Uzasadnienie
Wnioskiem z 26 lutego 2014 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Żaganiu, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Żagania wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Żagania a Prezydentem Miasta Ostrowa Wielkopolskiego w sprawie skierowania do Domu Pomocy Społecznej.
W uzasadnieniu, wnioskodawca wskazał, że 31 stycznia 2014 r. J. T. wniosła o skierowanie jej do Domu Pomocy Społecznej (zwanego dalej również DPS) w Ostrowie Wielkopolskim. Organ ustalił, że J. T. w Ostrowie Wielkopolskim przebywa od czerwca 2012 r. mieszkając u swojej siostrzenicy w lokalu mieszkalnym. Ze względu na stan zdrowia wymaga opieki i nie ma możliwości powrotu do Żagania.
J. T. nie jest osobą bezdomną, jest zameldowana na pobyt stały w Żaganiu i posiada tam mieszkanie własnościowe, jednakże ze względu na stan zdrowia zmieniła miejsce zamieszkania i jest zameldowana na pobyt czasowy w Ostrowie Wielkopolskim. Posiada tam rodzinę i z tym miastem jest związana emocjonalnie. Tam również został złożony wniosek i wolą zainteresowanej jest skierowanie jej do DPS w Ostrowie Wielkopolskim.
W odpowiedzi, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta Żagania jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. Jak ustalono, w Żaganiu zainteresowana jest zameldowana i posiada własnościowe mieszkanie, którego nie zamierza sprzedawać, gdyż jak oświadczyła, w przypadku odmowy skierowania do DPS, lub gdy siostrzenica nie będzie chciała lub nie będzie w stanie się nią opiekować, będzie miała możliwość powrotu do Żagania. To, zdaniem organu świadczy o tym, że J. T. w Ostrowie Wielkopolskim co prawda przebywa, ale nie z zamiarem stałego pobytu. Wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej został skierowany do najbliższego ośrodka, gdzie zainteresowana czasowo przebywa. J. T. prośbę o skierowanie do DPS w Ostrowie Wielkopolskim złożyła ponieważ ma w tym mieście rodzinę która mogłaby ją odwiedzać, a nie dlatego że się tam urodziła. Zdaniem organu, mieszkając w Żaganiu zainteresowana również prosiłaby o skierowanie do DPS w Ostrowie Wielkopolskim.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Żagania a Prezydentem Ostrowa Wielkopolskiego, ponieważ oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku J. T. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.; zwanej dalej u.p.s.), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Przepis art. 101 ust. 1 u.p.s. stanowi, że gminą właściwą jest gmina ustalona według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Tylko w przypadku osób bezdomnych art. 101 ust. 2 cyt. ustawy wprowadza właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, lecz w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Skarżącej nie można uznać za osobę bezdomną, ponieważ mieszka w lokalu mieszkalnym.
Ustawa nie zawiera definicji miejsca zamieszkania, co oznacza, że przy jego ustaleniu należy posłużyć się treścią art. 25 k.c., zgodnie z którym miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowością, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują więc dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wystarczy, że zamiar stałego pobytu wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał zebrany w aktach administracyjnych świadczy o tym, że J. T. przebywa w Ostrowie Wielkopolskim z zamiarem stałego pobytu. Wskazała też, że pragnie zostać skierowana do Domu Pomocy Społecznej w tym mieście. W rodzinnym wywiadzie środowiskowym ("Ocena sytuacji osoby/rodziny i wnioski pracownika socjalnego") zapisano, że J. T. na razie nie ma możliwości powrotu do Żagania, ponieważ wymaga opieki osoby drugiej, a także że zainteresowana nie zamierza sprzedawać mieszkania w Żaganiu, ponieważ jeżeli nie spodoba się niej w DPS, a nie będzie mogła wrócić do Ostrowa Wielkopolskiego do siostrzenicy, to będzie miała możliwość powrotu do Żagania. Ta deklaracja wyraźnie wskazuje, że zainteresowana chce wrócić do Żagania dopiero w ostateczności. W tym kontekście adres stałego zameldowania i mieszkanie własnościowe w Żaganiu nie podważają ustaleń świadczących o tym, że zainteresowana przebywa z zamiarem stałego pobytu w Ostrowie Wielkopolskim.
Zatem, jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej należało wskazać Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.