Postanowienie NSA z 4 kwietnia 2012 r., I OW 4/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Zadzim o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Zadzim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku E. P. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego postanawia wskazać Wójta Gminy Zadzim jako organ właściwy do rozpoznania wniosku

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) del. NSA Roman Ciąglewicz
specjalista Edyta Pawlak protokolant

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2012 r. Wójt Gminy Zadzim wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. P. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego.

W uzasadnieniu wskazano, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy z uwagi na to, że E. P. przebywa obecnie w Centrum [...] "M." w Warszawie. Wnioskodawczyni z własnej woli opuściła swoje miejsce zameldowania w miejscowości M., w której miała zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe w tym m. in. schronienie. Według oświadczeń członków jej rodziny ma możliwość powrotu i zamieszkania w miejscu stałego zameldowania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa z matką, lecz wolą jej jest pozostanie w placówce "M.".

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o wskazanie Wójta Gminy Zadzim jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż jak wynika z oświadczenia E. P., jej pobyt w Warszawie ma charakter tymczasowy i będzie trwał do chwili przyznania zasiłku stałego. Uzyskanie ww. świadczenia ustabilizuje sytuację materialną i umożliwi ubieganie się o lokal socjalny na terenie gminy Zadzim.

W ocenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy E. P. spełnia kryterium uznania za osobę bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, a zatem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Zadzim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego. Art. 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że E. P. jest zameldowana na stałe w miejscowości M. i miejscowość ta docelowo ma stanowić jej centrum życiowe. W tym celu podejmuje czynności potwierdzające ten zamiar: ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, które (w jej ocenie) umożliwi ubieganie się o lokal socjalny na terenie gminy Zadzim. Z treści pisma z dnia 18 listopada 2011 r. jednoznacznie wynika, że z miejscowością M. wiąże swoją przyszłość, a pobyt w Warszawie jest czasowy.

Powyższe dowodzi, że E. P. nie przebywa w Warszawie z zamiarem stałego pobytu. Skoro jest zameldowana na pobyt stały w M. i zamierza ubiegać się tam o przyznanie prawa do lokalu socjalnego należy przyjąć, że to w tym mieście, a nie w Warszawie, chce koncentrować swoją aktywność życiową.

Wobec tego stwierdzić należy, że to Wójt Gminy Zadzim jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego.

Ponadto w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wyjątkowy charakter tego przepisu pozwala na ustalenie innej właściwości miejscowej organu tylko wówczas gdy sytuacja osobista strony odbiega od powszechnie występującego w tego rodzaju sprawach niedostatku środków utrzymania lub trudnej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o świadczenie. O przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą można też mówić w kontekście podjęcia przez stronę działań zmierzających do związania swojego ośrodka życia z danym miejscem pobytu w celu stabilizacji życiowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro E. P. podejmuje działania zmierzające do stabilizacji swojej sytuacji życiowej to nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 103 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.