Uzasadnienie
Wójt Gminy L. pismem z dnia 12 grudnia 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta K. w sprawie dotyczącej udzielenia pomocy finansowej C. K. w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na żywność, zasiłku celowego na środki czystości oraz zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu leków w oparciu o wniosek strony z dnia 18 października 2011 r. oraz z dnia 26 października 2011 r. Wójt wskazał, że w dniu 3 listopada 2011 r. wpłynęło do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. zawiadomienie Prezydenta Miasta K. z dnia 31 października 2011 r., na mocy którego organ ten uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia podania C. K. z dnia 18 października 2011 r. oraz z dnia 25 października 2011 r. w sprawie wniosku o wskazaną wyżej pomoc finansową. Zdaniem tego Prezydenta organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy L..
We wniosku wskazano, że z akt sprawy wynika, iż C. K. wymeldował się z pobytu stałego w S. (gmina L.) w dniu 6 grudnia 2004 r., nie zamierza tam powrócić i mieszka w lokalu mieszkalnym w K. przy ul. [...], a czasowo u swojej siostry – również w K., oś. [...], stąd organem właściwym do udzielenia pomocy jest ze względu na miejsce zamieszkania strony Prezydent Miasta K..
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta K. stwierdził, że C. K. był ostatnio zameldowany w miejscowości S. pow. L., prowadzi tułaczy tryb życia, nie deklaruje stałego miejsca pobytu, nie potrafi określić miejsca, które stanowi jego centrum życiowe. Jego miejsca pobytu są uzależnione od przypadku i zgody na udostępnienie schronienia przez przypadkowe osoby trzecie, nie posiada własnych środków utrzymania. W myśl art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. C. K. nie zamieszkuje w K. i nie ma zamiaru stworzenia centrum życiowego w K.. W tym mieście korzysta jedynie z uprzejmości osób trzecich, które pozwalają mu przenocować na zasadach gościnnego pobytu zbliżonego charakterem do usługi hotelarskiej (pobyt gościnny).
Według postanowień art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Artykuł 25 k.c. określa, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, jednak zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, zdaniem uczestnika, że w obecnym stanie C. K. nie ma żadnej motywacji w tworzeniu swego centrum życiowego, a tylko przebywa w K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość, na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zaistniały w sprawie negatywny spór o właściwość miejscową organów pomocy społecznej do udzielenia świadczeń wnioskowanych przez C. K. wymagał rozstrzygnięcia w powyższym trybie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia.
Wobec tego, że przepisy powyższej ustawy nie regulują kwestii miejsca zamieszkania należy w tym względzie odwołać się do art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle tego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli, nie jest czynnością prawną. Okoliczność tę stwierdza się na podstawie całokształtu zachowania danej osoby, które dla postronnego obserwatora daje podstawę, by stwierdzić, że w tym właśnie miejscu dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, że miejsce to uczyniła centrum swoich spraw życiowych. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że fakt skoncentrowania czynności życiowych, bez względu na miejsce zameldowania, wskazuje na miejsce zamieszkania danej osoby w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego.
Poza sporem jest, że C. K., który w 2004 r. wymeldował się z pobytu stałego w S. od dawna przebywa na terenie K.. Wprawdzie w mieście tym nie ma stałego miejsca pobytu, bowiem mieszka zarówno u znajomych, jak i u siostry (po operacji), jednak z oświadczenia samego zainteresowanego znajdującego się w przekazanej Sądowi dokumentacji wynika, że C. K. nie zamierza opuszczać K.. Po opuszczeniu mieszkania siostry zamierza zamieszkać u znajomego, którego adres podał organowi, lokal ten znajduje się podobnie jak mieszkanie jego siostry w K..
Miejsce zamieszkania, o którym mowa w art. 25 k.c. to miejscowość, w której przebywa dana osoba i którą uczyniła centrum swoich spraw życiowych. W świetle okoliczności sprawy w przypadku C. K. jego miejscem zamieszkania jest niewątpliwie K. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak na wstępie.