Uzasadnienie
Pismem z 14 grudnia 2023 r. S.K. (dalej także: "wnioskodawca") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Sosnowca a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie udzielenia pomocy córce wnioskodawcy, względem której w jego ocenie matka dopuszcza się przemocy domowej.
Postanowieniem z 22 stycznia 2024 r. sygn. akt II SO/GI 17/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Sosnowca wniósł o jego odrzucenie, zaś Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że ze względu na niesprecyzowanie przez wnioskodawcę rodzaju postępowania, które miałoby się toczyć z jego wniosku lub rodzaju czynności które należałoby podjąć, nie jest możliwe stwierdzenie który organ jest właściwy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "kpa") spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór o właściwość może powstać na gruncie realizacji kompetencji organów do załatwienia konkretnej i indywidualnej sprawy administracyjnej. Istotą rozstrzygnięcia sporu, którego podstawę stanowi rozbieżność stanowisk organów administracji publicznej w zakresie wykładni i stosowania regulacji wyznaczającej właściwość tych organów jest zatem wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy administracyjnej przez wydanie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej, co do zasady załatwianej w formie decyzji administracyjnej. Zwrócić należy uwagę, że warunkiem rozstrzygnięcia sporu przez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest także stwierdzenie, że rozbieżności interpretacyjne organów na tle regulacji kompetencyjnej mają charakter realny (a nie pozorny), aktualny (a nie potencjalny) i konkretny (a nie abstrakcyjny). Wyłącznie sytuacja, w której organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznaje się za niewłaściwy i przekazuje podanie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 65 § 1 kpa innemu organowi, zaś organ, któremu podanie przekazano uważa, że nie jest organem właściwym, daje podstawy do wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu na podstawie art. 4 ppsa.
W przedstawionej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sprawie nie doszło do takiej sytuacji. Z akt sprawy wynika, że wniosek S.K. o udzielenie pomocy małoletniej W.M. wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sosnowcu 12 czerwca 2023 r. postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. nr ZPS.071.1.2024.IRS wydanym w imieniu Prezydenta Sosnowca odmówiono wszczęcia postępowania z ww. wniosku. Postanowieniem z 18 marca 2024 r. nr SKO.PS/41.5/112/2024/2885 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło powyższe postanowienie. W tych okolicznościach sprawy nie doszło do sytuacji gdzie Prezydent Sosnowca bądź Prezydent m.st. Warszawy uznał się za niewłaściwy do prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku S.K., co oznacza że nie istnieje spór o właściwość pomiędzy wymienionymi organami.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji.