Postanowienie NSA z 29 sierpnia 2008 r., I OW 56/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą G. a Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego

Sprawa

w sprawie załatwienia wniosku M. i E. M. dot. działalności Polskiego Związku [...] w G. postanawia: odrzucić wniosek.

Skład

sędzia NSA Anna Lech przewodniczący
sędzia del. WSA Jacek Fronczyk
sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch sprawozdawca
Anna Krakowiecka protokolant

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. Starosta G. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą G. a Prezydentem Miasta S. w sprawie pism M. i E. M. dotyczących działalności Polskiego Związku [...] - Koło w G..

Organ przedstawił następujący stan faktyczny:

Postanowieniami z dnia [...] i [...] Prezydent Miasta S. przekazał Staroście G. pisma M. i E. M. celem rozpatrzenia według właściwości, wskazując w uzasadnieniu na art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), zgodnie z którym nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Zdaniem Starosty G., stanowisko to jest nieuzasadnione. Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, statut stowarzyszenia określa m.in. teren działania i siedzibę stowarzyszenia. Zgodnie z tym przepisem statut Polskiego Związku [...] (PZ[...]) uchwalony na Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe Delegatów PZ[...] w dniu [...] w § 2 stanowi, że terenem działania Związku jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej, a siedzibą władz naczelnych miasto [...] W. W § 3 statut postanawia, że Związek ma prawo do tworzenia ogniw organizacyjnych, a okręgi Związku posiadają osobowość prawną. Powyższe, zdaniem Starosty G., prowadzi do wniosku, iż to Okręg Z. PZ[...] jest terenową jednostką organizacyjną Stowarzyszenia posiadającą osobowość prawną zgodnie z art. 17 ust. 1a Prawa o stowarzyszeniach. Potwierdza to aktualny odpis rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej (nr [...]), zgodnie z którym Okręg Z. PZ[...] jest jednostką terenową działającą w oparciu o statut Stowarzyszenia o nazwie "Polski Związek [...]" z siedzibą w W. W dziale 1 w rubryce 3 "jednostki terenowe lub oddziały" brak jest jakichkolwiek wpisów, natomiast w rubryce 8 – "organ sprawujący nadzór" wpisano: "Prezydent Miasta S.". Zdaniem Starosty G., świadczy to, iż Okręg Z. PZ[...] jest terenową jednostką organizacyjną Stowarzyszenia, natomiast Koło w G. takiego przymiotu nie posiada. Za takim stanowiskiem przemawia także brak wpisu Koła w G. jako terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia, w dziale 1 w rubryce 3 "jednostki terenowe lub oddziały". Zgodnie zatem z treścią art. 27 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, organem nadzorującym terenową jednostkę organizacyjną Stowarzyszenia, w której strukturze działa Koło w G. powołane uchwałą Zarządu Okręgu Z., jest organ właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, tj. Prezydent Miasta S. Tak więc Prezydent Miasta S., a nie Starosta G. jest właściwy do rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta S. podniósł, iż bezspornym jest fakt, że Okręg Z. PZ[...] posiada osobowość prawną pozostając w nadzorze Prezydenta Miasta S. Z § 37 ust. 2 pkt 8 i 9 statutu wynika jednak możliwość powoływania przez Zarząd Okręgu kół, delegatur, filii lub innych jednostek organizacyjnych. Zarząd Okręgu Z. powołał Koło w G., jednak nie dopełnił formalności dotyczących zgłoszenia stosownych zmian do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). W ocenie Prezydenta Miasta S. ujawnienie Koła w KRS ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, brak odpowiedniego wpisu w KRS nie zaprzecza istnieniu kół. Skoro zaś koło stanowi ogniwo stopnia podstawowego dla stowarzyszenia, jakim jest PZ[...], wnioski dotyczące działalności koła PZ[...] w ramach nadzoru ustanowionego ustawą o stowarzyszeniach załatwiać powinien właściwy miejscowo starosta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sporem kompetencyjnym jest sytuacja, w której zachodzi rozbieżność stanowisk między organami co do zakresu ich kompetencji, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Chodzi więc nie o każdą sprawę, którą uprawniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale wyłącznie o indywidualną sprawę administracyjną należącą do jego właściwości (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk. M. Romańska Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi Warszawa 2008 s. 107). Sprawa, której dotyczy niniejszy spór kompetencyjny, nie została określona przez wskazanie jej przedmiotu ani we wszczynającym spór wniosku Starosty G., ani w odpowiedzi na wniosek przedstawionej przez Prezydenta Miasta S. W obu pismach posłużono się jedynie ogólnikowymi określeniami: "sprawa M. i E. M.", "pisma M. i E. M.". W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek Starosty G. Prezydent Miasta S. podał, że M. i E. M. złożyli wiele wniosków dotyczących działalności Polskiego Związku [...], a także działalności Koła PZ[...] w G. Nie wyjaśnia to jednak, czy spór dotyczy upoważnienia do załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, w której organ administracji publicznej jest obowiązany wydać akt (decyzję bądź postanowienie) albo podjąć czynność dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa.

W przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu aktach nie ma pism M. i E. M., o których mowa we wniosku Starosty G. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik Prezydenta Miasta S. oświadczyła, że przedmiotem sprawy, na tle której powstał spór kompetencyjny między Starostą G. a Prezydentem Miasta S. jest skarga M. M. na działalność Zarządu Koła PZ[...] w G. i że M. M. skargi swoje składa jako członek PZ[...], a więc sprawy jego powinny być rozpoznawane jako wewnętrzne sprawy stowarzyszenia.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprawa, której dotyczy wniosek Starosty G. należy do spraw objętych przepisami rozdziału 3 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Przepisy tego rozdziału dotyczą nadzoru nad stowarzyszeniami sprawowanego przez wskazane w nich organy, przy czym z ich treści, jak również z pozostałych przepisów ustawy w żaden sposób nie wynika, by sprawy członkowskie powstające na tle działalności stowarzyszenia załatwiane były na drodze postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego należało uznać, że wniosek Starosty G. jako nie dotyczący sporu kompetencyjnego, o jakim mowa w art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zatem, jako niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 tej ustawy.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.