Postanowienie NSA z 13 czerwca 2013 r., I OW 40/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Wójtem Gminy Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. P. o umieszczenie ubezwłasnowolnionej K. W. w domu pomocy społecznej w Ś. wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Skład

sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Ewa Dzbeńska przewodniczący
Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz przewodniczący
asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski protokolant

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 1 marca 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego między nim, a Wójtem Gminy Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. P. o umieszczenie ubezwłasnowolnionej K. W. w domu pomocy społecznej w Ś..

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż pismem z dnia 22-02-2013 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. przekazał do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. sprawę A. P. zameldowanego w gminie S. o umieszczenie ubezwłasnowolnionej Pani K. W. w Domu Pomocy Społecznej w Ś..

Z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 października 2012 r. sygn. (...), zaświadczenia tegoż sądu z daty jak wyżej, oraz postanowienia Sądu Rejonowego w T. XIV Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w D. z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt. (...) wynika, iż Pan A. P. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej K. W. i posiada zgodę Sądu na umieszczenie Pani K. W. w Domu pomocy społecznej.

Wnioskodawca wskazał, iż stosownie do art.

27. ustawy kodeks cywilny "Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna." W dniu 28-02-2013 r. Pan A. P. zamieszkały (...), Gmina Ł. przed pracownikiem socjalnym Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. ie złożył oświadczenie z którego bezsprzecznie wynika, iż zamieszkuje w miejscowości Z.. od około 10 lat. Wszystkie sprawy życiowe koncentruje w miejscowości Z. gmina Ł.. Ponadto Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. uznał się już za organ właściwy dla Pana A. P. ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności tj. dziadkiem.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Ł. wskazał, iż jak wynika z oświadczenia A. P. z dnia 4 stycznia 2013 r. opiekuje się on od około trzech miesięcy dziadkiem mieszkającym w miejscowości Z., który jest w podeszłym wieku. Ta sama okoliczność wynika również z oświadczenia złożonego przez niego w dniu 11 czerwca 2012 r. dla potrzeb toczącego się z jego wniosku postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dziadkiem, w związku z którym A. P. zameldowano na pobyt czasowy w Z.. W samym jednak wniosku z dnia 11 czerwca 2012 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako miejsce zamieszkania A. P. wskazał jednak miejscowość S., ul. (...) Takie też miejsce zamieszkania figuruje we wszystkich innych dokumentach w sprawach toczących się w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. z jego udziałem. Również wszelka korespondencja kierowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. była kierowana na adres A. P. w S. ie i tam też była przez niego odbierana. W powyższym stanie rzeczy uznać należy, że miejscem stałego miejsca zamieszkania A. P. jest miejscowość S., do którego to przekonania doszły również inne instytucje jak Sądy Rejonowe w Staszowie oraz T. oraz KRUS w B.. Pobyt A. P. w Z. sprowadza się jedynie do opieki nad dziadkiem i prowadzeniem przez niego gospodarstwa rolnego, natomiast nie przejawia on żadnej innej aktywności na terenie gminy Ł..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

W rozpoznawanej sprawie negatywny spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S., a Wójtem Gminy Ł. dotyczył wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. P. o umieszczenie ubezwłasnowolnionej K. W. w domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Tym samym rozstrzygnięcie powyższego sporu wymagało ustalenia miejsca zamieszkania A. P., który jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej K. W. i posiada zgodę Sądu na umieszczenie jej pomocy społecznej

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", a więc należy przyjąć ogólną definicję tego terminu, zawartą w art. 25 ustawy kodeks cywilny, zgodnie z którą miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się zatem dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym i wola (zamiar) stałego pobytu. Należy tu zauważyć, że wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08).

Jak wynika z akt sprawy A. P. jest zameldowany na stałe wraz z żoną i dwójką dzieci w miejscowości S., natomiast od około trzech miesięcy opiekuje się dziadkiem mieszkającym w miejscowości Z.. Taki stan faktyczny wynika przede wszystkim z oświadczenia złożonego przez A. P. w dniu 4 stycznia 2013 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. ie, w którym oświadczeniu wnioskodawca wyraźnie zaznaczył, iż aktywność życiową koncentruje w miejscowości S. i swoją przyszłość wiąże z tym miejscem. Także ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w S. wynika, iż A. P. mieszka w S. Powyższa okoliczność poparta jest także liczną korespondencją kierowaną do A. P. przez Sąd Rejonowy w B. oraz Sąd Rejonowy w T. w sprawach z jego udziałem.

Podzielić należy więc stanowisko Wójta Gminy Ł., zgodnie z którym pobyt A. P. w Z. sprowadza się jedynie do opieki nad dziadkiem i prowadzeniem przez niego gospodarstwa rolnego, natomiast nie przejawia on żadnej innej aktywności na terenie gminy Ł.. Przedstawione przez Burmistrza Miasta i Gminy S. dowody, świadczące o tym, że A. P. mieszka na stałe na terenie gminy Ł. nie mogą zostać uznane w tym kontekście za wiarygodne.

Z uwagi na powyższe należy przyjąć, że miejscowość S. stanowi centrum życiowe A. P. i w tej miejscowości przebywa z zamiarem stałego pobytu. W konsekwencji tego stanowiska Burmistrza Miasta i Gminy S. uznać należy, w świetle powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku A. P. o wydanie decyzji dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, orzekł jak w sentencji.