Uzasadnienie
I OW 56/12
Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2012 r. Gmina Miasto Gdańsk- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nią, a Wójtem Gminy Sadowie- Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Sadowiu, przez wskazanie ośrodka w Sadowiu jako tego organu, który jest właściwy do ponoszenia odpłatności zastępczo za pobyt M.S. w Domu Pomocy Społecznej w [...].
Gmina Miasto Gdańsk podniosła we wniosku, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Sadowiu, uznając się za organ właściwy, wydał decyzję kierującą Pana M.S. do Domu Pomocy Społecznej w [...], następnie ustalił odpłatność za jego pobyt, by po otrzymaniu ww. rachunku z DPS w [...], wystawić Notę Księgową obciążającą Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku.
Zdaniem Gminy Miasto Gdańsk, w której Ośrodek Pomocy Społecznej w Sadowiu w momencie wystawienia decyzji Nr. [...]z dnia 15.12.2011 r. uznał się za organ właściwy, z kolei po obciążeniu go kosztami przez DPS w [...], obciążenia te ceduje na Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku.
W ocenie Gminy Miasto Gdańsk, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tego sporu o właściwość ma wykładnia przepisów art. 59 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.).
Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z kolei art. 101 ust. 1 ustawy określa natomiast zasadę ogólną, że właściwość miejscową gminy w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisem o charakterze szczególnym jest art. 101 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
I OW 56/12
W ocenie wnioskodawcy, interpretując przepis art. 101 ust. 6 ustawy należy mieć na względzie, że przypisuje on istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. Przyjąć należy, że decyzja ta zachowuje swe znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki, dopóty pozostaje w obrocie prawnym i jest podstawą przebywania danej osoby w domu pomocy społecznej.
W konkluzji Gmina Miasto Gdańsk stwierdziła, iż organem właściwym w tym stanie faktycznym jest Wójt Gminy Sadowie- Ośrodek Pomocy Społecznej w Sadowiu.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano, iż Ośrodek Pomocy Społecznej w Sadowiu wydał decyzję o skierowaniu M.S. do DPS w [...]z uwagi na jego życie i dobro, bowiem jak wynikało z pisma MOPS w Gdańsku, M.S. został zakwalifikowany do Domu Pomocy Społecznej jako oczekujący na 216 miejscu. Natomiast w ocenie Ośrodka Pomocy Społecznej w Sadowiu, stan zdrowia jak również okres zimowy nie pozwalał na pozostawienie M.S. "samemu sobie", dlatego kierując się celem nadrzędnym wydał przedmiotową decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też
I OW 56/12 żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.)
Należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do oddalenia wniosku.
Rozstrzygnięcie sporu o właściwość może nastąpić wówczas gdy spór taki aktualnie istnieje. Polega ono na wskazaniu organu, który zgodnie z przepisami jest właściwy do rozpoznania sprawy. Natomiast gdy spór jeszcze nie zaistniał albo przestał już istnieć - Sąd oddala wniosek. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do powstania sporu o właściwość.
Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 115 z 2008 r., poz. 728 ze zm.), właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei, zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Przepisem o charakterze szczególnym jest art. 101 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
Interpretując przepis art. 101 ust. 6 powołanej ustawy należy mieć na względzie, że przypisuje on istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. Przyjąć wszakże należy, że decyzja ta zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym.
Jak wynika z akt sprawy M.S. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w [...]na podstawie decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r. wydanej przez Wójta Gminy Sadowie. Zatem stosownie do regulacji art. 101 ust. 6
IOW 56/12 ustawy o pomocy społecznej dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Do domu pomocy społecznej M.S. został skierowany przez Wójta Gminy Sadowie. Należy tu zwrócić uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OW 139/07, w którym to postanowieniu tenże Sąd stanął na stanowisku, że jeżeli jeden z organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe.
Powyższe oznacza, że wydając decyzję w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej, Wójt Gminy Sadowie uznał się za właściwy w sprawie (również w zakresie odpłatności za pobyt M.S. w domu pomocy społecznej), a to z kolei przesądza, że w sprawie nie mamy do czynienia z zaistnieniem sporu o właściwość organu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.