Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 19 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) Wójt Gminy Rzezawa wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Prezydentem Miasta Kraków, w sprawie wniosku złożonego przez T. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. S..
W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, iż pismem z dnia 17 grudnia 2014 roku w Ośrodku Pomocy Społecznej w Rzezawie został złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przez T. K., a dotyczący M. S. ostatnio zameldowanego pod adresem K.. Wnioskodawca uważa, że właściwym miejscowo do załatwienia wniosku jest Urząd Miasta Krakowa lub Gmina I. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż M. S. zawarł związek małżeński z T. K. w lipcu 2013 roku, a od maja 2013 roku nie przebywał pod adresem stałego zameldowania w K., co wynika z oświadczeń M. S. i M. S. oraz A. S. – dzieci i brata M. S.. Z oświadczenia wynika także, iż T. K. pobiera zasiłek chorobowy za M. S.. Kolejnym oświadczeniem, z dnia 25 lutego 2015 r., dzieci M. S. oraz jego brat wyjaśnili, iż od maja 2013 r. nie było go w K., zaprzeczając tym samym oświadczeniu T. K. złożonemu w dniu 13 stycznia 2015 r. Podkreślono też, że wszelka korespondencja kierowana na adres M. S. w K. nie jest podejmowana i powraca z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Powyższe okoliczności wskazują, że brak jest podstaw by właściwość miejscową ustalać wg miejsca zameldowania na pobyt stały skoro faktycznie wnioskodawca zamieszkuje w miejscowości Kraków oraz O. i do dnia dzisiejszego tylko T. K. się nim opiekuje i występuje w jego imieniu.
Odpowiadając na wniosek, Prezydent Miasta Kraków wskazał, iż z oświadczeń T. K. z dnia 17 grudnia 2014 r. oraz 13 stycznia 2015 r. wynika, że M. S. na stałe zameldowany jest w miejscowości K.. Związek małżeński z T. K., zawarty w lipcu 2013 r., został rozwiązany w czerwcu 2014 r. W trakcie trwania małżeństwa mieszkali oni w różnych miejscach, a od marca 2014 r. M. S. zamieszkał na stałe wraz z dziećmi i bratem w swoim domu w K.. Jak wynika z powyższego oświadczenia wnioskodawca nigdy nie mieszkał w Krakowie i nie przebywał tu z zamiarem stałego pobytu. Aktualnie M. S. przebywa w szpitalu w Brzesku, a po zakończeniu leczenia zostanie umieszczony w ZOL lub innej placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Wójt Gminy Rzezawa jak i Prezydent Miasta Kraków uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku M. S..
Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, zaś art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji miejsca zamieszkania, jednak w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż przez miejsce zamieszkania rozumie się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pogląd ten odwołuje się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego i zawartej w art. 25 tego Kodeksu definicji miejsca zamieszkania.
Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 K.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09).
Z akt sprawy wynika, że M. S. co prawda wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania w K. po tym, jak zawarł związek małżeński z T. K., jednakże z jej oświadczeń wynika, iż związek małżeński rozwiązany został w czerwcu 2014 r. i wtedy wnioskodawca wrócił pod adres zameldowania. Zjawiał się on potem wielokrotnie w miejscu zamieszkania T. K., jednakże pobyty te miały charakter krótkotrwały i w żadnym razie nie oznaczały, iż zamierzał on skoncentrować tam swój ośrodek życiowy. Wprawdzie z oświadczeń rodziny wnioskodawcy wynika, że M. S. od maja 2013 r. nie przebywa w K., jednakże przyjąć należy, iż ta właśnie miejscowość jest jego miejscem zamieszkania, jako miejsce stałego zameldowania. Świadczy o tym także fakt, iż decyzją z dnia 4 lutego 2015 r., wydaną przez Kierownika GOPS w Rzezawie, przyznano M. S. zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 listopada 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.
Wobec powyższego wskazać należało na Wójta Gminy Rzezawa jako na organ właściwy do rozpoznania wniosku M. S., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.