddalił.