Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jaki zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Wójtem Gminy Ż. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. L. o udzielenie pomocy w formie opłacenia pobytu w hostelu dla bezdomnych.
W uzasadnieniu wniosku organ wnioskujący wyjaśnił, że M. L. w ubiegłym roku przybył do Polski ze Stanów Zjednoczonych i został zameldowany na pobyt czasowy na okres trzech miesięcy w K. przy ul. Z.. Następnie jednak musiał opuścić w/w lokal i udał się do Hostelu dla Bezdomnych [...] w M. W dniu [...] stycznia 2016 r. zwrócił się z wnioskiem do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. o udzielenie pomocy w formie opłacenia pobytu w Hostelu dla bezdomnych [...] w M. W dniach [...] i [...] lutego 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. wpłynął także rachunek z powyższego Hostelu oraz wywiad środowiskowy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. w związku z prośbą o uregulowanie opłaty za pobyt M. L. w ww. placówce.
Zdaniem organu wnioskującego, nie był on jednak organem właściwym do rozstrzygania w niniejszej sprawie, gdyż M. L. był osobą bezdomną – w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r. poz. 163 ze zm.) dalej "u.p.s." – a w K. był zameldowany tylko tymczasowo, to jest na okres trzech miesięcy (od [...] października 2015 r. do [...] stycznia 2016 r.). Na pobyt stały posiadał natomiast zameldowanie w G. przy ul. Ż. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Ż. podniósł, iż w toku przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2016 z zainteresowanym wywiadu środowiskowego ustalono, że jego ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały była miejscowość Z., gmina K., a zatem na tej podstawie uczestnik postępowania uznał, że - zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. - właściwym do rozpoznania wniosku M. L. był Prezydent Miasta K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 w/w ustawy procesowej należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Wójtem Gminy Ż. był sporem negatywnym i dotyczył wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku M. L. o udzielenie pomocy w formie opłacenia pobytu w hostelu dla bezdomnych.
Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r. poz. 163 ze zm.). Zgodnie z treścią bowiem art. 101 ust. 1 tej ustawy, właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku zaś wniosku osoby bezdomnej, gminą właściwą do jego rozpatrzenia, jest gmina ostatniego miejsca stałego zameldowania osoby ubiegającej się o pomoc (art. 101 ust. 2 u.p.s.). Wskazać też trzeba, że omawiana ustawa zawiera definicję osoby bezdomnej, którą – zgodnie z art. 6 pkt 8 w/w ustawy – jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Podstawowe w niniejszej sprawie zaznaczenie miała zatem okoliczność, iż zainteresowany zarówno w przed wystąpieniem przez Prezydenta Miasta K. z przedmiotowym wnioskiem, jak i w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny przebywa w ośrodku dla bezdomnych (obecnie ośrodku prowadzonym przez OPS w K.). Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.), lokalem mieszkalnym jest lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki, chociaż nie jest nim pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Bez wątpienia zatem - w rozumieniu powyższego przepisu - nie można było za lokal mieszkalny uznać ośrodka dla bezdomnych, w którym obecnie M. L. przebywa. Znamienne przy tym było, że zainteresowany powrócił do Polski po pobycie w Stanach Zjednoczonych i skoro przebywał w takim ośrodku (a nie w miejscu zameldowania na pobyt stały) to należało wnosić, że nie miał on możliwości zamieszkania w miejscu zameldowania.
Powyższe skutkowało zaś tym, że właściwość organu właściwego do rozpoznawania sprawy z wniosku M. L. o udzielenie pomocy w formie opłacenia pobytu w hostelu dla bezdomnych, powinna zostać ustalona na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. Zważywszy zaś, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynikało, iż ostatnim miejscem zameldowania M. L. na pobyt stały były G., zarówno Prezydent Miasta K., jak i Wójt Gminy Ż., nie byli w sprawie organami właściwymi do rozpoznania złożonego przez niego wniosku.
Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji