Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, powstałego pomiędzy organem wnioskującym a Burmistrzem [...] w sprawie z wniosku T.B. o skierowanie i umieszczenie do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku organ wnioskujący wyjaśnił, że w dniu 16 lutego 2021 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął, przekazany przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Długoterminowej w [...], wniosek T. B.o skierowanie i umieszczenie zainteresowanej w Domu Pomocy Społecznej "[...]’' w [...].
W związku z powyższym ustalono, iż T. B. zamieszkiwała z bratem w miejscowości [...] na terenie gminy [...], gdzie również była zameldowana. Tym niemniej, od dnia 7 listopada 2019 r. przebywała ona w SPZZOD w [...]. Z tego powodu – zdaniem organu wnioskującego – skoro zainteresowana od dłuższego czasu przebywała na terenie gminy [...] i DPS "[...]" również znajdował się na terenie tej gminy, to należało przyjąć, że - na dzień złożenia wniosku przez T.B. - centrum jej życiowych interesów koncentrowało się i nadal koncentruje w [...]. Na tym terenie ma bowiem ona zamiar dalszego przebywania. W rezultacie – w ocenie Wójta Gminy [...] – nie był on organem właściwym miejscowo do załatwienia przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz [...] wskazywał, że organem właściwym w sprawie rozpoznania wniosku T. B.o skierowanie do DPS "[...]" był jednak Wójt Gminy [...].
Uzasadniając swoje stanowisko, uczestnik postępowania podkreślał, że T.B. przebywała w SPZZOD [...] ze względu na swój stan zdrowia. Natomiast zarówno we wniosku, jak i w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazała - jako adres swojego zamieszkania - [...], gdzie była i jest zameldowana na pobyt stały.
Zdaniem Burmistrza [...], pobyt w SPZZOD [...]nie mógł być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania strony - w rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego, gdyż tego rodzaju placówka, ze względu na swój charakter, nie była przeznaczona do zamieszkiwania i nie stanowiła miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu.
Nie można też było uznać, że konieczność przebywania zainteresowanej w zakładzie leczniczym ze względu na wiek i stan zdrowia wynikała z jej woli zmiany miejsca zamieszkania. Z tych względów zatem Burmistrz [...] nie mógł być organem kierującym T.B. do domu pomocy społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w z. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych.
W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Wójt Gminy [...] jak i Burmistrz [...] uznali się za niewłaściwych do wydania decyzji w sprawie skierowania T. B. do domu pomocy społecznej.
Wyjaśnić należy, że - co do zasady - właściwość miejscową gminy w sprawach dotyczących świadczeń z zakresu pomocy społecznej, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 1876, dalej "u.p.s."), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosowanie zaś do treści art. 101 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Z kolei, art. 101 ust. 3 tej ustawy przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 101 ust. 1 u.p.s. Należy bowiem zauważyć, że de facto bezsporne jest w analizowanej sprawie, iż T.B. posiada adres zamieszkania w [...] (będący jednocześnie jej adresem zameldowania). Zainteresowana co prawda obecnie nie przebywa pod tym adresem, ale ustalone w sprawie okoliczności nie dają podstawy do stwierdzenia, iż doszło w tym przypadku do zmiany jej miejsca zamieszkania, albo że takiego miejsca nie można ustalić. Zgodzić się bowiem wypada z organem uczestniczącym w sporze, iż okoliczność przebywania T.B. od listopada 2019 r. w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Długoterminowej w [...] nie może przesądzać o tym, iż to na terenie gminy [...] znajduje się teraz miejsce zamieszkania strony. Do umieszczenia zainteresowanej w rzeczonej placówce doszło jedynie ze względu na wiek i stan zdrowia zainteresowanej, a nie z uwagi na jej wolę zmiany miejsca zamieszkania.
Zakład opiekuńczo-leczniczy nie jest również placówką przeznaczoną do zamieszkiwania a zatem nie może stanowić miejsca przebywania pacjenta z zamiarem stałego pobytu. Celem tego rodzaju placówek jest bowiem prowadzenie działalności leczniczej, polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Okoliczność ta więc prowadzi do wniosku, że pobyt przebywających w tego rodzaju placówce zasadniczo związany jest z leczeniem a zatem ma jedynie charakter czasowy.
Ponadto – w realiach rozpoznawanej sprawy - istotne było również to, że sama zainteresowana, zarówno we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, jak i w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, wskazała - jako swoje miejsce zamieszkania - [...] w gminie [...].
Z tych też względów należało przyjąć, że organem właściwym do rozpoznania wniosku T.B. o skierowanie i umieszczenie do domu pomocy społecznej był Wójt Gminy [...], stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.p.s..
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.