Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 19 lutego 2014 r. Prezydent Miasta [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy organem wnioskującym, a Marszałkiem Województwa [...] poprzez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania decyzji o przyznaniu M. B. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Marszałek Województwa [...] przyznał M. B. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad córką, w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2017 r.
Pismem z dnia 8 listopada 2013 r. M. B. zwróciła się do Marszałka Województwa [...] o przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od stycznia do czerwca 2013 r. Pismo to zostało przekazane Prezydentowi Miasta [...], jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia - zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012, poz. 1548), który określił właściwość wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w zakresie ustalania prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem Prezydenta Miasta [...], stanowisko Marszałka Województwa [...] jest nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., w sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym jego finansowania i ustalania kosztów jego obsługi, stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.). Organ zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. wskazano, iż organami właściwymi w zakresie realizacji dodatku są organy właściwe w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawach nieuregulowanych dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym do jego finansowania i ustalania kosztów jego obsługi, stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw wynika, że prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ustala z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego.
Jednakże w art. 12 ust. 5 wskazano, że w sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem wnioskodawcy, wolą ustawodawcy było zatem, aby dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego stał się także świadczeniem rodzinnym, skoro w sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku wystąpienia zatem koordynacji zastosowanie znajdzie art. 23a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych także w zakresie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca powołał się przy tym na pismo Departamentu Polityki Społecznej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 stycznia 2014 r. nr DSR-IV-074-1472-1-TW/13, w którym wskazano, że dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego jest świadczeniem rodzinnym w myśl przepisów rozporządzenia (WE) nr 883/04. W sytuacji zatem, gdy świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane decyzją marszałka, dodatek do świadczenia - zgodnie art. 21 w zw. z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych - również powinien być przyznany przez ten organ, na zasadach wyjątku od zasady ogólnej przewidzianej w art. 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej - zgodnie z art. 12 ust. 5 tego aktu.
Marszałek Województwa [...] w odpowiedzi na wniosek podniósł, że gdyby wolą ustawodawcy było przyznanie marszałkowi kompetencji do wydawania decyzji na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej, zostałby on wymieniony w tym przepisie, jako organ właściwy, lub też ustawodawca zastosowałby bezpośrednie odesłanie do organów właściwych w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ zwrócił uwagę, że postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego - w rozumieniu ustawy nowelizującej - jest odrębną sprawą w odniesieniu do postępowania w przedmiocie świadczeń rodzinnych (art. 12 ust. 4 ustawy nowelizującej a contrario art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Brak jest zatem podstaw do wydawania przez marszałka województwa decyzji w przedmiocie ustalania i przyznawania dodatku, o którym mowa w art. 12 ustawy nowelizującej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.
W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...], a Marszałkiem Województwa [...]
Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, osobom, którym przyznano świadczenia pielęgnacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, spełniającym warunki, określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ww. ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100,00 zł miesięcznie. W art. 12 ust. 3 i 4 wskazano natomiast, że prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ustala z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego, realizując zadania w zakresie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
W art. 12 ust. 5 ustawodawca przesądził zaś, że w sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym jego finansowania i ustalania kosztów jego obsługi, stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.
Literalna treść art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej nie budzi wątpliwości, że prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, w warunkach określonych art. 12 ust. 1, jak w niniejszej sprawie, ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatek ten stanowi wprawdzie odrębne świadczenie rodzinne, przyznawane w toku odrębnego postępowania administracyjnego, ale ustawodawca jednoznacznie określił właściwość organu do ustalania tego dodatku.
Odesłanie zawarte w art. 12 ust. 5 do ustawy o świadczeniach rodzinnych w sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego nie obejmuje zatem właściwości organu do ustalania tego dodatku, skoro właściwość ta została uregulowana odrębnie w art. 12 ust.
- 3. Przepis ten stanowi zatem normę szczególną wobec przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalania właściwości organu do ustalania prawa dodo datku do świadczenia pielęgnacyjnego.
Ponadto, w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej wskazano, że: "organami właściwymi w zakresie realizacji dodatku są organy właściwe w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych." Zgodnie zaś z art. 3 pkt 11 tej ustawy, organami właściwymi są: wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.
Przyjęcie odmiennego poglądu, wyrażonego przez wnioskodawcę rozstrzygnięcia zaistniałego sporu o właściwość, podważałoby ratio legis istnienia art. 12 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W związku z powyższym, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy ustalenia M. B. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jest Prezydent Miasta [...], dlatego na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.