Postanowienie NSA z 12 maja 2017 r., I OW 39/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [..] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą [..]a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [..] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.S.

Sprawa

w sprawie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu na parkingu depozytowym postanawia: wskazać Starostę Piaseczyńskiego jako organ właściwy w sprawie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący
Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska przewodniczący

Uzasadnienie

Starosta Piaseczyński wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Piasecznie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.S. w sprawie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu na parkingu depozytowym.

W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że w dniu 13 lipca 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie wpłynął wniosek R.S. dotyczący odbioru oraz rozliczenia kosztów i wynagrodzenia za parkowanie pojazdu marki Mercedes Benz o nr rej. [...].

Przedmiotowy pojazd w dniu 29 czerwca 2004 r. zgodnie z dyspozycją policji, na podstawie art. 130a ust. 1 i 2 - ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017, poz. 128) został odholowany na parking depozytowy firmy "[...]" w [...]przy ul. [...], prowadzony przez R.S.

Po wszczęciu postępowania, w dniu 19 października 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu MERCEDES Benz o nr rejestracyjnym [...].

Wnioskodawca podkreślił, iż postępowanie o przejecie na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowego pojazdu, przeprowadzone w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy, zakończyło się w 2005 r. Art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017, poz. 128) przewidywał wówczas przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa po upływie 6 m-cy od dnia usunięcia go z drogi i nieodebrania przez uprawnione osoby. Decyzję w tej sprawie wydawał Naczelnik Urzędu Skarbowego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 Prawo o ruchu drogowym w wersji sprzed nowelizacji, wskazując jednocześnie, że niekonstytucyjne przepisy tracą moc z upływem 12 m-cy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Dopiero ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy z Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152, poz. 1018 ze zm.), zgodnie z art. 12 powierzyła Starostom kompetencje w zakresie przejmowania pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych z parkingu przez uprawnione osoby po upływie 3-mcy. Przepadek pojazdu następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Niniejsza ustawa nie ma jednak zastosowania do przedmiotowej sprawy, gdyż regulacje przejściowe zawarte w art. 11, art. 12 i art. 13 odnoszą się wyłącznie do sytuacji, w których nie nastąpił przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy wcześniej obowiązujących przepisów.

Ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 19 października 2005 r. orzekł o przejęciu pojazdu Mercedes Benz o nr rejestracyjnym [...]na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z obowiązującym w dacie jej wydania prawem, jest on obecnie organem, który powinien rozstrzygać kwestie rozliczenia kosztów parkowania i wynagrodzenia za dozór oraz przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego ww. pojazdu

W odpowiedzi na wniosek, Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o wskazanie jako organu właściwego w sprawie Starostę Piaseczyńskiego.

W uzasadnieniu podniósł, że ustawa nowelizująca w przepisach przejściowych jednoznacznie nie wskazała, który z organów ma prowadzić postępowanie likwidacyjne oraz pokrywać koszty za przechowywanie pojazdu przypadku jego przejęcia przed zmianą przepisów. Natomiast w zakresie, w jakim ustawodawca nie uregulował przepisów intertemporalnych, należy stosować zasady ogólne z których wynika, że jeżeli w przepisach przejściowych brak jest wyraźnych wskazań co do konieczności stosowania prawa poprzednio obowiązującego, to stosuje się prawo obecnie obowiązujące.

Mając na względzie okoliczność, iż R.S. złożył wniosek w dniu 4 lipca 2016 r., a tym samym zainicjował postępowanie administracyjne w tej sprawie, to z uwagi na zmianę przepisów obowiązujących w chwili przejęcia przez Skarb Państwa pojazdu Mercedes Benz o nr rejestracyjnym [...], oraz brak przepisów przejściowych w tym zakresie, postępowanie to powinno się toczyć zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. Naczelnik w odpowiedzi na wniosek wskazał również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z 17 lipca 2012 r., I OW 95/12, z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.

Ponadto zgodnie z ogólną zasadą intertemporalną zastosowanie w nich może znaleźć wyłącznie art. 130a ust. 10h ustawy, który stanowi kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia określonego w nim postępowania. Słusznie zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piasecznie zaakcentował, iż podanie w niniejszej sprawie zostało złożone w czasie, kiedy ten ostatni przepis już obowiązywał, gdyż jego skutkiem jest utrata kompetencji w unormowanej nim materii przez naczelników urzędów skarbowych jako organów egzekucyjnych uprawnionych do przyznawania kosztów na podstawie art. 102 § 2 p.e.a. Z tego względu bez znaczenia pozostaje to, że należności w niniejszej sprawie dotyczą okresu sprzed wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010 r.

Nie można zatem podzielić stanowiska prezentowanego we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wywiedzionego z innych niż art. 13 przepisów przejściowych zawartych w ustawie z 22 lipca 2010 r. Przepisy te nie obejmują bowiem swoim zakresem w ogóle kosztów związanych z usuwaniem pojazdów z drogi. Otóż w art. 10 ustawy z 22 lipca 2010 r. mowa jest o biegu terminu sześciomiesięcznego na odbiór pojazdu, który nie upłynął przed dniem wejścia w życia tej ustawy, w jej art. 11 wskazano podmiot, na rzecz którego należy w takim przypadku orzec przepadek pojazdu i który należy powiadomić o nieodebraniu pojazdu, zaś w art. 12 unormowano problem postępowań w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu. Tymczasem w niniejszej sprawie wspomniany termin w przypadku usuniętego pojazdu już upłynął, i to jeszcze w okresie, kiedy obowiązywał art. 130a ust. 10 ustawy w brzmieniu, wedle którego oznaczało to przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa. Nie było więc jakichkolwiek podstaw, by sięgać po przepisy art. 10-12 ustawy z 22 lipca 2010 r.

Należy zatem podkreślić, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Piaseczyński.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.