Postanowienie NSA z 24 maja 2012 r., I OW 58/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Z. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Z. a Wójtem Gminy O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla S.H. postanawia wskazać Wójta Gminy O. jako organ właściwy do wydania decyzji.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Joanna Runge-Lissowska
specjalista Edyta Pawlak protokolant

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Zabrze – reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy w Rodzinie w Zabrzu, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Zabrze a Wójtem Gminy Osjaków przez wskazanie Wójta Gminy Osjaków jako organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo S. H. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2011 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu otrzymał informację ze Szpitala Miejskiego w Zabrzu, że od 16 lipca 2011 r. przebywa w tym Szpitalu S. H.. Z przeprowadzonego w tym dniu rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawca nie ma obecnie stałego miejsca pobytu, na Śląsku przebywał od 2010 r. W składanych oświadczeniach S. H. wskazywał Osjaków jako swoje miejsce zamieszkania. Z informacji uzyskanych od Urzędu Gminy w Osjakowie wynika, iż S. H. jest zameldowany na pobyt stały w Gminie Osjaków w B. (...), w związku z czym dokumentację w sprawie przekazano do rozpatrzenia Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Osjakowie.

Postanowieniem z dnia 7 października 2011 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Osjakowie uznał, że nie jest właściwy w sprawie, stwierdził, iż w dniu 5 października 2011 r. matka wnioskodawcy H. H. złożyła oświadczenie, że jej syn od 9 lat z nią nie mieszka, a w czasie jej pobytu w Zabrzu odmówił powrotu na teren Gminy Osjaków, gdyż dalej chce mieszkać w Zabrzu.

Wnioskodawca wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia wniosku S. H.i stanowi art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. Zdaniem Prezydenta Miasta Zabrze gminą właściwą do rozpatrzenia sprawy jest Gmina Osjaków, w której S. H. jest zameldowany i jak oświadczył z tą Gminą wiąże swoją przyszłość.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Osjaków wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Zabrze jako organu właściwego do wydania decyzji będącej przedmiotem sporu. Podnosząc, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych daje nie tylko podstawę materialną do wydania decyzji, ale wskazuje również organ właściwy, tak rzeczowo, jak i miejscowo, do załatwienia sprawy organ podniósł, że sprawa jakiej dotyczy ten przepis ma być rozstrzygnięta decyzją organu administracji publicznej. Zasady postępowania kończącego się jej wydaniem reguluje Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, w braku miejsca zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu, a jeśli nie ma w kraju miejsca zamieszkania lub pobytu – według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju.

Podkreślając, że miejsca zamieszkania nie można utożsamiać z miejscem zameldowania Wójt Gminy Osjaków, podniósł, że według oświadczenia matki S. H., który od 9 lat nie mieszka z nią, syn odmówił powrotu do Gminy Osjaków. Oświadczenie S. H. z 8 sierpnia 2010 r., z którego wynika, że wiąże swoje losy w Gminą Osjaków nie zostało zrealizowane, gdyż nie mieszka on w Gminie Osjaków. Właściwym miejscowo do załatwienia wniosku jest więc Prezydent Miasta Zabrze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przedmiotem sprawy jest spór o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem Miasta Zabrze a Wójtem Gminy Osjaków w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo S. H. do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Jak wynika z treści tego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

Świadczeniobiorcą w rozpoznawanej sprawie jest S. H., który jako miejsce zamieszkania wskazuje (...), Gmina Osjaków. Pod wskazanym adresem (w domu matki) jest zameldowany, według oświadczenia matki nie przebywa tam od kilku lat. Postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych prowadzone jest w związku z pobytem S. H. od 16 lipca 2011 r. w Szpitalu Miejskim w Zabrzu.

Przepis art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a., skoro przepis ten wskazuje jako właściwy do wydania decyzji organ wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, a powołana ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to należało odwołać się do ogólnych zasad dotyczących tej kwestii zawartych w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 25 K.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powszechnie w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus), przy czym oba te elementy muszą występować łącznie (K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Na tej podstawie jako miejsce zamieszkania S. H. należy wskazać Gminę Osjaków. S. H. w oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2011 r. podał Gminę Osjaków jako swoje miejsce zamieszkania którym wiąże losy po wyjściu ze szpitala w Zabrzu. Od woli zainteresowanego nie można więc w sprawie abstrahować, tym bardziej że na terenie tej gminy jest na stałe zameldowany i jak wynika z oświadczenia matki, od jego woli zależy, czy po opuszczeniu szpitala zamieszka w domu, w którym jest zameldowany.

Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieluniu z dnia 6 maja 2012 r. wynika, że podatki od S. H. zamieszkałego w Osjakowie, (...), za rok 2010 rozliczane był przez ten Urząd.

Jak słusznie podniósł Prezydent Miasta Zabrze, przebywanie danej osoby w placówce szpitalnej nie daje podstaw, by przyjąć, że miejscowość, w której położony jest szpital jest miejscem zamieszkania osoby hospitalizowanej w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Brak możliwości powrotu do miejsca zamieszkania spowodowany hospitalizacją nie wyklucza możliwości ustalenia, że miejscowość Osjaków nadal stanowi miejsce zamieszkania S. H. Podniesione okoliczności świadczą o tym, że miejscem zamieszkania – miejscem, którym S. H. utożsamia centrum życiowych interesów jest gmina Osjaków. Zatem organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w treści art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Wójt Gminy Osjaków.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.